Sandomierz

Sandomierz

(4.6 głosów: 364)

Sandomierz to piękne miasto królewskie, malowniczo ulokowane na wzgórzach nad Wisłą, w województwie świętokrzyskim, przy trasie nr 79, około 15 km od Tarnobrzega. Sandomierz, podobnie jak Kazimierz Dolny, odznacza się niepowtarzalną atmosferą, klimatem dającej się tu odczuć przeszłości, przenikającej urokliwe zaułki. Nie wystarczy o tym mieście czytać, trzeba je zobaczyć i poczuć. Po latach zapomnienia, odkryli je na nowo twórcy serialu Ojciec Mateusz, który rozsławił miasto w całej Polsce i dziś niemal każdy zna Sandomierz i chętnie go odwiedza. My zachęcamy Was, byście zostali tu na dłużej, bo miasto i jego okolice oferują wiele ciekawostek!



Sandomierz
Sandomierz
Sandomierz
Sandomierz

Wielka przemiana Sandomierza!

Kiedy pierwszy raz odwiedziłam to miasto, a było to w 2011 roku, po wielkiej powodzi z 2010 roku, Sandomierz wydawał się smutnym miejscem, ślady zalania było jeszcze widać w różnych miejscach dość wyraźnie, brakowało tu koloru i radości, a do tego zdjęcia z kataklizmu w wielkim formacie, prezentowane na Rynku, przytłaczały. Już wtedy można było dostrzec niezaprzeczalne uroki miasteczka, ale trzeba było je wydobyć, a i turystów nie było wielu. Kolejne wizyty zupełnie odmienny obraz Sandomierza już nam pokazały. Teraz to miasto tętni życiem, pięknie odnowione, ozdobione kwieciem i pełne turystów prezentuje się wybornie! Dodatkowo jest bardzo dobrze odbierane przez większość turystów, to wielki sukces.

Sandomierz rynek
Sandomierz rynek

Sandomierz - Mały Rzym

Historyczny Sandomierz bywa nazywany "Małym Rzymem", a to dlatego, że podobnie, jak włoska stolica, ulokował się na 7 wzgórzach, a ponadto pod obydwoma miastami ciągną się tajemnicze, podziemne korytarze. Te w Sandomierzu są udostępnione dla turystów!



Sandomierz
Sandomierz
Sandomierz kościół Św. Jakuba
Sandomierz kościół Św. Jakuba

Sandomierz - atrakcje

Sandomierz poszczycić może się wspaniałą, oryginalną zabudową architektoniczną. Sandomierskie Stare Miasto to charakterystyczny zespół o średniowiecznym, szachownicowym układzie, skupionym wokół prostokątnego Rynku, z widocznym zarysem i zachowanymi fragmentami średniowiecznych murów miejskich. To jedna z najlepiej zachowanych i najpiękniejszych starówek w Polsce, o dużej wartości historycznej i architektonicznej, wpisana do rejestru zabytków o światowej randze. Wiele sandomierskich zabytków powstało już w XIV wieku. Odwiedziliśmy to miasto już kilka razy, dlatego przeczytaj nasz przewodnik i zobacz zdjęcia. Dowiesz się z pierwszej ręki, co warto zwiedzić w tym mieście! Najpierw przedstawiamy Wam spis tych miejsc, a poniżej opisuję je w sposób bardziej dokładny. A jeśli chcecie znaleźć jeszcze dokładniejszy opis, kliknijcie w podlinkowaną (niebieską) nazwę atrakcji, która przenosi do szczegółowego opisu. Poznaj najlepsze zabytki i atrakcje Sandomierza.

  • Ratusz w Sandomierzu
  • Rynek w Sandomierzu
  • Zamek w Sandomierzu
  • Brama Opatowska w Sandomierzu
  • Podziemia w Sandomierzu
  • Zbrojownia w Sandomierzu
  • Góry Pieprzowe w Sandomierzu
  • Wąwóz Królowej Jadwigi w Sandomierzu
  • Krzemień pasiasty i pierścień w Sandomierzu
  • Dom Długosza w Sandomierzu
  • Katedra w Sandomierzu
  • Furta Dominikańska w Sandomierzu
  • Rejsy po Wiśle w Sandomierzu
  • Przejażdżki meleksem po Sandomierzu
  • Rajdy off road w Sandomierzu
Sandomierz od strony Wisły
Sandomierz od strony Wisły
Wąwóz Staromiejski koło kościoła Św. Jakuba
Wąwóz Staromiejski koło kościoła Św. Jakuba

1. Ratusz w Sandomierzu

Stojący pod numerem pierwszym na Rynku w Sandomierzu Ratusz to najbardziej charakterystyczna budowla miasta. Pochodzi z XIV wieku, kiedy powstał w formie wieży, budynek dostawiono w kolejnym stuleciu, a przebudowa w stylu renesansowym, z dołączeniem charakterystycznej attyki miała miejsce w XVI stuleciu. Ratusz stoi w centralnej części Rynku, jest to jeden z najpiękniejszych i najbardziej rozpoznawalnych ratuszy w Polsce
Ratusz, Rynek, Sandomierz



Sandomierz Ratusz
Sandomierz Ratusz

2. Rynek w Sandomierzu

Sandomierski rynek to duży, główny plac miasta z ładnymi kamieniczkami i efektownym ratuszem pośrodku. Jest nietypowy wśród polskich rynków, bo dość mocno pochyły. Podobno między innymi właśnie dlatego twórcy serialu Ojciec Mateusz wybrali to miejsce, a dziś w jednej z kamienic na rynku zobaczysz wystawę poświęconą temu serialowi. Latem wokół placu ustawiają się meleksy w stylu retro, które odpłatnie wożą turystów po różnych zakątkach miasta. Od kilku lat na rynku wznosi się do nieba oryginalna kotwica - to ciekawy pomnik nawiązujący do żeglugowych tradycji miasta
Rynek, Sandomierz

Sandomierz widziany z Kawiarni Iluzjon
Sandomierz widziany z Kawiarni Iluzjon

3. Zamek w Sandomierzu

Nie inaczej jak przy ulicy Zamkowej stoi zamek - stara gotycka budowla z XIV wieku, powstała w miejscu wcześniejszego grodu. Postawił ją sam król Kazimierz Wielki. Do dzisiejszych czasów z budowli składającej się z czterech skrzydeł, zachowało się tylko jedno skrzydło zachodnie. Po przebudowie mieści dziś ono Muzeum Okręgowe z ciekawymi wystawami, spod zamku ładnie widać wznoszący się na sąsiednim wzgórzu kościół Św. Jakuba, który wraz z klasztorem dominikanów stanowi najstarszy zabytek miasta
Zamek, ul. Zamkowa 12, Sandomierz

Zamek w Sandomierzu
Zamek w Sandomierzu
Sandomierz zamek
Sandomierz zamek

4. Brama Opatowska w Sandomierzu

Brama Opatowska to kolejny obok Ratusza i zamku symbol Sandomierza. To jedyna zachowana brama miejska, element średniowiecznego systemu obronnego miasta. Kiedyś w mieście były 4 bramy, poza Opatowską jeszcze Zawichojska, Krakowska i Lubelska. Brama pochodzi z XIV wieku, a w XVI stuleciu ją podwyższono i zwieńczono attyką. Dziś na jej szczycie dostępny jest taras widokowy
Brama Opatowska, ul. Opatowska, Sandomierz

Sandomierz Brama Opatowska
Sandomierz Brama Opatowska

5. Podziemia sandomierskie

Zejście do sandomierskich podziemi znajduje się na Rynku, w kamienicy Oleśnickich. Sandomierskie podziemia to nic innego, jak funkcjonujące od wieków piwnice mieszczan i ich składy kupieckie z XV-XVII wieku, obecnie udostępnione do zwiedzania. Dawniej wielokrotnie służyły mieszkańcom również jako schronienie przed najeźdźcami. W latach 60. XX wieku piwnice zaczęły się osuwać i na powierzchni stwarzało to zagrożenie dla zabudowy, pękały ściany, obniżały się chodniki, aż niewielki fragment rynku zawalił się. Wtedy górnicy z Bytomia zabezpieczyli podziemne piwnice sandomierskie i przygotowali je do zwiedzania. Trasa ciągnie się pod kamieniczkami wokół rynku, ma długość około 500 metrów i najgłębiej sięga do 12 metrów poniżej płyty rynku. Podczas spaceru po podziemnej trasie turystycznej usłyszysz legendę o Halinie Krępiance, która podstępem wprowadziła tu wojska tatarskie, po czym wejście zasypano i w ten sposób Tatarzy zostali pokonani. Niestety Halina zginęła w podziemiach wraz z Tatarami, ale uratowała miasto
Podziemna Trasa Turystyczna, ul. Oleśnickich, Sandomierz

Podziemia Sandomierskie
Podziemia Sandomierskie
Podziemia Sandomierskie
Podziemia Sandomierskie
Podziemia Sandomierskie
Podziemia Sandomierskie

6. Zbrojownia w Sandomierzu

Niedaleko Podziemnej Trasy Turystycznej, niemal na rynku, mieści się za wielkimi drzwiami Zbrojownia, po której oprowadza pasjonat Łukasz. Nie tylko zobaczysz tu i posłuchasz o broni i dawnych tradycjach, ale i założysz zbroję rycerską, stosowne nakrycie głowy czy suknię damy. Dzieciom na pewno się tutaj spodoba, ale większe dzieci też mają sporo frajdy
Zbrojownia, ul. Bartolona, Sandomierz

Zbrojownia
Zbrojownia
Zbrojownia
Zbrojownia

7. Góry Pieprzowe w Sandomierzu

Poza centrum Sandomierza, w okolicach ulicy Podmiejskiej i ulicy Błonie odwiedzić warto prastare góry, będące częścią Gór Świętokrzyskich. Góry Pieprzowe, zwane też po prostu Pieprzówkami to nieduży ale malowniczy fragment. Budują go skały kambryjskie mające 500 mln lat! To jedyne takie odsłonięcie w Europie. Może adekwatniejsza nazwa tego zakątka to różane wzgórza, z dzikimi gatunkami róż i pięknym widokiem na Wisłę oraz starówkę Sandomierza. Powstał tu rezerwat, a wiedzie przez niego czerwony szlak pieszy
Góry Pieprzowe, ul. Podmiejska, Sandomierz

Sandmierz - Góry Pieprzowe
Sandmierz - Góry Pieprzowe
Góry Pieprzowe
Góry Pieprzowe
Góry Pieprzowe
Góry Pieprzowe

 

8. Wąwóz Królowej Jadwigi w Sandomierzu

Wąwóz Królowej Jadwigi to niezwykła atrakcja przyrodnicza, niespotykana w innych miejscach, szczególnie, że występuje w centrum miasta. Jest to wąwóz lessowy, w którym można zobaczyć niezwykle ciekawie uformowane korzenie starych drzew, wystające ponad powierzchnię piasków. Wąwóz Królowej Jadwigi ma długość około 500 metrów i głębokość do 10 metrów. To najpiękniejszy, ale wcale nie jedyny wąwóz w Sandomierzu
Wąwóz Królowej Jadwigi, ul. Staromiejska, Sandomierz

Wąwóz Królowej Jadwigi
Wąwóz Królowej Jadwigi
Wąwóz Królowej Jadwigi
Wąwóz Królowej Jadwigi

 

9. Krzemień pasiasty i Pierścień w Sandomierzu

Przy ul. Zamkowej odnaleźć można w Sandomierzu nietypowy pomnik. Stanął kilka lat temu pomiędzy Rynkiem i zamkiem, pod Urzędem Miejskim. To wielki pierścionek ze słynnym krzemieniem pasiastym. Samo "oczko" pierścienia waży 30 kg! A skąd taki pomysł? Sandomierz jest "Światową Stolicą Krzemienia Pasiastego", uważanego za Kamień Optymizmu. To tutaj od lat działa Cezary Łutowicz, a pracownię ma naprzeciw pierścienia. Jako pierwszy wykorzystał krzemień pasiasty w biżuterii. Miało to miejsce w 1972 roku i temu kamieniowi jest wierny do dziś. W wielu miejscach w Sandomierzu, również w jego pracowni czy w galerii na rynku kupisz biżuterię z krzemieniem pasiastym. Autorska biżuteria tania nie jest, więc podpowiem, że dużo tańszą dostaniesz na Małym Rynku. W Muzeum Okręgowym na zamku w Sandomierzu zobaczysz jedyną na świecie muzealną kolekcję biżuterii z tym kamieniem, bo krzemień pasiasty to polski kamień! Co ciekawe, we wrześniu na rynku w Sandomierzu odbywa się co roku Festiwal Krzemienia Pasiastego
Pierścień i pracownia Łutowicza, ul. Zamkowa, Sandomierz

Pierścień z krzemieniem pasiastym w Sandomierzu
Pierścień z krzemieniem pasiastym w Sandomierzu
Pracownia Łutowicza
Pracownia Łutowicza
Biżuteria z krzemienia pasiastego
Biżuteria z krzemienia pasiastego
Cezary Łutowicz
Cezary Łutowicz

10. Dom Długosza w Sandomierzu

Przy ulicy Jana Długosza w Sandomierzu stoi pięknie utrzymana gotycka budowla z czerwonej cegły, ufundowana w 1476 roku przez samego Długosza - słynnego polskiego historyka, kronikarza i kanonika sandomierskiego. Dziś jest to siedziba Muzeum Diecezjalnego z bogatymi zbiorami - gotycką rzeźbą, malarstwem, ceramiką czy tkaninami. Sporo tu zabytków archeologicznych i ciekawych elementów architektonicznych. Na szczególną uwagę zasługują rękawiczki Królowej Jadwigi, które są tak cienkie, że po zwinięciu mieszczą się w łupinie orzecha.
Dom Długosza, ul. Jana Długosza, Sandomierz

Sandomierz Dom Gotycki
Sandomierz Dom Gotycki
Sandomierz Dom Gotycki
Sandomierz Dom Gotycki

11. Katedra w Sandomierzu

Przy ulicy Katedralnej stoi XIV-wieczna, gotycka świątynia, w której przechowywane są relikwie Drzewa Krzyża Świętego (w skarbcu katedry), podarowane przez Króla Władysława Jagiełłę. Okazałe i strojne jest wnętrze katedry w Sandomierzu, z bogatą dekoracją rzeźbiarską, a i z zewnątrz robi spore wrażenie swymi rozmiarami. Na ścianach prezbiterium zachowały się freski z XV wieku, a ołtarze i portale świątyni wykonane są z czarnego marmuru, przyozdobione marmurem różowym
Katedra, ul. Katedralna 1, Sandomierz

Katedra
Katedra
Katedra
Katedra
Katedra
Katedra

12. Furta Dominikańska w Sandomierzu

Przy ulicy Zamkowej, niedaleko pierścienia, zobaczysz jedyną zachowaną furtę w Sandomierzu, zwaną też Uchem Igielnym. Stanowi ona element XIV-wiecznych obwarowań miasta
Furta Dominikańska, ul. Zamkowa, Sandomierz

Ucho Igielne
Ucho Igielne

13. Rejsy po Wiśle w Sandomierzu

Rejsy po Wiśle w Sandomierzu to ciekawa aktywna atrakcja, odbywają się one w Starym Porcie, a łodzie przycumowane są w przystaniu przy bulwarze im. Józefa Piłsudskiego, naprzeciw zamku. Spośród wielu łodzi, warto wybrać tą wyjątkową - łódź typu dubas (rez. 601-616-446). To unikatowa, drewniana łódź flisacka, oferująca nietypową przygodę, z ciekawymi opowieściami o napotykanych podczas rejsu miejscach. Łódź nazywa się Sandomierka i zabierze Cię w rejs trwający około 1,5 godziny, chyba, że interesuje Cię dłuższa wyprawa. Już podczas tej standardowej zobaczysz piękne panoramy Sandomierza, usłyszysz o tajemniczej kotwicy, którą dziś można podziwiać na rynku miasta czy dowiesz się, dlaczego prastare góry wyrastające ponad Sandomierzem nazywają się Pieprzowe.
Rejsy po Wiśle, Przystań przy Bulwarze im. Józefa Piłsudskiego, Sandomierz

Sandomierz - łódź Sandomierka typu dubas
Sandomierz - łódź Sandomierka typu dubas
Sandomierz - łódź Sandomierka typu dubas
Sandomierz - łódź Sandomierka typu dubas

14. Przejażdżki meleksem w Sandomierzu

Sandomierz nie ma swoich bryczek, ale po mieście turystów obwożą meleksy w stylu retro, stojące na rynku. To bardzo fajna alternatywa dla spaceru, podczas przejażdżki zobaczysz najciekawsze miejsca w mieście i posłuchasz o nich opowieści. Jeśli tylko chcesz, przejażdżkę można połączyć ze zwiedzaniem wybranych obiektów, ten sposób bardzo przypadł nam do gustu, bo nie rezygnując ze spaceru np. po wąwozie, mogliśmy zobaczyć więcej urokliwych zakątków Sandomierza. 
Meleksy, Rynek, Sandomierz

Meleksy w Sandomierzu
Meleksy w Sandomierzu

15. Rajdy off road w Sandomierzu

A gdzie nie dojedziecie meleksem, dotrzecie w samochodzie terenowym. Po co komu drogi, jak można na przełaj, przeżywając sporą dawkę adrenaliny. W niedostępne zakamarki Sandomierza i okolic zabierze Was Sandomierska Grupa Terenowa SGT. My pojechaliśmy w Góry Pieprzowe. To fantastyczna przygoda, chłopaki mają moc i wyciągną Was z największej opresji 🙂 Mocne wrażenia gwarantowane!
Sandomierska Grupa Terenowa, tel. 667-339-628

Sandomierska Grupa Terenowa
Sandomierska Grupa Terenowa
Sandomierska Grupa Terenowa
Sandomierska Grupa Terenowa
Sandomierska Grupa Terenowa
Sandomierska Grupa Terenowa

Trasa spacerowa po Sandomierzu

Samochód można zostawić w okolicach Bramy Opatowskiej - jest tam mały parking. Przechodząc przez Bramę kierujemy się w stronę rynku. Skręcamy w lewo w ulicę Szpitalną na Mały rynek - są tam urokliwe kramy, gdzie można kupić pamiątki. Dochodzimy do rynku, gdzie jest kilka ciekawych obiektów: Ratusz, Zbrojownia, Podziemna Trasa Turystyczna i Świat Ojca Mateusza. Można tutaj spędzić kilka godzin 🙂
Z rynku schodzimy ulicą Mariacką i urokliwym przesmykiem (czerwonym szlakiem) czyli ulicą Krótką, by zobaczyć ładny widok. Dalej kierujemy się w stronę Domu Długosza i Katedry. Zwiedzanie obu może zająć około półtorej godziny. Ze wzgórza Katedralnego wchodzimy na Wzgórze Zamkowe. Stamtąd ulicą Staromiejską podchodzimy do klasztoru Dominikanów - najstarszy zabytek Sandomierza z pięknym widokiem na zamek i winnicę. Schodzimy w prawo do Wąwozu Staromiejskiego (można również iść dalej ulicą Staromiejską, by dojść do Wąwozu Królowej Jadwigi). Po przejściu wąwozu kierujemy się schodami do góry, by iść w stronę rynku. Przechodzimy przez Ucho Igielne i warto podejść kawałek do pierścienia z krzemieniem pasiastym, pod Pracownią Cezarego Łutowicza. Skręcamy w lewo w urokliwą ulicę Żydowską. Można wstąpić do Spiżarni i kupić lokalne ekologiczne produkty. Ulica Żydowska prowadzi koło zachowanej synagogi i fragmentów murów miejskich. Tak dochodzimy do Bramy Opatowskiej. Sam spacerek to trochę ponad godzina, ale wraz ze zwiedzaniem może się z tego zrobić cały dzień.

Ojciec Mateusz

Sandomierz zyskał znacznie na sławie w ostatnich czasach za sprawą popularnego serialu "Ojciec Mateusz" kręconego właśnie w tym mieście. Będąc w Sandomierzu nawet zobaczyć można Dworek Skorupskich, który nazwano Dworkiem Ojca Mateusza. Na Rynku natomiast w jednej z kamienic powstała wystawa związana z tym serialem. Tak więc włodarzom na pewno serial pomógł znacząco wypromować miasto, ale i tak należą się im brawa za kierunek zmian i dobrze zachowany klimat historycznego miasteczka, bez kiczu i zbytniej komercji.

Wystawa związana z serialem Ojciec Mateusz
Wystawa związana z serialem Ojciec Mateusz

Historia Sandomierza

Sandomierz to jedno z najstarszych miast w Polsce! Jego historia rozpoczęła się około 1000 lat temu, a ślady bytności człowieka na tym terenie sięgają znacznie znacznie wcześniej. Dogodne jest położenie Sandomierza, toteż szybko rozpoczęło się tutaj osadnictwo - przy Wiśle, największej rzece w Polsce, na wysokim jej brzegu, bez mostu, za to z płytkim brodem, z żyzną ziemią i na skrzyżowaniu szlaków handlowych. Trudno wyobrazić sobie lepszą lokalizację, toteż pierwszy gród książęcy powstał już około XI wieku, umocniony drewniano-ziemnym wałem. Wokół grodu, na sąsiednich wzgórzach wyrosło podgrodzie z kilkoma kościołami.

Klasztor dominikański
Klasztor dominikański

Najlepiej rozwijało się podgrodzie na Wzgórzu Staromiejskim, które stało się zalążkiem przyszłego miasta - Sandomierza. Już 900 lat temu Gall Anonim pisał o Sandomierzu jako o głównej stolicy Królestwa, obok Krakowa i Wrocławia. Powstało tu nawet księstwo sandomierskie, z siedzibą w zamku sandomierskim. Niestety rozdrobnienie państwa doprowadziło do najazdów wrogów i tak na Sandomierz najechali Tatarzy, najpierw w 1241 roku, a później w latach 1259-60. Wtedy miasto zostało całkowicie zniszczone, a mieszkańcy wymordowani i praktycznie jedynym śladem jest tu dziś ulica Staromiejska. Nowa, bardziej obronna lokalizacja Sandomierza, na terenie dzisiejszego Starego Miasta okazała się bardziej trwała. Odrodzony w tym miejscu Sandomierz zyskał ponownie prawa miejskie w 1286 roku, a nadał je książę Leszek Czarny. Miastu nadano liczne przywileje, toteż bardzo szybko się rozwinęło. Kiedy król Władysław Łokietek zlikwidował księstwa i ustanowił województwa, Sandomierz stał się stolicą jednego z nich. Wtedy Sandomierz był jeszcze drewniany, toteż łatwo spłonął podczas napadu Litwinów w 1349 roku, ale za czasów króla Kazimierza Wielkiego odbudowano Sandomierz już murowany, w formie zbliżonej do obecnego Starego Miasta.

Sandomierz Dom Gotycki
Sandomierz Dom Gotycki

Na głównym placu - Rynku stanął Ratusz, a wokół niego powstały kramy i jatki rzemieślnicze. Drewniane domy sąsiadowały z murowanymi kamienicami, a całe miasto otoczone ceglanymi murami obronnymi, z basztami i czterema bramami. Do dziś zachowała się tylko jedna - Brama Opatowska. Co ciekawe, powstały też wówczas wąskie przejścia dla pieszych - tzw. furty i do dnia dzisiejszego zachowała się jedna z nich - Furta Dominikańska, zwana Uchem Igielnym. Cały system obronny powiązany był z zamkiem, który również zastąpiono murowaną budowlą.

W sandomierskim zamku często gościły koronowane głowy, ciekawostką jest, że Kazimierz Wielki bywał tutaj aż 18 razy! W tym czasie powstała murowana kolegiata, nosząca gotycką bryłę do dziś. Sandomierz był w tym czasie i w kolejnych wiekach modny, nie tylko mieszkali tu sławni Polacy, ale też osiedlali się Żydzi, Ormianie, Węgrzy czy Rusini. Do dziś zachował się tu gotycki dom Jana Długosza - słynnego kronikarza. To tutaj budowano też spichlerze, w których magazynowano zboża przez zimę, a wiosną spławiano do Gdańska. Do dziś zachował się w Sandomierzu nad Wisłą jeden z takich spichlerzy. Mieszkańcy gromadzili też towary pod domami, w drążonych głęboko piwnicach. Tak powstał cały system podziemnych korytarzy, które w niektórych fragmentach są obecnie udostępnione turystom jako podziemna trasa turystyczna!

Sandomierz
Sandomierz

Złote czasy Sandomierza zakończyły się wraz z potopem szwedzkim, który spustoszył miasto podobnie, jak wiele lat wcześniej najazd Tatarów. W 1656 roku wycofujące się wojska szwedzkie wysadziły w powietrze zamek, tak, że ostało się tylko jedno skrzydło, zniszczono też kościoły, kamienice i spichlerze. Choroby nawiedzające miasto w kolejnych latach dołożyły swoje i tak Sandomierz upadł. W czasie zaborów Sandomierz był miastem granicznym, toteż stracił na znaczeniu. Ze względu na brak finansów, rozebrano mury miejskie, spalone kościoły i inne budowle. Zastój gospodarczy trwał aż do I wojny światowej, która na szczęście ominęła Sandomierz na tyle, że nie przyniosła kolejnych zniszczeń.

W 1937 roku Sandomierz nieco się ożywił, gdy stał się stolicą Centralnego Okręgu Przemysłowego, jednak wybuch II wojny światowej zatrzymał wszelkie plany. W Sandomierzu rozpoczęły się masowe aresztowania ludności i rozstrzeliwania, wywozy na przymusowe roboty i do obozów koncentracyjnych. Powstało getto dla Żydów. Polacy podjęli walkę z okupantem, wyzwolenie przyszło 18 sierpnia 1944 roku. I znów zaczął się mozolny rozwój Sandomierza jako miasta powiatowego. Wtedy też zaczęła się akcja z zapadającymi się podziemiami pod Starówką, którą na szczęście uratowano od zagłady.

Sandomierz
Sandomierz

Dziś Sandomierz odrodził swą wielkość, odremontowane zabytki, urocze zaułki i popularność wśród turystów sprawiają, że jest to bardzo chętnie odwiedzane miasto w Polsce. Turystyka stała się bardzo ważnym elementem tego historycznego ośrodka!

Gdzie kupić lokalne produkty

Ciekawostką jest, że w Sandomierzu, na Rynku i nie tylko, można kupić lokalne produkty - proziaki, Podpiwek Sandomierski czy Cydr z jabłek (ten na rynku nie jest dobrej jakości) z licznych okolicznych sadów. Podpiwek i cydr to fajna alternatywa dla piwa, jeśli ktoś nie lubi jego smaku. Podpiwek jest dość słodki, ale przyjemny w smaku, szczególnie dobrze się sprawdza w ciepłe dni. Cydr oraz inne lokalne specjały i przetwory warto kupić w Spiżarni przy ulicy Żydowskiej. Wiele produktów lokalnych można kupić u gospodarzy, na Szlaku Jabłkowym i Szlaku Winiarskim.

Spiżarnia na ulicy Żydowskiej
Spiżarnia na ulicy Żydowskiej

Sandomierski Szlak Winiarski

Powstanie winnic na Sandomierszczyźnie i Szlak Winiarskiego nawiązuje do dawnych tradycji miasta, kiedy już w XIII wieku z powodzeniem uprawiano winorośl. Obecne winnice są młode i dopiero nabierają doświadczenia, ale spod ręki właścicieli wychodzą już pyszne wina, zarówno białe, jak i czerwone czy różowe, które w dużej mierze powstają w sposób naturalny. Szlak liczy obecnie około 60 km, a my odwiedziliśmy Winnicę Nad Jarem położoną w zacisznej miejscowości Złota, obiekt oferuje dodatkowo noclegi oraz Winnicę Nadwiślańską w Sandomierzu, cudnie położoną na szczycie Gór Pieprzowych. Polecamy enoturystykę w Sandomierzu.

Winnica Nad Jarem
Winnica Nad Jarem
Winnica Nad Jarem
Winnica Nad Jarem
Wino z Winnicy Nadwiślańskiej
Wino z Winnicy Nadwiślańskiej

Sandomierski Szlak Jabłkowy

Nie od dziś wiadomo, że Sandomierz jabłkami stoi, nic więc dziwnego, że w tej krainie sadów i malowniczych krajobrazów powstał Sandomierski Szlak Jabłkowy zrzeszający wiele obiektów na Sandomierszczyźnie, podzielone tematycznie, na apetyczne, artystyczne, winiarskie czy agroturystyczne. Warto poznać tutejsze smaki z jabłkiem w roli głównej, tradycje i kulturę, krzewioną wśród dawnych i napływowych mieszkańców tych okolic. Szczególne punkty na Szlaku to Vege Point Ani i Jacka Przybyszów w Andruszkowicach, z rodzinnym pokojem gościnnym na poddaszu 100-letniego domu i cudownymi gospodarzami, którzy zainspirują Cię do zdrowszego trybu życia, Sery Sandomierskie od Dziedzica w Drygulcu, gdzie skosztujesz i kupisz pyszne sery dojrzewające bez konserwantów, w tym świetny Parmezan, całkowicie czarny ser Zawisza Czarny i oryginalny ser Epokowy Krzemień Pasiasty. A jak sery to i wina. Na Szlaku Jabłkowym leży też Winnica Król w Radoszkach, najbardziej naturalna i "zdrowa" z sandomierskich winnic. Kolejnym punktem jest Willa Wojtasówka w Obrazowie z komfortowymi pokojami i smacznym jedzeniem domowym, zaskoczy Cię tutaj pyszna szarlotka "po obrazowsku".

Willa Wojtasówka na Szlaku Jabłkowym
Willa Wojtasówka na Szlaku Jabłkowym

Gdzie zjeść i spać w Sandomierzu

Sandomierz może nie jest bardzo duży, ale otwarty na turystów i bardzo chętnie przez nich odwiedzany, toteż restauracji i noclegów znajdziesz tu bardzo dużo. Na pewno warta polecenia jest Willa Pod Bramą, gdzie bardzo dobrze zjesz, a przy okazji możesz skorzystać z pokojów gościnnych na piętrze. Restauracja ta mieści się zaraz za Bramą Opatowską, stad jej nazwa. Na Rynku zaprasza historyczna Restauracja Pod Ciżemką, która dodatkowo oferuje pokoje hotelowe. Skosztujesz tu lokalnych specjałów jak bulwa sandomierska czy pyszna, rozgrzewająca herbata sandomierska z dodatkiem alkoholu czy idealne na upał piwo świętokrzyskie. Obok "ciżemki" na kawę i ciacho warto wstąpić do kawiarni Iluzjon. Młodzież dobrze poczuje się w Lapidarium pod Ratuszem. Blisko centrum Sandomierza mieści się Dom Turysty, gdzie niedrogo spędzisz noc i zjesz domowe śniadanie. Poza centrum Sandomierza można przespać się w Winnicy nad Jarem, w spokojnej miejscowości o ślicznej nazwie Złota albo w Willi Wojtasówka na Szlaku Jabłkowym. Będąc w Górach Pieprzowych można wstąpić na pyszną szarlotkę do Willi Dzika Róża. Dobrze zjesz w Dworku na Wichrowym Wzgórzu w Przybysławicach.

Willa Pod Bramą
Willa Pod Bramą
Willa Pod Bramą
Willa Pod Bramą
Pod Ciżemką
Pod Ciżemką
Winnica Nad Jarem
Winnica Nad Jarem

Zorganizowane wycieczki do Sandomierza i okolic

Możesz też zwiedzić Sandomierz i okoliczne atrakcje podczas zorganizowanych wycieczek, np. z przewodnikiem po Sandomierzu, zostaniesz dołączony do grupy lub indywidualnie zwiedzisz miasto z przewodnikiem tylko na własne potrzeby, ale wtedy oczywiście taka usługa jest więcej płatna. Również wycieczki można wykupić do wielu atrakcji w okolicy, np. do Winnicy, na rajd samochodami terenowymi i w inne ciekawe zakątki. Zamawianie wycieczek online dostępne jest tutaj.

Zalety
  • Miła atmosfera miasta
  • Ciekawe zabytki, łącznie z gotyckimi
  • Śliczny ratusz
  • Jest gdzie zjeść i napić się kawy
  • Ładna panorama Wisły
  • Lokalne produkty
  • Możliwe rejsy łodziami i wycieczki meleksami
Wady
  • Latem bywa tłumnie

 

Zobacz nasz ranking Najpiękniejsze miasta w Polsce z Sandomierzem

Sandomierz
Sandomierz rynek
Sandomierz
Sandomierz kościół Św. Michała
Sandomierz Ucho Igielne, gustaw5 gustaw525@wp.pl
Sandomierz
Sandomierz
Katedra
Sandomierz
Zbrojownia i Łukasz przewodnik
Podziemia Sandomierskie
Wystawa związana z serialem Ojciec Mateusz
Sandomierz
Ulica Żydowska
Wąwóz Królowej Jadwigi
Góry Pieprzowe
Góry Pieprzowe
Pod Ciżemką
Pod Ciżemką
Pod Ciżemką
Pod Ciżemką
Pod Ciżemką
Winnica Nad Jarem
Sandomierska Grupa Terenowa
Sandomierska Grupa Terenowa
Willa Dzika Róża w Górach Pieprzowych
Podziemia Sandomierskie
Podziemia Sandomierskie
Podziemia Sandomierskie
Podziemia Sandomierskie
Podziemia Sandomierskie
Rejs po Wiśle, gustaw5 gustaw525@wp.pl
Dom Turysty

Sandomierz noclegi

Sandomierz to zdecydowanie interesujące miejsce, do którego warto się wybrać. Klikając w ten link znajdziesz noclegi w Sandomierzu. Możesz również skorzystać z wyszukiwarki noclegów znajdującej się poniżej.
Zamawiając nocleg za naszym pośrednictwem wspierasz nasz portal, za co z góry dziękujemy!

Booking.com
50°40'45N, 21°44'58E
14 czerwiec 2021
21 czerwiec 2021
 
Anna Piernikarczyk to absolwentka Geografii na Uniwersytecie Śląskim. Autorka przewodników turystycznych Polska rodzinna (wyd. Pascal) oraz Jura. Od Częstochowy do Krakowa (wyd. Compass). Fotograf i łazik z natury. Zakochana w polskich krajobrazach i atrakcjach.
Zapisz się do newslettera!

Zostaw swój email, a będziesz otrzymywać informacje o ciekawych miejscach w Polsce.

Nikomu nie dajemy Twojego maila! Zapisując się do newslettera oświadczasz, że zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych w celu otrzymywania maili z naszego portalu i z postanowieniami regulaminu i polityką prywatności
Tutaj możesz założyć pełne konto w naszym portalu, do czego Cię serdecznie zachęcamy!
Jeżeli chcesz wypisać się z newslettera kliknij w ten link

Wasze opinie

OTTO
02 sierpień 2021 08:44
Urocze uliczki , rynek a także okolice. Sandomierz wiele zyskał na popularności dzięki serialowi Ojciec Mateusz 🙂
leo133
25 lipiec 2021 12:27
Piękne miejsce i dużo obiektów do zwiedzania. Polecam wycieczkę z przewodnikiem o d której warto zacząć. Później można samemu obejrzeć inne obiekty lub wrócić do już widzianych. Jest kilku jednak zdecydowanie polecam pana Grzegorza P. najczęściej można znaleźć go koło poczty przed godziną 11:00. Wycieczka trwa około 2h czasem dłużej jeśli jest dużo pytań. Jest to przewodnik "z dziada pradziada" opowiada i historycznie i legendarnie. Zdecydowanie polecam.
Anna Piernikarczyk
15 czerwiec 2021 13:30
Sandomierz jest niezwykle urokliwy, zachował dawny, spokojny klimat i wiele zabytków. Choć turystów jest tutaj sporo, to nadal nie zatracił swego piękna i uroku. To takie miejsce, gdzie odpoczniesz, odwiedzisz muzea, nacieszysz się przyrodą ale i skorzystasz z atrakcji aktywnych. Warto tu zostać na dłużej i sięgnąć po dodatkowe miejsca w okolicy!
oleander123
18 lipiec 2017 16:31

W końcu ktoś, kto wspomina o tym urokliwym miejscu wspomina również o tym serialu 🙂.

irek
06 maj 2016 04:44

Bardzo ładny hotel Mały Rzym, polecam, byliśmy przejazdem chodziliśmy wieczorem w rynku - fajnie.

Wojciech Grabowski
17 maj 2014 20:59

Super miasteczko, na  pewno tam wrócę.

 

Catewa
15 sierpień 2013 08:28

Jedno z moich ulubionych miejsc w Polsce, opisałam ją na swoim blogu dodając kilka informacji tu niezamieszczonych. Zainteresowanych zapraszam na mmój profil;D

Adaniu Nowak
01 grudzień 2012 15:35

Ładne miasto. Mure obronne i wnętrze Katedry

MarqoBiker
26 listopad 2012 18:18

To i ja zazdraszczam takiej okolicy ...już od dawna planuje przejechać rowerem Szlak Orlich Gniazd ...w tym roku chyba nie dam rady ale na 2015 rok to priorytet .

Mariusz Malik
15 listopad 2012 13:12

Nie ma za co w miarę możliwości postaram się dodawać nowe atrakcje, ciekawostki i miejscowości. Przez kilka lat trochę się tego zebrało. Szkoda tylko że nie można samodzielnie dodawać zdjęć do miast i atrakcjiodwiedzonych już przez innych userów (oczywiście zdjęc moderowanych).  No ale zawsze można utworzyć wycieczkę 🙂 

mokunka
15 listopad 2012 11:11

Sandomierz, rzeczywiscie jest piękny.Jesli ktoś tam będzie polecam Pozdziemna trasę turystyczną (już o niej kiedyś wspomniałam, lecz jest unikatowa i bardzo ciekawa!) Warto powedrować do zamku i rynku starego miasta. 🙂

 

Widzę MarqoBiker, że już spokojnie wstawiasz fotki do dodanych postów🙂

Ostatnio edytowany: 2012-12-01 20:08

Barsolis Karol Turysta Kulturowy
26 wrzesień 2012 22:42

ojca Mateusza   na rowerza gdzies tam nie widac ?

Sandomierz na blogu

Wokół Sandomierza

Wokół Sandomierza prowadzą dwa bardzo ciekawe, tematyczne szlaki - Sandomierski Szlak Jabłkowy i Sandomierski Szlak Winiarski. To tutaj spotkaliśmy ciekawe i cenne zabytki oraz wspaniałych ludzi. Zobaczcie sami 🙂

18 czerwiec 2021 12:41

Sandomierz na weekend

Kochani mamy dla Was bardzo ciekawą propozycję weekendowej podróży po Sandomierzu, ale jak się przekonacie po naszej kolejnej relacji, Sandomierszczyzna jest wspaniałym miejscem na dłuższy pobyt 🙂 Dzisiaj jednak skupimy się na samym mieście, z cennymi zabytkami i ciekawymi atrakcjami. Mały Rzym zaprasza, zobacz naszą relację i film 🙂

16 czerwiec 2021 10:06

Najpiękniejsze miasta w Polsce. Top 10

Miast w Polsce jest bardzo wiele, nawet już tych określanych mianem pięknych. Jedne są większe, inne mniejsze, bardziej lub mniej urokliwe. Sporo z nich zasługuje na uwagę turystów, ale tutaj chcę Wam przedstawić krótki ranking 10. najpiękniejszych polskich miast, toteż trudny miałam wybór. Jak zawsze jest to więc całkowicie subiektywna lista, oparta na naszych realnych doświadczeniach, bo każde z tych miast odwiedziliśmy przynajmniej jeden raz i to z noclegiem.

05 marzec 2021 09:25
Ostatnie zmiany atrakcji:
Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 2005 roku przez aktywną rodzinkę złożoną dziś z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami i informacjami praktycznymi. W sezonie notujemy 50 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy ponad 40 000 polubień, a na Instagramie 3 400 Obserwujących.
Jeżeli chcesz nas wesprzeć to możesz zamówić nocleg przez Booking.com - ciebie to nic dodatkowo nie kosztuje, a my dostaniemy drobną prowizję. Dziękujemy!
Copyright 2005-2021
Pobierz naszą aplikację