Rzeźby Gwarków. Kulturowy szlak Tarnowskich Gór

Name: Rzeźby Gwarków w Tarnowskich Górach
Rating: 4.4

Anna Piernikarczyk · Aktualizacja: 2026-04-24

4.4

Wrocław ma swoje krasnale, Zielona Góra bachuski, Gniezno króliki, Kraków smoki, a Białystok żubry. A Tarnowskie Góry mają swych gwarków.

Kto to jest Gwarek?

Gwarkowie to po prostu dawni górnicy, którzy od XVI wieku w Tarnowskich Górach wydobywali kruszec ze złóż cynku i ołowiu z domieszką srebra. Dziś śladem tej eksploatacji jest gęsta sieć podziemnych wyrobisk, we fragmentach udostępnionych dla turystów. Licznie turystów przyciągają tu Kopalnia Srebra oraz Sztolnia Czarnego Pstrąga, włączone nawet w poczet znaczących zabytków Unesco. Współczesną pamiątką tych zdarzeń jest właśnie postać gwarka, która od kilku już lat pojawia się tu i ówdzie w mieście.

Gwarek na Rynku

Ilu jest Gwarków w Tarnowskich Górach?

Do grudnia 2025 roku w mieście pojawiło się trzynaście rzeźb gwarków. Każdego roku bowiem w okolicach Barbórki - święta górniczego na Górnym Śląsku, które przypada 4 grudnia, w dniu Św. Barbary, staje w wybranym miejscu miasta jeden Gwarek. Tylko pierwsza rzeźba została odsłonięta wyjątkowo we wrześniu 2013 roku, w trakcie Dni Gwarków.

Pierwszy Gwarek w Tarnowskich Górach stanął w 2013 roku, na deptaku. u zbiegu ulic Krakowskiej i Tylnej. Miejsce świetne, ale okazało się pechowe, ponieważ mimo zakazu ruchu samochodowego w tym miejscu, już 2 razy gwarek został poważnie uszkodzony przez samochody, w 2015 i 2019 roku. Kilka razy kradziono też jego lampkę górniczą czyli karbidkę.

Gwarek w Bobrownikach Śląskich

Gwarek w Reptach Śląskich

Gwarek w Starych Tarnowicach

Szlak tarnogórskich Gwarków

Inne miejsca są bardziej szczęśliwe dla samych Gwarków i dla mieszkańców, dla mnie jako miłośniczki turystyki w Polsce zamysł lokalizacji jest trochę chybiony. Widziałabym je przy największych atrakcjach turystycznych miasta, a szczególnie przy tych pogórniczych. Są one znane w całej Polsce i aż prosiło się, by wyznaczyć Szlak Gwarków prowadzący właśnie od atrakcji do atrakcji. Tym sposobem przemierzając szlak Gwarków, najlepiej nazwanych swoistymi imionami, których niestety nasi Gwarkowie nie otrzymali, turyści mieliby okazję podziwiać miasto i jego perełki. Taki Szlak Gwarków powstał np. niedawno w jurajskim Olkuszu, który ma bardzo podobną historię do naszego miasta.

Stało się inaczej, rzeźby stanęły w poszczególnych dzielnicach miasta, często w miejscach mało dostępnych lub niezbyt uczęszczanych. Szkoda, liczne zdjęcia turystów z Gwarkami z pewnością przyniosły by to miastu sporo popularności. Może kolejni Gwarkowie w przyszłych latach ustawieni będą w bardziej przystępnych miejscach i "zbliżą" się do turystów. Liczę na to.

Gwarek na Rynku

Gdzie znajdziesz Gwarków w Tarnowskich Górach

Deptak w Tarnowskich Górach, zbieg ulicy Krakowskiej i Tylnej (2013)
Dworzec autobusowy w Tarnowskich Górach, ulica Pokoju (2014)
Rynek w Tarnowskich Górach, przy podcieniach u wylotu ulicy Przesmyk (2015)
Rondo w Tarnowskich Górach, u zbiegu ulic: Opolska, Cebuli i Królika (2016)
Rondo w Tarnowskich Górach, u zbiegu ulic: Nałkowskiej, Kaczyniec i Św. Jacka (2017)
Bobrowniki Śląskie, dzielnica Tarnowskich Gór, na skwerku przy ul. Głównej (2018)
Repty Śląskie, dzielnica Tarnowskich Góra, przy Źródełku Młodości przy ul. Jana Waliski (2019)
Stare Tarnowice, dzielnica Tarnowskich Góry, przy zabytkowym, starym kościółku Św. Marcina, przy ul. Niedziałkowskiego (2020)
Opatowice, dzielnica Tarnowskich Gór, na skwerze przy filii Tarnogórskiego Centrum Kultury w Opatowicach (2021)
Osada Jana, dzielnica Tarnowskich Gór, na skwerze u zbiegu ulic Stromej i Kopernika (2022)
Pniowiec, dzielnica Tarnowskich Gór (2023)
Lasowice, dzielnica Tarnowskich Gór (2024)
Sowice, dzielnica Tarnowskich Gór (2025), skwer przy ul. Słowackiego i Grodzkiej
Gwarek w Reptach Śląskich
Gwarek na Kaczyńcu
Gwarek na rondzie przy ul. Opolskiej

Artyści związani z Gwarkami w Tarnowskich Górach

Tarnogórskie rzeźby gwarków to jak dotąd dzieła trzech artystów. Jednym z nich jest Alojzy Niedbała - nieżyjący już artysta z Bobrownik Śląskich, który żył w latach 1905-1987. Czterech Gwarków zostało odwzorowanych na podstawie jego rzeźb. Stoją one na dwóch tarnogórskich rondach, w Bobrownikach Śląskich i w Reptach Śląskich. Rzeźba Gwarka, która stanęła w Starych Tarnowicach, jest dziełem miejscowego artysty Jerzego Liska, to zgodnie z jego życzeniem wybrano miejsce jej lokalizacji przy starym kościółku.

Gwarek w Bobrownikach Śląskich

Gwarek w Starych Tarnowicach

Pierwsze trzy figury Gwarków natomiast wykonał artysta Norbert Jastalski, który wiele lat mieszkał w Zabrzu. To on wygrał konkurs organizowany przez Ratusz miasta i w mojej opinii to najbardziej udane projekty i najlepiej wybrane lokalizacje - deptak, rynek i dworzec, które powinny być kontynuowane przy największych atrakcjach miasta. Gwarkowie wg Jastalskiego to realne postaci, przedstawiające strudzonych górników. Mają wielkość niewysokiego człowieka i są nieco większe, niż późniejsze figury.

Gwarek przed Dworcem

Gwarek na ulicy Krakowskiej

Gwarek na Rynku

Informacje praktyczne

Całą dobę przez cały rok
Bilety: wstęp bezpłatny
Różne ulice i dzielnice miasta Tarnowskie Góry

Noclegi w Tarnowskich Górach

Oto lista polecanych i sprawdzonych przez nas noclegów.

Pokoje Gościnne „Pod Aniołami” w Olsztynie 44.7 km

Hotel Spa Laskowo Jankowice 45.9 km

Poziom 511 Design Hotel & Spa 49.4 km

Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.

Co zobaczyć w okolicy?

Jeśli już zwiedziłeś tę atrakcję, warto wybrać się również do kilku innych ciekawych miejsc w pobliżu. W promieniu 30 kilometrów znajdziesz wiele interesujących zakątków, które mogą urozmaicić Twój pobyt w tej części Polski.