Staniszów atrakcje. Co warto zwiedzić w Staniszowie prócz pałacu?
Staniszów to historyczna wioska położona w województwie dolnośląskim, około 10 km od Jeleniej Góry. Na terenie Wzgórz Łomnickich, w pobliżu uzdrowiska Cieplice, zaprasza ciekawostkami i ładną architekturą. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą już z 1305 roku. Zobacz nasz przewodnik o Staniszowie!
Atrakcje w Staniszowie. Co warto zobaczyć?
Staniszów, choć niewielki, może poszczycić się ciekawymi atrakcjami, wśród których są te przyrodnicze jak i interesujące zabytki. Warto zajrzeć do tej miejscowości będąc w okolicy. Oto najlepsze atrakcje Staniszowa!
Pałac na Wodzie w Staniszowie. Hotel i restauracja
Pałac na Wodzie to interesujący obiekt znajdujący się w dolnej części wsi Staniszów, na terenie dawnego zespołu dworskiego. To jeden z elementów Doliny Pałaców i Ogrodów w Kotlinie Jeleniogórskiej. Obecnie w tym barokowym pałacu urządzono hotel i restaurację.
Powstanie Pałacu na Wodzie wiąże się z księciem Henrykiem XXXVIII von Reuss, a wybudował go w roku 1786. Dlaczego taki wysoki numer przy jego imieniu? Bo ta rodzina miała bardzo nietypową tradycję, a mianowicie każdego potomka męskiego nazywała imieniem Heinrich, czyli Henryk. Nie tylko pierworodnego, ale każdego w rodzinie. Młodsza linia rodziny von Reuss, która rozsiadła się w Staniszowie, resetowała te numerki co 100 lat. Podobno tradycję wprowadzono już w XII wieku, ale w 1688 roku zasada została spisana jako prawo rodzinne. Co ciekawe podobno jest ono szanowane do dziś.
Około 1830 roku dwór został przebudowany. Dzisiejsza budowla jest zaprojektowana na planie prostokąta i nakryta czterospadowym dachem z lukarnami. Prostą fasadę pałacu urozmaica wysunięty, jednokondygnacyjny kolumnowy portyk i szczyt. Do pałacu wiedzie bogato profilowany portal, zwieńczony kartuszem herbowym z koroną książęcą. Co ciekawe Pałac na Wodzie nie od razu otaczał staw, ale dziś przyciąga on turystów, bo tworzy ładne otoczenie z fontanną i ptactwem, idealne na spacer. Dzięki temu, że w Pałacu na Wodzie powstał hotel i restauracja, można spędzić tu dłuższe chwile przyjemności. Obok Pałacu mieści się też luksusowy hotel Termy Karkonosze Resort & Spa.
Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.
Pałac w Staniszowie Górnym
Pałac znajduje się w Staniszowie Górnym, w południowej części wioski, u stóp wzgórza Czop. To kolejny z obiektów w Dolinie Pałaców i Ogrodów. W pałacu tym mieści się obecnie hotel, restauracja oraz centrum konferencyjne. Prowadzone jest tu również ożywione życie kulturalne za sprawą Fundacji, która wspiera lokalnych artystów prezentując ich dzieła w galerii pałacowej. Ponadto organizowane są tutaj koncerty z cyklu "Muzykalia Staniszowskie" oraz imprezy kulturalne. Przy pałacu stoi również odważnie pomalowany Dom Kawalerów.
Początki pałacu w Staniszowie Górnym sięgają II połowy XVI wieku, ale największa przebudowa nastąpiła za czasów księcia von Reuss po roku 1787. W 1887 roku budowlę powiększono o skrzydło wschodnie, a efektem rozbudowy w XX wieku jest przybudówka od strony południowo-zachodniej. Pałac powstał na planie prostokąta z ryzalitami, to dwukondygnacyjny obiekt z otwartym dziedzińcem od strony ogrodu. Pałac nakryty jest czterospadowym dachem naczółkowym z lukarnami. Do dziś zachowały się tu kamienne portale, opaski okienne oraz kartusz herbowy. Pałac otacza park krajobrazowy z kolorowym kwieciem i starodrzewem.
Zamek Henryka w Marczycach. Historia i zwiedzanie
Zamek księcia Henryka znajduje się na Górze Grodna w Marczycach koło Staniszowa. Tak dokładniej stoi on na granicy miejscowości Marczyce i Sosnówka, niedaleko Staniszowa, w gminie Podgórzyn. To 9 km od Jeleniej Góry, na terenie Wzgórz Łomnickich, których Góra Grodna (506 m n.p.m.) jest najwyższym wzniesieniem. Z pewnością warto wspiąć się na szczyt. by zobaczyć zamek. To cudna miejscówka ze ślicznym widokiem, a do tego od niedawna zamek jest ładnie wyremontowany i oferuje przyjemny spacerek w lesie, z czystym powietrzem i w bliskości natury!
Czasem można znaleźć nazwę sztuczna ruina zamku Henryka, bo taki był zamysł właściciela, aby budowla miała formę trwałej ruiny "średniowiecznej" warowni. Taka była po prostu moda w owym czasie, czyli w XIX wieku, w kręgu możnych rodów. Neogotyckie pałace i zameczki powstawały wtedy w wielu majątkach ziemskich, a najlepszymi przykładami są tu pałac w Miechowicach, zamek w Mosznej czy pałac w Nakle Śląskim, niedaleko którego również powstały sztuczne ruiny.
Wspomniane pałace były głównymi siedzibami rodowymi, ale powstawały wtedy również zameczki i pałacyki myśliwskie, niewiele różniące się rolą od dzisiejszych rezydencji letniskowych. Tak majętni okazywali swój status. Zamek księcia Henryka nie tylko służył samemu Henrykowi, ale i turystom, bowiem ponoć już w XIX wieku był odpłatnie udostępniony do zwiedzania.
Zamek Henryka powstał za sprawą hrabiego Heinricha XXXVIII von Reuss, właściciel pobliskiego Staniszowa. Jego zachcianka została ukończona w 1841 roku. To była neogotycka, kompletna budowla, z witrażami i zadaszeniem, wzorowana na średniowiecznych warowniach. Wnętrza były wykończone sztukaterią. W sali głównej zamku znajdował się kominek, a dwa największe okna widokowe, znajdujące się na drugiej kondygnacji, dawały cudny widok na Karkonosze: Śnieżne Kotły w Szklarskiej Porębie i Śnieżkę w Karpaczu.
Jeszcze niedawno Zamek księcia Henryka pozostawał w ruinie, ale nie sztucznej, a zaniedbanej i zapomnianej. Bez zadaszenia i okien. Widoczna była jedynie neogotycka wieża oraz ściany obwodowe. Po remoncie zamek prezentuje się wyśmienicie i jest udostępniony płatnie do zwiedzania. W sezonie turystycznym stale, a poza sezonem po wcześniejszej rezerwacji telefonicznej. Sama budowla, jak i jej okolice bliższe i dalsze są bardzo malownicze. Z zamku roztacza się cudna panorama Zbiornika Sosnówka i Karkonoszy w oddali. U jego stóp ulokował się luksusowy hotel Lake Hill nad Sosnówką.
Góra Grodna w Staniszowie. Szlaki na szczyt
Góra Grodna w Staniszowie to najwyższy szczyt Wzgórz Łomnickich. Znajduje się na wysokości 506 m n.p.m. (w Internecie znajdziesz też informacje o wysokości 504 m n.p.m.). Na szczycie Góry Grodnej mieści się zamek Henryka. To bardzo widokowa góra, na którą warto wybrać się na leśny spacerek, nawet z dzieckiem. Prowadzą tu żółty szlak od strony kościoła w Staniszowie albo z Sosnówki albo niebieski szlak z Cieplic przez Marczyce:
- szlak żółty - z Sosnówki 40 minut i ze Staniszowa 40 minut - to miły spacerek lekko pod górkę, nie jest zbyt wyczerpujący i można pokonać tę trasę z dziećmi, z malutkim dzieckiem najlepiej w chuście czy nosidle, wózek na dużych kółkach ostatecznie też da radę
- szlak niebieski z Cieplic przez Marczyce, 1,5 h - z Uzdrowiska w Cieplicach można udać się pieszo spokojnym spacerkiem na zamek
Góra Witosza. Punkt widokowy, skałki i Prorok
Góra Witosza o wysokości 484 m n.p.m. to ciekawe miejsce z punktem widokowym na szczycie, licznymi skałkami i jaskiniami. Wiedzie tu pod schodkach na szczyt wśród głazów żółty szlak z ulicy Witosza, przy barokowym dworku. Na szczycie stoją ruiny dawnej wieży Bismarcka. A wspomniany prorok to Hans Rischmann, karkonoski Wernyhora. Urodził się około 1590 roku w nieodległej Łomnicy. Krążyły o nim wieści wprost nieprawdopodobne, że podczas transu unosił się w powietrzu, że jego ciało może przenikać przez skały i że potrafi latać nad szczytami Łomnickich Wzgórz. Często przebywał na Górze Witosza. Znany jest też z tego, że wygłosił tajemniczą przepowiednię:
“O kraju polski, o kraju polski! Ty czarna dziuro! Od ciebie nadciągnie wielkie nieszczęście! Ty, Śląsku, będziesz musiał to przeżyć".
Dziś trudno interpretować te słowa. Jedni uważali go za szaleńca, inni upatrywali sensu tej przepowiedni w latach powojennych. I faktycznie po II wojnie światowej te tereny zostały poniekąd bez opieki. Napłynęła tutaj ludność ze wschodu, dla której to były obce tereny. Oni tak naprawdę spali na walizkach. W wielu muzeach w tym regionie słyszeliśmy opowieści, że dziadkowie nawet się nie rozpakowywali, bowiem tkwili cały czas w nadziei, że wrócą w rodzinne strony. Ponadto poniemieckie zabytki, których mamy na Śląsku bardzo dużo, dla wielu były, a nawet i do dzisiaj są, niewygodne. Chciano się ich pozbyć, zrównać z ziemią. Tak działo się w latach powojennych XX wieku, a najlepszym tego przykładem jest nasz świerklaniecki mały Wersal.
My jesteśmy innego zdania na ten temat. Dostaliśmy te zabytki niejako w prezencie, to nasze dziedzictwo, niezależnie, czyimi rękami zbudowane. Ślad historii i staliśmy się opiekunami tych obiektów. I od nas zależy, czy zostawimy je w ruinie, czy zaczną błyszczeć i będą cieszyć turystów oraz przyszłe pokolenia.
Inne atrakcje w Staniszowie i najbliższej okolicy
- Kościół Przemienienia Pańskiego - obronny kościół gotycki z przełomu XV i XVI wieku
- Dawna gospoda, Staniszów 68 - niesłusznie nazywana dworem środkowym
- Pomnik Poległych w I wojnie światowej
- Pałac Łomnica - pałac barokowy ze wspaniałym Muzeum oraz Dom Wdów z klimatycznym hotelem i restauracją
- Pałac Wojanów - elegancki hotel bez możliwości zwiedzania
- Pałac Pakoszów - elegancki hotel, który można zwiedzać
- Rudawy Janowickie ze Skalnikiem, Sokolikami i Kolorowymi Jeziorkami
- Karkonosze - raj dla miłośników aktywnego wypoczynku o każdej porze roku
Co zobaczyć w okolicy?
Jeśli masz ochotę na dalsze zwiedzanie, w okolicy znajdziesz kilka innych interesujących miejscowości i regionów. Odkryj, co warto zobaczyć w promieniu 50 kilometrów od tej lokalizacji!
- Jedlina-Zdrój, odległość: 45.3 km
- Świeradów Zdrój, odległość: 28.6 km
- Szczawno-Zdrój, odległość: 37.3 km
- Lubomierz, odległość: 23 km
- Dolny Śląsk, odległość: 43.7 km
- Świebodzice, odległość: 41.3 km
Mapa z zaznaczonymi atrakcjami
