Rynek w Tarnowskich Górach. Ratusz, domy podcieniowe, kościół ewangelicki
Rynek w Tarnowskich Górach uchodzi za jeden z ładniejszych placów na całym Górnym Śląsku, głównie za sprawą pięknego Ratusza, górującego ponad placem. Zabudowa powstawała tu w XVI wieku, ale niestety nie zachowała się w całości do czasów obecnych. Można natomiast podziwiać kilka ładnych kamienic, a w niektórych z nich usiąść na kawę albo zjeść obiad. W ostatnich latach kamieniczki zyskały tabliczki, z których poznasz ich historię.
Historia Rynku w Tarnowskich Górach
Tarnogórski Rynek uformował się w II połowie XVI wieku. Jego kształt jest nieregularny, trapezowaty, a wynika to z faktu, że w śródmieściu gwarkowie czyli górnicy prowadzili prace górnicze i budowali domy obok szybów wydobywczych, a nie według ustalonego porządku. Dwa szyby na Rynku zamieniono na miejskie studnie, z których jedna została odtworzona w latach 50. XX wieku i do dziś zdobi płytę Rynku, w jej zachodniej części. Niedaleko tej studni, przy podcieniach stanęła w 2015 roku właśnie rzeźba Gwarka, jedna z kilku w mieście, która nawiązuje do dawnej, górniczej historii miasta.
Ratusz
Neorenesansowy, okazały Ratusz w Tarnowskich Górach pochodzi z 1898 roku i stoi przy południowej pierzei Rynku. Uznawany jest za jeden z najpiękniejszych na Śląsku, zbudowany z czerwonej cegły klinkierowej, granitu i piaskowca. Trudno się z tym nie zgodzić, odnowiony stanowi prawdziwą ozdobę tego pięknego placu. To kolejny ratusz w tym mieście, powstał w miejscu wyburzonego sądu. Wzniósł go architekt Carl Benjamin Szametike , a projektantem nowej siedziby władz miejskich był berliński architekt Herman Guth. Ten sam, który stworzył też ratusz w Jaworze i inne budowle w Europie. Podczas prac nieszczęśliwie spłonął hełm wieży, wznoszącej się prawie 40 metrów ponad płytą rynku.
Ratusz to budowla zaprojektowana w stylu neorenesansu północnego z elementami gotyku, obłożona lśniącą czerwoną cegłą klinkierową. Ponadto elewację buduje granit i piaskowiec. Na fasadzie, w niszy po prawej stronie widoczna jest postać gwarka, czyli górnika tarnogórskiego, pochodząca z 1959 roku. Elewację zdobią też herby: hrabiowski Hencklów von Donnersmarck, królewski pruski, trójpolowy miejski Tarnowskich Gór, cesarski (niemiecki i śląski) i margrabiowski Georga von Brandenburg. Dach okazałego gmachu zdobi wysoka drewniana wieżyczka.
Kościół ewangelicki w Tarnowskich Górach
Ewangelicki kościół Zbawiciela w Tarnowskich Górach to efektowna, zabytkowa budowla sakralna stojąca przy rynku. To jeden z symboli miasta, z czasów, gdy w Tarnowskich Górach przeważali protestanci. Tutejsza parafia luterańska sięga korzeniami czasów reformacji i stanowi żywą pamiątkę po wielokulturowej przeszłości miasta. Ciekawostką jest, że parafia kościoła ewangelickiego w Tarnowskich Górach jest najstarszą na Górnym Śląsku. Powstała jako pierwsza po roku 1742, gdy pruskim zarządzeniem królewskim zezwolono na ponowne zakładanie kościołów ewangelickich.
Kościół ewangelicki (Rynek 12) w Tarnowskich Górach zbudowała gmina protestancka z pomocą Donnersmarcków ze Świerklańca w roku 1780. Początkowo był to kościół barokowy projektu Christopha Worbsa z wieżą z 1787 roku, dopiero w roku 1900 kościół rozbudowano w stylu neoromańskim, kiedy zyskał obecny wygląd. Wewnątrz kościoła wmurowano epitafium Georga von Wirsbi, wykonane z czarnego marmuru w 1672 roku. W kościele odbywają się msze., a dodatkowo organizowane są koncerty pod hasłem Tarnogórskie Wieczory Muzyki Organowej i Kameralnej.
Dom Sedlaczka z Muzeum Miejskim
Dom Sedlaczka pod numerem 1 to zabytkowa budowla z historyczną Winiarnią. Na piętrze mieści się Muzeum Miejskie utworzone w 1958 roku. Zobaczysz tu interesujące pamiątki i wystawy mówiące o historii i kulturze miasta. Nie brakuje tu zabytków górniczych, gdyż miasto obfitowało niegdyś w złoża rud cynku i ołowiu z domieszką srebra i to właśnie górnictwo przyczyniło się do powstania oraz rozwoju miasta. Jest też stała wystawa poświęcona królowi Janowi III Sobieskiemu, który przebywał w budynku podczas wyprawy pod Wiedeń. Na piętrze budynku coś dla ducha, a na parterze coś dla ciała, a mianowicie restauracja i historyczna Winiarnia Sedlaczek słynąca z tradycyjnej kuchni śląskiej.
Domy Podcieniowe na Rynku
Przy zachodniej pierzei Rynku stoją ciekawe, nie tak często już spotykane domy podcieniowe. Dawniej były miejscem handlu, a dowód tego widniał tu jeszcze w XX wieku, kiedy stała tu kamienna ława rzeźnicza. Tarnogórskie kamienice z podcieniami pochodzą z II połowy XVI wieku. Ich właścicielami byli gwarkowie, czyli górnicy, gdyż tylko ludzie związani z górnictwem mogli wówczas zajmować się handlem. Niektóre budynki tutaj nie zachowały podcieni, ale ich ślady są nadal widoczne w murach.
Najstarsze fragmenty domów, pochodzące faktycznie z XVI wieku, znajdują się w dolnych kondygnacjach, górne partie zostały przebudowane w XVIII i XIX wieku, po pożarach miasta. Same podcienia posiadają sklepienia krzyżowe wsparte na filarach czworobocznych. Otwierają się one na ulicę Gliwicką i Rynek arkadowymi łukami. Na parterze tych domów znajdziesz kilka kawiarni. Kultowa już i tania jest Cukiernia Danuta na rogu. Obok niej stoi jedna z rzeźb Gwarków.
Inne zabytki na Rynku
- Studnia miejska - rynek wytyczony w XVI wieku, kiedy prowadzone tu były prace górnicze. Do dzisiaj pod Rynkiem, na głębokości 26 metrów, przebiega podkop Św. Jakuba. Śladem tej działalności jest studnia stojąca w zachodniej części placu, na kamiennej podmurówce. Obecna studnia jest rekonstrukcją i pochodzi z lat 50. XX wieku. To ładna, drewniana konstrukcja ręcznego kołowrotu z daszkiem na słupach. Całość nakryta jest gontem. To jedna z dwóch miejskich studni, które niegdyś stały na tarnogórskim Rynku
- Zabytkowy bruk - wokół studni zachowano fragment XIX-wiecznego bruku, który został odtworzony na podstawie dawnych rycin studni miejskiej. Jest on świadectwem, jak nawierzchnia Rynku wyglądała w okresie powstania miasta. Obecnie cała płyta Rynku znów pokryta jest brukiem, którym zastąpiono w 2010 roku płyty chodnikowe. Tym sposobem plac nabrał zabytkowego charakteru
Informacje praktyczne
Rynek
Tarnowskie Góry
Parking: niewielki bezpłatny przy pobliskim kościele Św. Piotra i Pawła
Noclegi w Tarnowskich Górach
Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.
Co zobaczyć w okolicy?
Jeśli szukasz więcej pomysłów na ciekawe miejsca do odwiedzenia, mamy dla Ciebie kilka propozycji w okolicy. W promieniu 30 kilometrów znajduje się kilka atrakcji, które warto dodać do swojego planu podróży.
- Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach - zwiedzanie i atrakcje, odległość: 2.2 km
- Sztolnia Czarnego Pstrąga w Tarnowskich Górach, odległość: 3.9 km
- Park Przygód i Atrakcji w Wilkowicach, odległość: 7.1 km
- Park w Świerklańcu, odległość: 7.2 km
- Pałac w Siemianowicach Śląskich, odległość: 19.4 km
- Funzeum w Gliwicach, odległość: 22.1 km
- Egzotarium w Sosnowcu, odległość: 25.2 km
- Jezioro Pogoria, odległość: 26.7 km
- Nikiszowiec w Katowicach, odległość: 27.6 km
- Pałac w Pławniowicach, odległość: 27.6 km
Mapa z zaznaczonymi atrakcjami
