Grudziądz atrakcje. Najpiękniejsza panorama spichrzy w Polsce!
Widokówka Grudziądza zza rzeki jest wręcz kultowa. Ten widok magnetyzuje, zapewniam! A to miasto potrafi zaskoczyć nawet najbardziej wymagających miłośników historii, architektury i klimatycznych zakątków. Grudziądz położony jest malowniczo nad Wisłą, na pograniczu Pomorza i Kujaw, stanowiąc wschodnią granicę Ziemi Chełmińskiej. Zachwyca nie tylko kozacką panoramą spichrzy, ale także bogatą ofertą atrakcji, również nad wodą. Co czeka tu na Ciebie? Sprawdź nasz przewodnik po Grudziądzu!
Położenia i dojazd do Grudziądza
Grudziądz leży w północnej części województwa kujawsko-pomorskiego, nad Wisłą, z którą powiązane są od zawsze dzieje miasta. Blisko stąd do Świecia i Chełmna, nieco dalej na południe ulokowały się główne miasta regionu, czyli Bydgoszcz i Toruń. Dojazd do Grudziądza jest wyjątkowo prosty i wygodny. Miasto jest dobrze skomunikowane z resztą kraju. Łatwo dojedziesz tu zarówno samochodem, jak i transportem publicznym. Bliskość autostrady A1 sprawia, że można tu bez problemu dotrzeć z Gdańska, Łodzi czy Warszawy. Popularne są też połączenia autobusowe, m.in. z FlixBusem, który oferuje tanie bilety. Rezerwacja jest szybka i wygodna, a autobus dowiezie Cię bezpośrednio do centrum miasta. Grudziądz posiada także dogodne połączenia kolejowe z większymi miastami regionu. To również najmniejsze miasto w Polsce z samodzielną siecią tramwajową. Tramwaje przejeżdżają przez sam rynek.
Atrakcje w Grudziądzu. Co warto zobaczyć? Mapa atrakcji Grudziądza!
Zabytków i atrakcji w Grudziądzu nie brakuje. Stare miasto jest bardzo urokliwe i co krok kryje ciekawą budowlę. Ulica Spichrzowa to klimatyczny zaułek miasta, ale warto też pospacerować promenadą nadwiślańską, po drugiej stronie magazynów zbożowych. Polecają się tu również malownicze trasy rowerowe, jezioro czy marina. Zobacz najpiękniejsze atrakcje Grudziądza!
Spichlerze w Grudziądzu
Spichrze nad Wisłą to najbardziej rozpoznawalny symbol Grudziądza. Monumentalny ciąg ceglanych spichrzy, wznoszonych od XIV wieku, tworzy na skarpie jedną z najpiękniejszych panoram w Polsce. Te średniowieczne budowle magazynowe świadczą o dawnej roli Grudziądza jako ważnego portu handlowego na Wiśle. Wyróżniają się solidną konstrukcją i są pomnikiem historii Polski.
Od strony Starego Miasta spichlerze w Grudziądzu mają zaledwie dwie kondygnacje, od strony rzeki nawet sześć. To potężne magazyny zbożowe, niezwykle ważne w dawnych czasach, ale ich masywne przypory świadczą również o funkcjach obronnych, jakie pełniły. Wieczorem, dzięki iluminacji, prezentują się jeszcze bardziej malowniczo. To naprawdę warto zobaczyć!
Adres: ul. Spichrzowa
Brama Wodna w Grudziądzu
Brama Wodna łączy mury miejskie z zespołem zabytkowych spichrzy. To jedyna zachowana do dziś z czterech gotyckich bram miejskich z XIV wieku w Grudziądzu. Jej ceglane, gotyckie mury harmonijnie wpisują się w panoramę spichrzy. Cudnie się prezentuje, a jej okolice wraz ze spichlerzami i klasztorem Benedyktynek to najważniejsza wizytówka miasta. To właśnie tędy, poprzez bramę wnoszono towary transportowane Wisłą, dawną „autostradą” handlową Europy. To cenny element średniowiecznych murów miejskich.
Bramę Wodną wzniesiono już na początku XIV wieku, by umożliwić dogodne przejście w kierunku zamku krzyżackiego, położonego wyżej. Brama Wodna spaliła się podczas pożaru w 1659 roku. Potem ją odbudowano, ale elewacja od strony miasta zmieniła nieco wygląd i straciła swój obronny charakter. Ponownie brama zniszczona została w 1945 roku, a odbudowa nastąpiła w latach 1953-55. W 2005 roku pojawiła się tutaj rzeźba flisaka autorstwa Ryszarda Kaczora, a obok rzeźby powstał tzw. "Park Miast" - zbiór tablic ulic z różnych miast Polski i Europy, które w treści kryją ul. Grudziądzką.
Charakterystyczna, prostokątna Brama Wodna od strony miasta posiada przejazd otwarty arkadą o łuku półkolistym, zaś od strony zewnętrznej otworem ostrołukowym z uskokiem. Wchodzi się nią na bardzo przyjemny deptak, wiodący wzdłuż spichrzów aż na Górę Zamkową.
Adres: ul. Wodna
Mury miejskie w Grudziądzu
Ceglane, średniowieczne mury miejskie powstały w Grudziądzu na początku XIV wieku. Później kilkakrotnie je wzmacniano i podwyższano. W ich obwodzie znajdowały się cztery bramy: Toruńska (od południa), Wodna (od południowego zachodu), Łasińska (od północy) i Boczna (od wschodu). Dodatkowo w odcinku wschodnim wzniesiono baszty, a w narożniku północno-wschodnim basteje. Średniowieczne obwarowania w większości zlikwidowano w połowie XIX wieku, gdyż utrudniały rozwój miasta. Zasypano również fosę. Spośród bram ostała się jedynie Brama Wodna. Dzisiaj najlepiej zachowane fragmenty murów wraz z międzymurzem i fosą oglądać można przy ulicy Klasztornej i Małogroblowej. Widoczne jest tam przyziemie czworobocznej baszty oraz niewielka czworoboczna wieżyczka, prawdopodobnie pozostałość XV-wiecznych urządzeń wodociągowych, tzw. Waserkunst. Ocalał też znaczny odcinek zewnętrznego obwodu muru oraz fosa wykorzystująca w tym miejscu kanał Trynki. Dawną fosą, w której urządzono trakt spacerowy, można przejść bezpośrednio nad Wisłę.
Adres: ul. Klasztorna, ul. Małogroblowa
Muzeum Handlu Wiślanego Flis w Grudziądzu
W jednym ze spichrzy mieści się Muzeum Handlu Wiślanego Flis, oddział w Grudziądzu. To nowoczesne, multimedialne muzeum, które opowiada fascynującą historię handlu zbożem i życia nad Wisłą. To miejsce, gdzie można poczuć ducha dawnych czasów i dowiedzieć się, jak ogromne znaczenie miało zboże, dawny skarb, dla rozwoju miasta.
Adres: ul. Spichrzowa
Deptak na ul. Spichrzowej i pomnik Ułan z panną
Od strony miasta poprowadzono klimatyczny deptak ulicą Spichrzową, wzdłuż tych zbożowych magazynów. Szczególnie urokliwy w okolicach ul. Reja, gdzie można odpocząć w kawiarni Fado cafe. Jedna knajpka, notabene bardzo smaczna, a potrafi swoim wystrojem wprowadzić tyle uroku. Przechodziłam tu kilka razy, by się nim nacieszyć. Tym bardziej że w pięknym apartamencie Stary Spichlerz nad kawiarnią spaliśmy. Miejsce jest wyborne, ale też wspaniałe jest to, że gdy zaplanujesz w tym mieście nocleg, to możesz cieszyć się niezapomnianym zachodem słońca!
Wyżej na tej ulicy stoi pomnik ułana z panną z przewrotnym napisem: “Bo serce Ułana, gdy położysz je na dłoni, na pierwszym miejscu panna, przed nią tylko koń”. Ale konia na pomniku nie ma, a dziewczyna się załapała.
Adres: ul. Spichrzowa
Grudziądzki kościół św. Mikołaja
Bazylika św. Mikołaja to najstarszy kościół w mieście. Stoi obok Ratusza i ciągu zabytkowych spichrzów, przy bardzo przyjemnym trakcie spacerowym. Jego budowę rozpoczęto w 1286 roku i trwała ona etapami aż do wieku XV. W XVIII stuleciu świątynię gruntownie odnowiono i wzbogacono o ciekawe wyposażenie. Gotycka bryła i barokowe wnętrza z XVIII-wiecznym ołtarzem zachwycają każdego miłośnika sakralnej architektury. Świątynia jest orientowana, murowana z cegły, o układzie wendyjskim. Pseudohalowa świątynia o trójprzęsłowym korpusie posiada nawę główną wyższą od bocznych oraz wieżę wtopioną od zachodu w bryłę budowli.
Do kościoła w Grudziądzu można wejść od południa przez manierystyczną kruchtę z 1632 roku z pięknym portalem lub od zachodu przez wejście ozdobione gotyckim portalem. Tuż przy wejściu zobaczyć można dwie średniowieczne kropielnice granitowe. Jedna to gotlandzka z ośmioboczną czarą na kolistej podstawie. Ośmioboczna chrzcielnica zdobiona jest ornamentem kwiatowym oraz wizerunkami smoków i maszkaronami. Druga stoi w kruchcie przy wejściu, z czarą kolistą. Obie najpewniej pamiętają XIII stulecie. Na filarach świątyni widnieją późnogotyckie freski z XV wieku. Warto też zwrócić uwagę na barokowe elementy wyposażenia: ołtarz główny z 1728 roku z pięknymi rzeźbami oraz zdobione rzeźbami i obrazami ołtarze boczne.
Adres: ul. Kościelna
Nadwiślański trakt spacerowy
Nadwiślański trakt spacerowy ciągnący się po drugiej stronie spichrzy, od strony Wisły, to niezwykle widokowe miejsce. Ślicznie zagospodarowane i kończące się na grudziądzkiej warowni.
Adres: Aleja Królowej Jadwigi
Wieża Klimek i pozostałości zamku krzyżackiego w Grudziądzu
Na wzgórzu ponad miastem górował w średniowieczu murowany zamek. Do czasów dzisiejszych zachowały się jedynie ruiny zamku krzyżackiego z XIII wieku. Cały ten teren z pozostałościami zamku został w 2014 roku ładnie zrewitalizowany i ciekawie zagospodarowany dla mieszkańców i turystów. Zobaczysz tu niewielkie fragmenty murów oraz studnię o średnicy 2,5 m i głębokości 50 m. Już dochodząc do ruin napotkasz platformą widokową oraz kawiarnią z panoramą Wisły, miasta i cudnymi zachodami słońca. A na terenie dawnego zamku zrekonstruowano wieżę Klimek, która pełni dziś rolę przepięknego punktu widokowego. Co cenne, wstęp na wieżę jest bezpłatny. Panorama Grudziądza i doliny Wisły z tego miejsca zapiera dech w piersiach.
Początki grudziądzkiego zamku murowanego sięgają I połowy XIII wieku, kiedy to miasto należało do biskupa misyjnego w Prusach - Św. Chrystiana. Rozbudowa warowni przez Krzyżaków miała miejsce w latach 1255-99, tym samym jest to jeden z najstarszych zamków na terenie państwa krzyżackiego. Zamek powstał na wysokim wzniesieniu i składał się z zamku właściwego, zajmującego najwyższą część wzgórza oraz z przedzamcza, łączącego się na południu z obwodem warownym miasta. W obrębie zamku głównego znajdowały się budynki mieszkalne i gospodarcze oraz usytuowana w narożniku północno - zachodnim wieża nazywana "Klimek". Warownia otoczona była podwójnym murem i fosami. Z dawnego systemu obronnego zachowały się fragmenty bramy przedzamcza z przylegającym do niej gdaniskiem. W 1801 roku Fryderyk Wilhelm III nakazał rozbiórkę zamku. Ocalała wówczas jedynie wieża i resztki murów. "Klimek" przetrwał aż do 1945 roku, kiedy to Niemcy wysadzili go w powietrze.
Na grudziądzkim zamku gościli królowie polscy: Kazimierz Jagiellończyk, Zygmunt August, Stefan Batory, Zygmunt III Waza, Władysław IV oraz Jan III Sobieski. Ponadto przebywali tutaj: król szwedzki Karol Gustaw oraz car Rosji Piotr I z małżonką. Z wyposażenia zamkowego ostał się wieloskrzydłowy ołtarz ze sceną Zaśnięcia NMP - tzw. Poliptyk Grudziądzki - jeden z najcenniejszych zabytków malarstwa średniowiecznego w Polsce. Ołtarz powstał około 1390 roku a podziwiać można go w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.
Adres: ul. Zamkowa
Stare Miasto i Rynek w Grudziądzu
Grudziądzki rynek ozdobiony jest zabytkowymi kamienicami, w tym najstarszą „Pod Łabędziem” z przełomu XVI i XVII wieku. Na rynku stoi też ławeczka z Mikołajem Kopernikiem, a przez plac kursuje tramwaj. Grudziądz to najmniejsze miasto w Polsce z samodzielną linią tramwajową. Trzeba przyznać, że po latach naszej nieobecności Grudziądz bardzo pozytywnie nas zaskoczył. Stare Miasto nie jest duże, zdecydowanie ciche i bez tłumów. Czaruje i wciąż rozkwita.
Ratusz w Grudziądzu
Ratusz w Grudziądzu nie stoi na rynku, bowiem siedziba władz miejskich mieści się w okazałym budynku dawnego kolegium jezuitów. Jezuici przybyli do Grudziądza w 1622 roku za sprawą Jana Działyńskiego. Budowę rozpoczęto w połowie XVII wieku, a ostatecznie ukończono w 1725 roku. Kolegium Jezuickie inaczej nazywane Kolegium Działyńskich odegrało ważną rolę polonizacyjną w Grudziądzu, było bowiem znaczącym ośrodkiem kulturalnym i edukacyjnym. Po kasacie zgromadzenia w 1781 roku budynek wykorzystywany był jako gimnazjum, a później jako seminarium nauczycielskie. W 1897 roku zakupił go Magistrat.
Późnobarokowa budowla wypełnia całą pierzeję ulicy Ratuszowej. Wejście zdobi portal, a przed nim dwubiegowe schody. We wnętrzach zachowały się sklepienia kolebkowo-krzyżowe. Warto zwrócić uwagę na sklepienie w sieni, bowiem znajduje się tu polichromia z I połowy XVIII wieku z malowaną iluzjonistycznie kopułą. W skrzydle zachodnim mieści się dawny refektarz ze zwierciadlanym sklepieniem z lunetami o bogatej stiukowej dekoracji. Pośrodku sklepienia widnieje pokaźny plafon z grupą aniołów. Dawniej refektarz był salą posiedzeń, obecnie pełni funkcje reprezentacyjne.
Z barokowej wieży Ratusza, zrekonstruowanej po pierwotnej, spalonej w 1919 roku, codziennie w południe rozbrzmiewa grudziądzki hejnał kompozycji Stanisława Szpuleckiego. Kolegium przylega od zachodu do późnobarokowego kościoła pojezuickiego Św. Franciszka Ksawerego.
Adres: ul. Ratuszowa
Pomnik i mural z Mikołajem Kopernikiem
Kopernik na tych terenach jest bardzo popularny, ale w tym mieście rysuje nam się trochę w innym świetle. Nie jako astronom, a jako finansista, ekonomista. Bo to właśnie tutaj wygłosił swój traktat o monecie. Poza ławeczką na rynku znajdziesz tuż za rynkiem spory jego pomnik, który spogląda na mural z tym człowiekiem renesansu.
Adres: ul. Starorynkowa
Twierdza Grudziądz i Cytadela
Miłośnicy historii nie mogą przegapić Twierdzy Grudziądz, w tym Cytadeli. To jedna z najpotężniejszych pruskich fortyfikacji, choć przed zwiedzaniem warto sprawdzić, czy jest otwarta. Dostępna jest tylko z przewodnikiem. Fortyfikacje istniały tu od początku istnienia miasta, ale najważniejszy ich element, zachowany do dzisiaj powstał dopiero w XVIII wieku. To Cytadela, dzięki której Grudziądz stał się jedną z Wielkich Twierdz Fortowych, jak Przemyśl czy Verdun.
Grudziądzka Cytadela powstała na skarpie wiślanej po I rozbiorze Polski (1772), kiedy główne twierdze Pomorza: Gdańsk i Toruń zostały w rękach polskich. Wówczas król pruski Fryderyk II polecił budowę twierdzy. Militarną rolę twierdza spełniła tylko podczas wojen napoleońskich. Grudziądz był jedyną twierdzą pruską, która zdołała oprzeć się wojskom napoleońskim. Do dnia dzisiejszego zachował się donżon z pełnym obwodem wałów i kazamatami oraz obiema bramami. Zachowały się też bastiony, raweliny oraz chodniki przeciwminowe. W niezłym stanie jest też sucha fosa. Obiekt na pewnych warunkach jest dostępny do zwiedzania.
Adres: ul. Czwartaków 1
Plaże i Rekreacja nad Jeziorem Rudnickim
Latem warto odwiedzić miejską plażę piaszczystą nad Jeziorem Rudnickim Wielkim. To miejsce idealne do wypoczynku. Znajdziesz tu strzeżone kąpielisko, piaszczystą plażę, wypożyczalnię sprzętu wodnego, place zabaw, pomosty i możliwość organizacji ognisk. Na plażę dojeżdża miejski autobus, a cała infrastruktura jest dostosowana do potrzeb rodzin z dziećmi i osób niepełnosprawnych.
Adres: ul. Zaleśna
Aktywny wypoczynek: marina, szlaki piesze i trasy rowerowe
Dla miłośników aktywnego wypoczynku Grudziądz przygotował kilkanaście szlaków pieszych, tras rowerowych oraz możliwość lotów widokowych motolotnią lub samolotem. Przy ulicy Portowej, niedaleko Brzeźnej czeka również marina z wypożyczalnią rowerów i możliwością wypłynięcia na rzekę.
Adres: ul. Portowa
Noclegi w Grudziądzu. Gdzie spać i gdzie zjeść?
Wspomniałam już o niezwykłej i bardzo klimatycznej kawiarni Fado Cafe. Mieści się przy spichrzach, przy ulicy Reja i stanowi najbardziej niesamowity, kolorowy zakątek miasta. Z dużą ilością kwiatów, ozdób i światełek. Wypijesz tu smaczną kawę, herbatę, ale też zjesz smakowite desery, w tym najlepszą w mieście bezę. Ponad kawiarnią mieści się fantastyczny apartament Stary Spichlerz. Miejsce jest niesamowite, mieliśmy przyjemność tutaj spać i gorąco Wam polecam. To całe mieszkanie, z łazienką i kuchnią, jest przestronne, bardzo wygodne, dobrze wyposażone i efektownie zaaranżowane.
Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.
Krótka historia Grudziądza
Historia Grudziądza sięga czasów pierwszych Piastów i działalności misyjnej na terenach Prus, jako że właścicielem Grudziądza oraz całej Ziemi Chełmińskiej był wówczas biskup misyjny Chrystian. Już w X wieku istniał tu gród warowny, a pierwsze wzmianki o nim pochodzą z 1065 roku. W XIII wieku miasto znalazło się pod panowaniem Krzyżaków, którzy w 1291 roku nadali mu prawa miejskie. Grudziądz szybko rozwinął się jako ważny ośrodek handlu zbożem, co zapewniło mu bogactwo i znaczenie na mapie Polski. Kupcy Grudziądzcy je skupowali i było magazynowane w grudziądzkich spichlerzach, które do kupców należały. Było magazynowane luzem, rozsypywano je i to nie na całej kondygnacji, żeby w czasie zimy można było przerzucać z jednej części na drugą, żeby ziarna były cały czas w ruchu. Po roztopach w kwietniu, kiedy zaczynał się sezon spławu, można było spichlerze opróżniać i zboże sprzedać po dobrej cenie do portu morskiego w Gdańsku. Wykorzystywano bardzo prostą siłę, czyli grawitację. Zrzucano zboże z jednej kondygnacji na najniższe przez szyby, czy też demontowano konstrukcję podłóg. W środku były leje połączone z rynnami spustowymi i zboże również siłą grawitacji były zrzucane na nadwiślański brzeg, bardzo prosto i szybko.
Przez wieki miasto było świadkiem wielu historycznych wydarzeń, a jego zabytki są żywym świadectwem burzliwej przeszłości. Dziś Grudziądz to miasto pełne uroku, historii i niezwykłych widoków. Zapewnia spokój, brak tłumów i autentyczną atmosferę. To idealny kierunek na weekendowy wypad, zarówno dla miłośników historii, jak i osób szukających relaksu nad wodą. Jeśli jeszcze nie znasz Grudziądza, koniecznie wpisz go na swoją listę miejsc do odwiedzenia. Grudziądz po latach naszej nieobecności bardzo pozytywnie nas zaskoczył. Nie jest duży, zdecydowanie cichy i bez tłumów. Czaruje i wciąż rozkwita. W okolicy zobaczysz kolejne wspaniałe grody konstelacji dobrych miejsc kujawsko-pomorskiego, jak Toruń, Chełmno, czy Bydgoszcz.
Nasz film
Stworzyliśmy film przedstawiający 5 najpiękniejszych, naszym zdaniem, miast województwa kujawsko-pomorskiego. W zestawieniu znalazł się również Grudziądz. Zapraszamy!
Co zobaczyć w okolicy?
Jeśli masz ochotę na dalsze zwiedzanie, w okolicy znajdziesz kilka innych interesujących miejscowości i regionów. Odkryj, co warto zobaczyć w promieniu 50 kilometrów od tej lokalizacji!
- Chełmno, odległość: 26.8 km
- Golub-Dobrzyń, odległość: 46.5 km
- Chełmża, odległość: 35.3 km
- Pelplin, odległość: 48.6 km
- Kwidzyn, odległość: 29.4 km
- Nowe, odległość: 17.5 km
