Chełm. Atrakcje, które warto zwiedzić
Chełm to piękne, historyczne miasto w województwie lubelskim, na wschodnim krańcu Polski, 25 km od granicy z Ukrainą i 50 km od granicy z Białorusią.
Rynek w Chełmie
Chełmski Plac Edwarda Łuczkowskiego - znanego chełmskiego społecznika, to obecnie serce miasta i swoisty Rynek, znajdujący się w miejscu historycznego Rynku miasta.
Na zrewitalizowanym niedawno rynku oglądać można pozostałości dawnego ratusza z XV wieku, które odsłonięte tu zostały w 2009 roku. Obok dawnego ratusza stoi kamienica starosty Węglińskiego. Ponadto na Placu Łuczkowskiego zobaczyć warto zrekonstruowaną studnię miejską oraz Pomnik Poległych za Ojczyznę.
Rynek w Chełmie to najstarsza część miasta, znajduje się na zachodnim stoku Góry Katedralnej, u podnóża Bazyliki NMP.
Góra Chełmska w Chełmie
Góra Chełmska inaczej nazywana Górą Katedralną, Górą Zamkową czy Grodziskiem to wyjątkowe miejsce w Chełmie. Wznosi się w centralnej części miasta i stanowi jego najstarszą część. To kredowe wzniesienie dało nazwę całemu ośrodkowi który właśnie tutaj począł wyrastać.
Gród obronny istniał tu już we wczesnym średniowieczu, w X wieku, a w XIII stuleciu stał tutaj zamek królewski Daniela Romanowicza. Od tego też czasu trwa tutaj kult chrześcijański. Badania archeologiczne odkryły istnienie kamiennego, wapiennego palatium i cerkwi poświęconej Św. Janowi Złotoustemu. W XIV wieku król Kazimierz Wielki wystawił tu murowaną wieżę obronną.
Zabytki na Górze Chełmskiej
W miejscu dawnego grodziska stoi dziś sztucznie usypany kopiec o wysokości około 15 metrów. Nosi nazwę Kopca Niepodległości, na którym stanął Krzyż Jubileuszowy poświęcony w 1998 roku. Od 1983 roku całe wzniesienie stanowi pomnik przyrody.
Na wzgórzu stoi dziś XVIII-wieczna, katolicka Bazylika Narodzenia NMP, która powstała jako unicka cerkiew, a ta stanęła w miejscu cerkwi prawosławnej z XVI wieku. Obok Sanktuarium wznosi się wysoka dzwonnica oraz klasztor.
Sanktuarium w Chełmie
Bazylika Narodzenia NMP w Chełmie ma bogatą historię. Początkowo stała tu prawosławna cerkiew, od około XVI wieku. W XVIII stuleciu zastąpiono ją chełmską katedrą unicką, która obecnie stanowi rzymskokatolicki kościół parafialny. Budowla nosi cechy późnego baroku, a wykazuje typ bazylikowy.
Wystrój świątyni
Wnętrze bazyliki nakryte jest sklepieniami kolebkowo-krzyżowymi z lunetami, w nawach bocznych - krzyżowymi. Uwagę przykuwają korynckie i jońskie pilastry oraz przyścienne kolumny korynckie, gzymsy i obramienia okienne. W oknie ponad ołtarzem głównym widoczny jest witraż przedstawiający Trójcę Św.
Wyposażenie świątyni jest skromne i w większkości nowe. Z cennych elementów wymienić tu można wspaniały zabytek sztuki jubilerskiej - trybowane w srebrnej blasze antepedium ołtarza głównego, wykonane w 1750 roku w gdańskim warsztacie mistrza W. Jode. Przedstawia ono scenę hołdu rycerstwa polskiego przed obrazem Matki Boskiej Chełmskiej, po zwycięstwie pod Beresteczkiem nad Kozakami i Tatarami w 1651 roku.
Bazylika Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
ul. Lubelska 2, Chełm
tel. 82/ 565-24-75
www.bazylika.net
Kościół Rozesłania Apostołów w Chełmie
Kościół Rozesłania Apostołów w Chełmie to późnobarokowa, trzynawowa świątynia murowana, będąca okazałą ozdobą miasta. Pierwszy drewniany kościół w tym miejscu został ufundowany w 1417 roku przez króla Polski Władysława Jagiełłę za zasługi Chorągwi Białego Niedźwiedzia z Chełma w bitwie pod Grunwaldem.
Potem w 1585 roku stanął kościół murowany, rozebrany w 1754 roku. W latach 1753-63 zbudowano obecny kościół, z fundacji Marianny i Andrzeja Wolskich oraz Wacława Rzewuskiego. Kościół w Chełmie projektował słynny włoski architekt Paweł Antoni Fontana.
Świątynia cudem uniknęła zniszczeń w ciągu swej historii, ale była wiele razy remontowana.
Muzeum parafialne
Na terenie kościelnym dostępne jest Muzeum, którego zwiedzanie rozpoczyna się od Loży Zachodniej, znajdującej się po prawej stronie świątyni. Prowadzą do niej kręcone, metalowe schody. Ponadto Muzeum prezentuje wiele eksponatów z różnych epok istnienia kościoła, m.in. XVII-wieczny obraz „Św. Augustyn zwalcza heretyków” malowany na desce, drewniane tabernakulum z 1756 roku, liczne chorągwie, relikwiarze i inne zabytki. Muzeum powstało pod koniec 2010 roku.
W pobliżu znajduje się też wejście do Chełmskich Podziemii Kredowych.
Kościół Rozesłania Apostołów
ul. Lubelska 55, Chełm
tel. 82/ 565-56-40
nowosad.andrzej@wp.pl
http://rozeslanie.pl
Historia Chełma
Na terenach dzisiejszego Chełma osadnictwo istniało już od początku naszej ery. Żyła tu wówczas ludność kultury przeworskiej. W X wieku stał gród drewniano-kamienny. Obszar międzyrzecza Wieprza i Bugu wzmocniono natomiast siecią grodów nazwanych później Grodami Czerwińskimi.
W 981 roku tereny te z rąk lackich czyli polskich, przeszły we władanie księcia kijowskiego - Włodzimierza i do XIV wieku, z niewielkimi przerwami należały do Rusi Kijowskiej. W połowie XIII stulecia Król Daniel Halicki (Romanowicz) ustanowił w Chełmie swoją stolicę. Wybudował wówczas zamek oraz kaplicę. Od 1387 roku Chełm ponownie stał się polski.
Chełm od początku swego istnienia leżał na ziemiach pogranicza, co wyraźnie widoczne jest w jego dziejach, ale również w religii i zachowanych zabytkach sakralnych. Chełm na przestrzeni wieków był biskupstwem prawosławnym, greckokatolickim, rzymskokatolickim. Znajdowała się tu również gmina żydowska.
W 1648 roku Chełm został spalony przez Kozaków Bohdana Chmielnickiego. Jeszcze później Chełm znajdował się pod zaborem austriackim, w Księstwie Warszawskim, a od 1815 roku pod zaborem rosyjskim. 8 października 1939 roku wojska niemieckie zajęły miasto, a w 1940 roku utworzyły tu zamknięte getto dla ludności żydowskiej. Miasto wyzwolono w lipcu 1944 roku, co ciekawe przez pewien okres Chełm był nieformalną stolicą Polski.
Inne zabytki w Chełmie
- Podziemia kredowe, ul. Lubelska - unikatowa pozostałość górnictwa kredowego, częściowo udostępniona dla turystów
- Pałac biskupów unickich na wzgórzu unickim, ul. Lubelska (Góra Chełmska)
- Dzwonnica na wzgórzu unickim (można wejść na platformę widokową po zakupie biletu)
- Brama Uściługska (Zamkowa) na wzgórzu unickim
- Kopiec z krzyżem na wzgórzu unickim - sztucznie usypany kopiec o wysokości około 15 m, obecnie pomnik przyrody, kopiec powstał w miejscu dawnego grodziska obronnego z X wieku
- Kościół Rozesłania Św. Apostołów w Chełmie, ul. Lubelska 55 - cenny zabytek
- Klasztor i Kolegium Pijarów przy kościele Rozesłania (Muzeum Miasta Chełma)
- Cerkiew Św. Jana Teologa, ul. Mikołaja Kopernika - konkatedra diecezji prawosławnej
Noclegi w Chełmie
Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.
Co zobaczyć w okolicy?
Chcesz rozszerzyć swoje zwiedzanie o kolejne ciekawe miejsca? W promieniu 50 kilometrów znajdziesz inne miejscowości i regiony, które są warte odwiedzenia. Oto nasze propozycje na dalsze odkrycia!
- Zamość, odległość: 48.6 km
Mapa z zaznaczonymi atrakcjami
