Sandomierz Ratusz, Anna Piernikarczyk

Opis Sandomierza

Sandomierz to piękne miasto królewskie, malowniczo położone nad Wisłą, w województwie świętokrzyskim, przy trasie nr 79, około 15 km od Tarnobrzega. Sandomierz, podobnie jak Kazimierz Dolny, odznacza się tą niepowtarzalną atmosferą, klimatem dającej się tu odczuć przeszłości, przenikającej urokliwe zaułki. Nie wystarczy o tym mieście czytać, trzeba je zobaczyć i poczuć.



Wielka przemiana Sandomierza!

Kiedy pierwszy raz odwiedziłam to miasto, a było to w 2011 roku, po wielkiej powodzi z 2010 roku, Sandomierz wydawał się smutnym miejscem, ślady zalania było jeszcze widać w różnych miejscach dość wyraźnie, brakowało tu koloru i radości, a do tego zdjęcia z kataklizmu w wielkim formacie, prezentowane na Rynku, przytłaczały. Już wtedy można było dostrzec niezaprzeczalne uroki miasteczka, ale trzeba było je wydobyć, a i turystów nie było wielu. Kolejne wizyty zupełnie odmienny obraz Sandomierza już nam pokazały. Teraz to miasto tętni życiem, pięknie odnowione, ozdobione kwieciem i pełne turystów prezentuje się wybornie! Dodatkowo jest bardzo dobrze odbierane przez większość turystów, to wielki sukces.

Sandomierz Brama Opatowska

Sandomierz - Mały Rzym

Historyczny Sandomierz bywa nazywany "Małym Rzymem", a to dlatego, że podobnie, jak włoska stolica, ulokował się na 7 wzgórzach, a ponadto pod obydwoma miastami ciągną się tajemnicze, podziemne korytarze. Te w Sandomierzu są udostępnione dla turystów!

Ojciec Mateusz

Sandomierz zyskał znacznie na sławie w ostatnich czasach za sprawą popularnego serialu "Ojciec Mateusz" kręconego właśnie w tym mieście. Będąc w Sandomierzu nawet zobaczyć można Dworek Skorupskich, który nazwano Dworkiem Ojca Mateusza. Na Rynku natomiast w jednej z kamienic powstała wystawa związana z tym serialem. Tak więc włodarzom na pewno serial pomógł znacząco wypromować miasto, ale i tak należą się im brawa za kierunek zmian i dobrze zachowany klimat historycznego miasteczka, bez kiczu i zbytniej komercji.

Historia Sandomierza

Sandomierz to jedno z najstarszych, a przy tym najpiękniejszych miast w Polsce! Jego historia rozpoczęła się około 1000 lat temu, a ślady bytności człowieka na tym terenie sięgają znacznie znacznie wcześniej. Dogodne jest położenie Sandomierza, toteż szybko rozpoczęło się tutaj osadnictwo - przy Wiśle, największej rzece w Polsce, na wysokim jej brzegu, bez mostu, za to z płytkim brodem, z żyzną ziemią i na skrzyżowaniu szlaków handlowych. Trudno wyobrazić sobie lepszą lokalizację, toteż pierwszy gród książęcy na Wzgórzu Zamkowym powstał już około XI wieku, umocniony drewniano-ziemnym wałem. Wokół grodu, na sąsiednich wzgórzach wyrosło podgrodzie z kilkoma kościołami.



Najlepiej rozwijało się podgrodzie na Wzgórzu Staromiejskim, które stało się zalążkiem przyszłego miasta - Sandomierza. Już 900 lat temu Gall Anonim pisał o Sandomierzu jako o głównej stolicy Królestwa, obok Krakowa i Wrocławia. Powstało tu nawet księstwo sandomierskie, z siedzibą w zamku sandomierskim. Niestety rozdrobnienie państwa doprowadziło do najazdów wrogów i tak na Sandomierz najechali Tatarzy, najpierw w 1241 roku, a później w latach 1259-60. Wtedy miasto zostało całkowicie zniszczone, a mieszkańcy wymordowani i praktycznie jedynym śladem jest tu dziś ulica Staromiejska.

Sandomierz

Nowa, bardziej obronna lokalizacja Sandomierza, na terenie dzisiejszego Starego Miasta okazała się bardziej trwała. Odrodzony w tym miejscu Sandomierz zyskał ponownie prawa miejskie w 1286 roku, a nadał je książę Leszek Czarny. Miastu nadano liczne przywileje, toteż bardzo szybko się rozwinęło. Kiedy król Władysław Łokietek zlikwidował księstwa i ustanowił województwa, Sandomierz stał się stolicą jednego z nich. Wtedy Sandomierz był jeszcze drewniany, toteż łatwo spłonął podczas napadu Litwinów w 1349 roku, ale za czasów króla Kazimierza Wielkiego odbudowano Sandomierz już murowany, w formie zbliżonej do obecnego Starego Miasta.

Na głównym placu - Rynku stanął Ratusz, a wokół niego powstały kramy i jatki rzemieślnicze. Drewniane domy sąsiadowały z murowanymi kamienicami, a całe miasto otoczone ceglanymi murami obronnymi, z basztami i czterema bramami. Do dziś zachowała się tylko jedna - Brama Opatowska. Co ciekawe, powstały też wówczas wąskie przejścia dla pieszych - tzw. furty i do dnia dzisiejszego zachowała się jedna z nich - Furta Dominikańska, zwana Uchem Igielnym. Cały system obronny powiązany był z zamkiem, który również zastąpiono murowaną budowlą.

Sandomierz

W sandomierskim zamku często gościły koronowane głowy, ciekawostką jest, że Kazimierz Wielki bywał tutaj aż 18 razy! W tym czasie powstała murowana kolegiata, nosząca gotycką bryłę do dziś. Sandomierz był w tym czasie i w kolejnych wiekach modny, nie tylko mieszkali tu sławni Polacy, ale też osiedlali się Żydzi, Ormianie, Węgrzy czy Rusini. Do dziś zachował się tu gotycki dom Jana Długosza - słynnego kronikarza. To tutaj budowano też spichlerze, w których magazynowano zboża przez zimę, a wiosną spławiano do Gdańska. Do dziś zachował się w Sandomierzu nad Wisłą jeden z takich spichlerzy. Mieszkańcy gromadzili też towary pod domami, w drążonych głęboko piwnicach. Tak powstał cały system podziemnych korytarzy, które w niektórych fragmentach są obecnie udostępnione turystom jako podziemna trasa turystyczna!

Złote czasy Sandomierza zakończyły się wraz z potopem szwedzkim, który spustoszył miasto podobnie, jak wiele lat wcześniej najazd Tatarów. W 1656 roku wycofujące się wojska szwedzkie wysadziły w powietrze zamek, tak, że ostało się tylko jedno skrzydło, zniszczono też kościoły, kamienice i spichlerze. Choroby nawiedzające miasto w kolejnych latach dołożyły swoje i tak Sandomierz upadł. W czasie zaborów Sandomierz był miastem granicznym, toteż stracił na znaczeniu. Ze względu na brak finansów, rozebrano mury miejskie, spalone kościoły i inne budowle. Zastój gospodarczy trwał aż do I wojny światowej, która na szczęście ominęła Sandomierz na tyle, że nie przyniosła kolejnych zniszczeń.

W 1937 roku Sandomierz nieco się ożywił, gdy stał się stolicą Centralnego Okręgu Przemysłowego, jednak wybuch II wojny światowej zatrzymał wszelkie plany. W Sandomierzu rozpoczęły się masowe aresztowania ludności i rozstrzeliwania, wywozy na przymusowe roboty i do obozów koncentracyjnych. Powstało getto dla Żydów. Polacy podjęli walkę z okupantem, wyzwolenie przyszło 18 sierpnia 1944 roku. I znów zaczął się mozolny rozwój Sandomierza jako miasta powiatowego. Wtedy też zaczęła się akcja z zapadającymi się podziemiami pod Starówką, którą na szczęście uratowano od zagłady.

Dziś Sandomierz znów odrodził swą wielkość, odremontowane zabytki, urocze zaułki i popularność wśród turystów sprawiają, że jest to bardzo chętnie odwiedzane miasto w Polsce. Turystyka stała się ważnym elementem tego historycznego ośrodka!

Sandomierz

Lokalne produkty

Ciekawostką jest, że w Sandomierzu, na Rynku i nie tylko, można kupić lokalne produkty - Podpiwek Sandomierski i Cydr z jabłek z licznych okolicznych sadów, a także Krówki Sandomierskie. Podpiwek i cydr to fajna alternatywa dla piwa, jeśli ktoś nie lubi jego smaku. Podpiwek jest dość słodki, ale przyjemny w smaku, szczególnie dobrze się sprawdza w ciepłe dni.

Sandomierz - zabytki

Miasto poszczycić może się wspaniałą, oryginalną zabudową architektoniczną. Sandomierskie Stare Miasto to charakterystyczny zespół o średniowiecznym, szachownicowym układzie, skupionym wokół prostokątnego Rynku, z widocznym zarysem i zachowanymi fragmentami średniowiecznych murów miejskich. To jedna z najlepiej zachowanych i najpiękniejszych starówek w Polsce, o dużej wartości historycznej i architektonicznej, wpisana do rejestru zabytków o światowej randze. Wiele sandomierskich zabytków powstało już w XIV wieku, najcenniejsze to:

Sandomierz kościół Św. Michała

- Katedra w Sandomierzu, ul. Katedralna 1 - XIV-wieczna gotycka świątynia, w której przechowywane są relikwie Drzewa Krzyża Świętego podarowane przez Króla Władysława Jagiełłę.

- Zamek w Sandomierzu, ul. Zamkowa 12 - budowla z XIV wieku powstała w miejscu wcześniejszego grodu, obecnie mieści Muzeum Okręgowe

- Rynek w Sandomierzu - duży, główny plac miasta z ładnymi kamieniczkami i efektownym ratuszem pośrodku, latem wokół placu ustawiają się zabytkowe samochody, które odpłatnie wożą turystów po atrakcjach miasta

- Ratusz w Sandomierzu, Rynek 1, charakterystyczna budowla z XIV wieku, przebudowana w wieku XVI, w stylu renesansowym, stoi w centralnej części Rynku, jest to jeden z najpiękniejszych i najbardziej rozpoznawalnych ratuszy w Polsce

Sandomierz Jarmark Jagieloński

- Brama Opatowska w Sandomierzu - jedyna zachowana brama miejska, element średniowiecznego systemu obronnego miasta, pochodzi z XIV wieku, na szczycie dostępny jest taras widokowy

- Furta Dominikańska, ul. Zamkowa - jedyna furta zachowana w Sandomierzu, zwana też Uchem Igielnym, stanowi element XIV-wiecznych obwarowań miasta

Sandomierz Jarmark Jagieloński

- Kościół Św. Michała w Sandomierzu - obecnie Wyższe Seminarium Duchowne

- Kamienice miejskie, Rynek i Stare Miasto - zabytkowe domy mieszczańskie z bogatą historią, często obecnie żyją drugim życiem, np. w piwnicach konwiktu Boboli mieści się fantastyczna Zbrojownia Rycerska

- Dom Długosza w Sandomierzu, ul. Jana Długosza - pięknie utrzymana gotycka budowla z czerwonej cegły ufundowana przez Długosza, dziś Muzeum Diecezjalne

- Dworek Karpińskich, ul. Browarna - zabytkowy dworek z przełomu XVIII i XIX wieku, obecnie zrewitalizowany mieści Hotel

Sandomierz widok z Bramy Opatowskiej

Sandomierz - atrakcje

- Podziemia sandomierskie, zejście w Rynku w kamienicy Oleśnickich - funkcjonujące od wieków podziemne piwnice i lochy, obecnie udostępnione do zwiedzania. Dawniej wielokrotnie służyły mieszkańcom jako schronienie przed najeźdźcami

- Pierścień w Sandomierzu, ul. Zamkowa - nietypowy pomnik sandomierski stanął niedawno pomiędzy Rynkiem i zamkiem, a mianowicie jest to wielki pierścionek ze słynnym krzemieniem pasiastym, "oczko" pierścienia waży, bagatela 30 kg! I ma około 1 średnicy

Sandomierz Zamek

- Sandomierski Rower Miejski, ul. Oleśnicka - bezobsługowa wypożyczalnia rowerów Vbike.pl

- Wąwóz Królowej Jadwigi w Sandomierzu - niezwykła atrakcja przyrodnicza, niespotykana w innych miejscach, szczególnie, że występuje w centrum miasta. Jest to wąwóz lessowy, w którym można zobaczyć niezwykle ciekawie uformowane korzenie starych drzew, wystające ponad powierzchnię piasków

- Góry Pieprzowe, ul. Podmiejska, ul. Błonie - prastare góry, będące częścią Gór Świętokrzyskich, to nieduży ale malowniczy fragment, może adekwatniejsza nazwa to różane wzgórza, z dzikimi gatunkami róż i pięknym widokiem na Wisłę i starówkę Sandomierza, powstał tu rezerwat
Oficjalna strona Sandomierza

Zalety
  • Fajna atmosfera miasta
  • Ciekawe zabytki
  • Śliczny ratusz 
  • Jest gdzie zjeść
  • Ładna panorama Wisły
  • Lokalne produkty
Wady
  • Latem bywa tłumnie
  • Dość napraszający się właściciele zabytkowych samochodów na rynku, którzy wożą turystów po mieście
Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1115513 kilometrów

Anna Piernikarczyk to absolwentka Geografii na Uniwersytecie Śląskim. Autorka przewodników turystycznych Polska rodzinna (wyd. Pascal) oraz Jura. Od Częstochowy do Krakowa (wyd. Compass). Fotograf i łazik z natury. Zakochana w polskich krajobrazach i atrakcjach.

50°40'45" N, 21°44'58" E
Świętokrzyskie
2019-09-11
2020-04-06 13:29

Noclegi w okolicy

Zajazd Przystocze

Sandomierz na blogu

Zdjęcie Jak podróżować z małym dzieckiem? Cenne porady Mamy podróżniczki
Jak podróżować z małym dzieckiem? Cenne porady Mamy podróżniczki

Wczoraj na Instagramie pewien Paweł zapytał mnie o "rady od zaprawionej i doświadczonej podróżniczki" w sprawie podróży z kilkumiesięcznym maluchem. Nie chce rezygnować z wyjazdów, a wiadomo, że z maleństwem nie zawsze łatwo jest wybrać się na spacer, a co dopiero na dalszą wycieczkę.

I tak sobie pomyślałam, że napiszę na ten temat artykuł, bo na pewno sporo z Was ma podobne dylematy, a nasze doświadczenia z trzema córkami faktycznie stanowią już dość bogate źródło wiedzy :)

Nasze podróże · 2020-05-08 12:39:53

Wasze opinie

Avatar użytkownika
oleander123 Weekendowy turysta 77 kilometrów
Krajtroter ocenił to miejsce 2017-07-18 na

W końcu ktoś, kto wspomina o tym urokliwym miejscu wspomina również o tym serialu :).

irek Nowicjusz 3 kilometrów
Krajtroter ocenił to miejsce 2016-05-06 na

Bardzo ładny hotel Mały Rzym, polecam, byliśmy przejazdem chodziliśmy wieczorem w rynku - fajnie.

Avatar użytkownika
Wojciech Grabowski Krajtroter 3336 kilometrów
Krajtroter ocenił to miejsce 2014-05-17 na

Super miasteczko, na  pewno tam wrócę.

 

Avatar użytkownika
Catewa Krajtroter 4951 kilometrów
Krajtroter ocenił to miejsce 2013-08-15 na

Jedno z moich ulubionych miejsc w Polsce, opisałam ją na swoim blogu dodając kilka informacji tu niezamieszczonych. Zainteresowanych zapraszam na mmój profil;D

Adaniu Nowak Nowicjusz 3 kilometrów
Krajtroter ocenił to miejsce 2012-12-01 na

Ładne miasto. Mure obronne i wnętrze Katedry

Avatar użytkownika
MarqoBiker Zapaleniec 642 kilometrów
Krajtroter ocenił to miejsce 2012-11-26 na

To i ja zazdraszczam takiej okolicy ...już od dawna planuje przejechać rowerem Szlak Orlich Gniazd ...w tym roku chyba nie dam rady ale na 2015 rok to priorytet .

Mariusz Malik Zapaleniec 516 kilometrów
Krajtroter ocenił to miejsce 2012-11-15 na

Nie ma za co w miarę możliwości postaram się dodawać nowe atrakcje, ciekawostki i miejscowości. Przez kilka lat trochę się tego zebrało. Szkoda tylko że nie można samodzielnie dodawać zdjęć do miast i atrakcjiodwiedzonych już przez innych userów (oczywiście zdjęc moderowanych).  No ale zawsze można utworzyć wycieczkę :) 

Avatar użytkownika
mokunka Krajtroter 220537 kilometrów
Krajtroter ocenił to miejsce 2012-11-15 na

Sandomierz, rzeczywiscie jest piękny.Jesli ktoś tam będzie polecam Pozdziemna trasę turystyczną (już o niej kiedyś wspomniałam, lecz jest unikatowa i bardzo ciekawa!) Warto powedrować do zamku i rynku starego miasta. :)

 

Widzę MarqoBiker, że już spokojnie wstawiasz fotki do dodanych postów:)

Ostatnio edytowany: 2012-12-01 20:08

Avatar użytkownika
Barsolis Karol Turysta Kulturowy Krajtroter 122711 kilometrów
Krajtroter ocenił to miejsce 2012-09-26 na

ojca Mateusza   na rowerza gdzies tam nie widac ?

Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1115513 kilometrów
Krajtroter ocenił to miejsce 2011-08-01 na

Ja też tak mam głównie z Kazimierzem Dolnym, Sandomierzem też, ale w mniejszym stopniu, zaś w Szczawnicy byłam tylko raz, szkoda i to dość dawno. Ja mam jeszcze tak z Gdańskiem no i wiadomo Kraków.

Newsletter Wypisz się z newslettera
Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 15 lat przez aktywną rodzinkę złożoną z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami. Na przyjaznym Forum mamy 48 tys. postów. W sezonie notujemy 50 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy blisko 20 000 polubień, a na Instagramie ponad 2 000 Obserwujących.
Dreptamy.pl - wszystkie nasze wycieczki po Polsce
Copyright 2005-2020