Jezioro Smołowe, z którego wypływa Brda, leży w środkowej części Pojezierza Bytowskiego, kilka kilometrów na wschód od Miastka. Brda kończy swój bieg w Bydgoszczy, gdzie w dzielnicy Brdyujście wpada do Wisły. Uprawianie kajakarstwa możliwe jest na 233 kilometrach szlaku wodnego począwszy od jeziora Pietrzykowskiego Dużego leżącego w pobliżu Miastka.

  Gmina Przechlewo wita się z Brdą w okolicach Żołny (214,0 km). W tej malutkiej wsi sołeckiej na przestrzeni 3 km mija się kolejno 3 mosty drogowe. Kajakarze muszą uważać na kamieniste dna pod nimi. W okolicy ostatniego mostu znajduje się mała stanica. Przez następne półtora kilometra Brda płynie wśród lasów i łąk. Nurt rzeki poprzecinany jest poprzewracanymi drzewami, widomymi śladami pracowitych bobrów prowadzi do leśnej osady Nowa Brda.

Nowa Brda – osada leśna, jest zwyczajowym miejscem rozpoczynania spływów kajakowych na terenie gminy Przechlewo. Osada Nowa Brda przez wiele dziesiątków lat zwana „Papiernią” powstała na pewno po roku 1696. W tym to roku na zamku w Białej na Litwie, książę Karol Stanisław Radiwiłł, wydał zezwolenia młynarzowi z Przechlewka Michałowi Szmittowi, aby ten wystawił rzeką Brdą papiernię wielce w tych stronach potrzebną. We wsi obejrzeć można pozostałości starego cmentarza z grobem Nehringów-tutejszych papierników.
 
Tuż przy moście Karola, na skarpie nad Brdą, od 23 sierpnia 2003 roku stoi kamienny obelis z inskrypcją: "Tu, w Nowej Brdzie 23.VII.1953 r. rozpoczął swoje kajakowe wędrówki ks. Karol Wojtyła Papież Jan Paweł II". 

Na szlaku mijamy najpierw dwa drewniane mosty drogowe a potem jeden żelazny, kolejowy. Pomiędzy mostami, szczególnie drogowym a kolejowym, trzeba uważać na kamienne bystrze, łatwo tu o wywrotki. Za mostem kolejowym można zatrzymać się na urządzonym, dużym , leśnym polu biwakowym (Stanica Nowa Brda).

Kolejne kilometry szlaku to mocno porośnięte wodną roślinnością brzegi tworzące wąski tunel, przez który przeciska się rzeka. Dalej spotkać można liczne ślady bobrów i ich żeremia. Na 203,0 kilometrze, z prawej strony spotykamy się z Modrą, dopływem Brdy. 500 m dalej przy betonowym moście na drodze Przechlewo – Lipczynek możemy odpocząć na urokliwej, małej stanicy , zwanej przez miejscowych Folbrykiem (Folbrycht). To tutaj, w rezerwacie Przytoń, rozpoczynamy podróż górnym, przełomowym odcinkiem Brdy.

Rezerwat "Przytoń" – (18,5 ha) chroni naturalne zbiorowiska leśne z udziałem buka. Teren ten upodobały sobie bobry i wydry. Przełom Brdy jest krótki i bardzo malowniczy – są tu liczne bystrza i płycizny, a strome zbocza porośnięte są stromym lasem. Po chwili rzeka wypływa na szerokie łąki, jej koryto poszerza się, a nurt staje się leniwy, i juz niebawem pojawia się most drogowy (199,5 km) na drodze Przechlewo – Koczała, zwany mostem Garbatym, za którym są zabudowania oraz dogodne miejsce na biwak. W tym miejscu ze względu na dobre dojście do rzeki, można zakończyć lub rozpocząć spływ. 

Następne kilometry to mniej ciekawy odcinek Brdy, szeroko rozlanej i wolno płynącej przez podmokłe łąki. Za kolejnym prawym dopływem – rzeką Rudą (199,0 km) widać drewniany niski most Wojciecha (198,0 km). Trzeba się położyć w kajaku, aby głową nie powalić słabiutkiej konstrukcji. W odległości 3 km od Przechlewa widoczny jest po prawej rezerwat „Osiedle Kormoranów” (196,5 km), o powierzchni 20,5 ha. 

W rezerwacie "Osiedle Kormoranów" – obejmującym fragment ponad 250 – letniego lasu bukowego, mają swoje miejsca lęgowe czaple siwe. W 1952 r. gnieździło się tu również dużo kormoranów, w latach 80 – tych jednak te rzadkie ptaki opuściły tutejsze okolice. 

W pobliżu linii energetycznej jest dobre miejsce postojowe, tzw. „Ziemia Obiecana”. Most drogowy na trasie Przechlewo – Pakotulsko – Rzeczenica, tzw. Dolinka (195,0 km) to znak, że niebawem rozpocznie się ciąg jezior i Brda wpłynie do pierwszego z nich – Szczytna. Na zachodnim brzegu jeziora, w zatoce po prawej widać pole biwakowe w Pakotulsku, do którego prowadzi od lądu stromy zjazd piaszczystą leśną drogą. Miejsce jest urocze, z pięknymi wschodami słońca. Wodę tu można zaczerpnąć ze źródełka. 

Obszar krajobrazu chronionego pod nazwą „Okolice Jezior Krępsko i Szczytno z fragmentami doliny rzeki Brdy” ma powierzchnię 12,5 ha i składa się w 35% z lasów, a w 7% z wód. Jezioro Szczytno (powierzchnia 645,2 ha, głębokość 22 m, długość 8,3 km i szerokość 1,6 km) połączone z Jeziorem Krępsko (powierzchnia 377,3 ha, głębokość 31 m, długość 4,2 km i szerokość 1,3 km) oraz poprzecznie do nich położone Jezioro Szczycienko, wszystkie o bardzo urozmaiconej linii brzegowej, powstały na dwóch krzyżujących się rynnach polodowcowych. Mijamy po drodze dwie wyspy oraz po prawej stronie wieś Rzewnica, z ośrodkiem wypoczynkowym i dużym polem biwakowym w gestii Urzędu Gmina Rzeczenica.

Za cyplem (188,5 km), na przewężeniu jeziora Szczytno, szlak wodny Brdy skręca na wschód, w lewo, w kierunku niewidocznego przesmyku na jezioro Szczycienko (187,0 km) (powierzchnia 28 ha, długość 1,7 km, szerokość 0,3 km) i Jezioro Końskie. Mija się Wyspę Zamkową (Góra Zamkowa), na której od XI do XIII w. istniał gród, z początku siedziba władców Pomorza, później kasztelania szczycieńska. Na przeciw wyspy, na lewym brzegu widać Górę Szubieniczą (143 m n.p.m.), dawne miejsce straceń. Po prawej stronie, między jeziorami Szczytno i Szczycienko, znaleźć można dogodne miejsce do odpoczynku, zwane „Na Przesmyku”. 

Rzeka powoli przechodzi w wąskie i długie Jezioro Końskie (184,5 km) (powierzchnia 52,5 ha, głębokość 22 m, długość 1,5 km i szerokość 0,3 km) o wysokich zalesionych brzegach. Przy lejkowatym końcu jeziora (182,5 km), przed mostem Przechlewo – Człuchów zbudowano, w odległości 1,5 km od wsi, kemping i pole namiotowe OSiR w Przechlewie. Za mostem Brda płynie wśród podmokłych łąk, tworząc szerokie rozlewiska. Widać ślady bobrów. Miejscami koryto porośnięte jest okazałymi, choć uciążliwymi do przepłynięcia wodorostami. 

Przed mostem drogowym (176,0 km) między wsiami Jemielno i Płaszczyca stoi stary dwór zbudowany w 1755 r. przez Piotra Tuchołkę, otoczony pięknym starym parkiem, w którym rośnie dąb – pomnik przyrody. Dalej rzeka płynie przez urozmaicone tereny między lasem i pasem łąk. Zaraz za wsią zaczynają się w skarpie na skraju lasu zdroje oraz bagna, a w pobliżu Czosnowa znajduje się stanowisko bobrów oraz rzadkiego ptactwa wodnego (traczy, nurogęsi, gągołów, bąków i zimorodków). 

Dalej mija się kolejno most kolejowy (171,5 km) na nieczynnej już trasie Człuchów – Miastko, rzekę Lipczynkę (171,0 km) – lewy dopływ Brdy, a po 300 m most drogowy we wsi Sąpolno. Na łące po prawej stronie przed mostem za zgodą właścicieli można biwakować, podobnie jak nad oddalonym o 200 m czystym, śródleśnym Jeziorem Sosnowym. 

Sąpolno zalicza się do większych wsi w tym rejonie. W osadzie jest stary dwór i park. Przez najbliższe 7 km rzeka leniwie płynie wśród łąk i pól w wyżłobionej przez lodowiec głębokiej rynnie. Przepływa pod drewnianym wąskim mostkiem, tzw. Kozim (168,5 km) łączącym Konarzyny i Ciecholewy. I to właśnie w tym miejscu rzeka Brda kończy swój bieg w granicach Gminy Przechlewo wpływając na tereny Gminy Konarzyny. 

Tekst: Urząd Gminy Przechlewo