Szlak Kultury Żydowskiej Synagoga w Żarkach, Anna Piernikarczyk

Szlak Kultury Żydowskiej powstał w centrum Żarek na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Rozpoczyna się on przy ulicy Koziegłowskiej, kończy na Starym Rynku i obejmuje kilka przystanków, które powstały przy obiektach związanych z tradycją żydowską, bowiem niegdyś w Żarkach dużą część społeczeństwa stanowili właśnie Żydzi, pozostawiając wiele śladów po sobie. 



Przejście całego Szlaku Kultury Żydowskiej zabiera około 1,5 godziny. Na szlaku stanęły tablice informacyjne, opisane w dwóch wersjach językowych - polskiej i angielskiej.

Synagoga w Żarkach

Przystanki na Szlaku

 1. Przystanek pierwszy - Dom, ul. Częstochowska
W domu przy ul. Częstochowskiej 49 polska rodzina chronił w czasie okupacji hitlerowskiej żydowską rodzinę Zborowskich. Maria i Józef Płaczkowie z córką Jadwigą ryzykowali życiem, ratując m.in. Eli Zborowskiego, który po wojnie został w Nowym Jorku przewodniczącym American and International Societies for Yad Vashem. Rodzina Płaczków została wyróżniona tytułem i medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata

2. Przystanek drugi - Stary Kirkut, ul. Górki
Przy ul. Górki znajdował się drugi cmentarz zydowski w Żarkach, tzw. Stary Kirkut. Do dziś pozostał po nim jedynie duży, pusty plac, pod którym prawdopodobnie kryją się szczątki wyznawców judaizmu

3. Przystanek trzeci - Kirkut na Kierkowie, ul. Polna
Niedaleko ul. Polnej, na tzw. Kierkowie, zachował się jeden z największych i najciekawszych cmentarzy żydowskich na Jurze, powstał w 1821 roku jako trzeci kirkut w Żarkach, do dzisiaj zachowało się tu około 700 macew



4. Przystanek czwarty - Synagoga, ul. Moniuszki
Dawna synagoga w Żarkach pochodzi z około 1870 roku i była trzecią bożnicą w tym mieście, powstała jako najbardziej okazała, w unikatowym neoromańsko-mauretańskim stylu, który zatarła przebudowa po wojnie. W latach 2009-11 dawna synagoga przeszła gruntowną restaurację i dziś stanowi dom kultury

Szlak Kultury Żydowskiej w Żarkach

5. Przystanek piąty - Charakterystyczna zabudowa, Rynek i bliskie ulice
Ludność żydowska w Żarkach skupiała się w centrum miasta, przy Starym Rynku i przy uliczkach wokół niego z przelotowymi sieniami. Przy ul. Kościelnej do dziś zachowała się charakterystyczna, drobna i gęsta zabudowa, przed wojną mieściły się tu małe sklepiki prowadzone przez Żydów. Oryginalne domostwa żydowskie zachowały się przy ul. Leśniowskiej 3 i 5 oraz ul. Myszkowskiej 1 i 3, pozostałością żydowskich tradycji są też organizowane do dziś targi

6. Przystanek szósty - Getto, okolice Rynku 
4 września 1939 roku w Żarkach hitlerowcy rozstrzelali 102 osoby, większość Żydów. Od tej pory Żydzi, zmuszeni do noszenia znaków Dawida nie mogli opuszczać miasta pod groźbą kary śmierci. Ich domy również oznakowano, a w lutym 1941 roku Niemcy utworzyli w Żarkach getto w domach przy Starym Rynku. Getto wydzielały tablice ostrzegające i zakazujące wstępu ludności polskiej. Osadzono w nim ponad 3 tys. Żydów, z których 6 października 1942 roku rozstrzelano około 300. Pozostałych Żydów wywieziono do obozu zagłady w Treblince i do innych gett.

Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk 1112231 kilometrów

Anna Piernikarczyk to absolwentka Geografii na Uniwersytecie Śląskim. Autorka przewodników turystycznych Polska rodzinna (wyd. Pascal) oraz Jura. Od Częstochowy do Krakowa (wyd. Compass). Fotograf i łazik z natury. Zakochana w polskich krajobrazach i atrakcjach.

50°37'37" N, 19°21'52" E
Śląskie
2016-04-01
2020-01-28 13:46

Wasze opinie

Nie znalazłem żadnych opinii. Kliknij tutaj, by dodać pierwszą