Staniszów. Atrakcje, które warto zwiedzić
Staniszów to historyczna wioska w województwie dolnośląskim, leżąca około 10 km od Jeleniej Góry, na terenie Wzgórz Łomnickich, w pobliżu uzdrowiska Cieplice. Pierwsze wzmianki o Staniszowie pochodzą już z 1305 roku.
Pałac na Wodzie w Staniszowie
Pałac na Wodzie znajduje się w dolnej części wsi Staniszów, na terenie dawnego zespołu dworskiego. To jeden z obiektów Doliny Pałaców i Ogrodów w Kotlinie Jeleniogórskiej.
Historia pałacu
Powstanie Pałacu na Wodzie wiąże się z księciem Henrykiem XXXVIII von Reuss, a miało to miejsce w roku 1786. Około 1830 roku dwór został przebudowany.
Pałac na Wodzie zbudowany jest na planie prostokąta i nakryty jest czterospadowym dachem z lukarnami. Prostą fasadę pałacu urozmaica mocno wysunięty, jednokondygnacyjny kolumnowy portyk i szczyt. Do pałacu wiedzie bogato profilowany portal, zwieńczony kartuszem herbowym z koroną książęcą.
Pałac dzisiaj
W Pałacu na Wodzie w Staniszowie Dolnym obecnie mieści się hotel oraz restauracja. Przyciąga tu również ładne otoczenie z fontanną, placem zabaw, ścieżkami spacerowymi i stawami z ptactwem wodnym.
Pałac w Staniszowie Górnym
Pałac znajduje się w Staniszowie Górnym, w południowej części wioski, u stóp wzgórza Czop. To kolejny z obiektów w Dolinie Pałaców i Ogrodów.
Historia pałacu
Początki pałacu w Staniszowie Górnym sięgają II połowy XVI wieku, ale największa przebudowa nastąpiła za czasów księcia von Reuss po roku 1787. W 1887 roku budowlę powiększono o skrzydło wschodnie, a efektem rozbudowy w XX wieku jest przybudówka od strony południowo-zachodniej.
Pałac powstał na planie prostokąta z ryzalitami, to dwukondygnacyjny obiekt z otwartym dziedzińcem od strony ogrodu. Pałac nakryty jest czterospadowym dachem naczółkowym z lukarnami. Do dziś zachowały się tu kamienne portale, opaski okienne oraz kartusz herbowy. Pałac otacza park krajobrazowy z kolorowym kwieciem i starodrzewiem.
Pałac dzisiaj
W Pałacu w Staniszowie Górnym mieści się obecnie hotel, restauracja oraz centrum konferencyjne. Prowadzone jest tu również ożywione życie kulturalne za sprawą Fundacji Forum Staniszów, która wspiera lokalnych artystów prezentując ich dzieła w galerii pałacowej. Ponadto organizowane są tutaj koncerty z cyklu "Muzykalia Staniszowskie" oraz imprezy kulturalne. Przy pałacu stoi również odważnie pomalowany Dom Kawalerów.
Zamek Henryka w Marczycach
Położenie zamku
Zamek księcia Henryka znajduje się na Górze Grodna w Marczycach koło Staniszowa. Tak dokładniej stoi on na granicy miejscowości Marczyce i Sosnówka, niedaleko Staniszowa, w gminie Podgórzyn, 9 km od Jeleniej Góry, na terenie Wzgórz Łomnickich, których Góra Grodna (506 m n.p.m.) jest najwyższym wzniesieniem. Z pewnością warto wspiąć się na zamek będąc w okolicy, bowiem to cudna miejscówka, ze ślicznym widokiem, a do tego od niedawna zamek jest ładnie wyremontowany i oferuje przyjemny spacerek w lesie, z czystym powietrzem i w bliskości natury!
Skąd pomysł na średniowieczny zamek?
Czasem można znaleźć nazwę sztuczna ruina zamku Henryka, bo taki był zamysł właściciela, aby budowla miała formę trwałej ruiny "średniowiecznej" warowni. Taka była po prostu moda w owym czasie, czyli w XIX wieku, w kręgu możnych rodów. Neogotyckie pałace i zameczki powstawały wtedy w wielu majątkach ziemskich, a najlepszymi przykładami są tu pałac w Miechowicach, zamek w Mosznej, pałac w Młoszowej czy pałac w Nakle Śląskim.
Wspomniane pałace były głównymi siedzibami rodowymi, ale powstawały wtedy również zameczki i pałacyki myśliwskie, niewiele różniące się rolą od dzisiejszych rezydencji letniskowych. Tak majętni okazywali swój status. Zamek księcia Henryka nie tylko służył samemu Henrykowi, ale i turystom, bowiem ponoć już w XIX wieku był odpłatnie udostępniony do zwiedzania.
Historia zamku
Ale kim był ów tajemniczy książę Henryk, który polecił wybudować ten zamek w 1806 roku? To hrabia Heinrich XXXVIII von Reuss - właściciel pobliskiego Staniszowa. Jego zachcianka została ukończona w 1841 roku. To była neogotycka, kompletna budowla, z witrażami i zadaszeniem, wzorowana na średniowiecznych warowniach. Wnętrza były wykończone sztukaterią. W sali głównej zamku znajdował się kominek, a dwa największe okna widokowe, znajdujące się na drugiej kondygnacji, dawały cudny widok na Karkonosze - Śnieżne Kotły w Szklarskiej Porębie i Śnieżkę w Karpaczu.
Zwiedzanie zamku
Jeszcze niedawno budowla pozostawała w ruinie, bez zadaszenia i okien, widoczna była neogotycka wieża oraz ściany obwodowe. Po remoncie zamek prezentuje się wyśmienicie i jest udostępniony płatnie do zwiedzania, o stałych porach od maja do października, a poza sezonem po wcześniejszej rezerwacji telefonicznej. Sama budowla, jak i jej okolice bliższe i dalsze są bardzo malownicze. Z zamku roztacza się cudna panorama Zbiornika Sosnówka i Karkonoszy w oddali. U jego stóp ulokował się luksusowy hotel Lake Hill nad Sosnówką.
Góra Grodna w Staniszowie
Góra Grodna w Staniszowie to najwyższy szczyt Wzgórz Łomnickich. Znajduje się na wysokości 506 m n.p.m. (w Internecie znajdziesz też informacje o wysokości 504 m n.p.m.). Na szczyt dojdziesz żółtym szlakiem od strony kościoła w Staniszowie albo z Sosnówki, zaś niebieskim szlakiem z Cieplic przez Marczyce. To bardzo widokowa góra, na którą warto wybrać się na leśny spacerek, nawet z dzieckiem. Najwygodniej będzie z nosidłem, ale i wózek na dużych kółkach spokojnie da radę.
Szlaki na Górę Grodna
Na szczyt Góry Grodnej, a tym samym do zamku Henryka prowadzą dwa znakowane szlaki turystyczne
- szlak żółty - z Sosnówki 40 minut i ze Staniszowa 40 minut - to miły spacerek lekko pod górkę, nie jest zbyt wyczerpujący i można pokonać tą trasę z dziećmi, z malutkim dzieckiem najlepiej w chuście czy nosidle, wózek na dużych kółkach ostatecznie też da radę
- szlak niebieski z Cieplic przez Marczyce, 1,5 h - z Uzdrowiska w Cieplicach można udać się pieszo spokojnym spacerkiem na zamek
Inne atrakcje w Staniszowie
- Kościół Przemienienia Pańskiego - obronny kościół gotycki z przełomu XV i XVI wieku
- Dawna gospoda, Staniszów 68 - niesłusznie nazywana dworem środkowym
- Góra Witosza - góra o wysokości 484 m n.p.n., z licznymi jaskiniami
Noclegi w Staniszowie
Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.
Co zobaczyć w okolicy?
Jeśli masz ochotę na dalsze zwiedzanie, w okolicy znajdziesz kilka innych interesujących miejscowości i regionów. Odkryj, co warto zobaczyć w promieniu 50 kilometrów od tej lokalizacji!
- Świeradów Zdrój, odległość: 29.1 km
- Jedlina-Zdrój, odległość: 44.7 km
- Szczawno-Zdrój, odległość: 36.9 km
- Lubomierz, odległość: 24 km
- Dolny Śląsk, odległość: 43.1 km
- Leśna, odległość: 38.3 km
Mapa z zaznaczonymi atrakcjami
