Rynek w Tarnowie. Unikatowy układ urbanistyczny Tarnowa

Name: Rynek w Tarnowie
Rating: 4.7

Anna Piernikarczyk

4.7

Rynek w Tarnowie, jak i cała starówka nazywana jest perłą polskiego renesansu, gdyż tworzy jeden z najpiękniejszych renesansowych układów architektonicznych wśród polskich miast, a ponadto zachował cenną zabudowę renesansową, decydująca o uroku Tarnowa. Rynek stanowi serce lokowanego miasta, a z każdego jego naroża odchodzą dwie ulice. Plac nie jest duży, ale od zawsze skupiał wokół siebie życie Tarnowa. Tak jest i dziś, to tutaj kieruje swe kroki każdy turysta i chętnie przesiadują mieszkańcy.

Rynek w Tarnowie

Zabudowa Rynku

Zabudowa rynku w Tarnowie początkowo była drewniana, ale już w XV wieku pojawiły się pierwsze budowle murowane. Najpierw były to tylko piwnice pod drewnianymi domami, ale kres drewnianej zabudowy handlowej przyniosły pożary nawiedzające miasto pod koniec XV stulecia. W XVI wieku, za czasów Jana Amora Tarnowskiego odbudowane po pożarach murowane domy miały już bardziej okazałe formy, zmieniły się w okazałe, mieszczańskie kamienice z podcieniami. Późniejsze wojny nie oszczędziły tej pięknej zabudowy i nie zachowały się do dzisiaj wszystkie renesansowe, podcieniowe kamienice, a zabudowa reprezentuje różne cechy stylowe. Na uwagę zasługują przede wszystkim piękne kamienice spod nr 20 i 21, w pierzei północnej, które mieszczą dziś Muzeum Okręgowe w Tarnowie. Ciekawy jest też pasaż w pierzei zachodniej, ciągnący się do Placu Kazimierza Wielkiego.

Rynek w Tarnowie

Ratusz w Tarnowie

Największą ozdobą tarnowskiego Rynku jest jednak Ratusz, z piękną, renesansową attyką, wieżą od północy oraz ryzalitem z klatką schodową od południa. Ratusz jest murowany z cegły, a wysokość wieży to 30 metrów. Początkowo ratusz był gotycki i pochodził z XV wieku, jedyny ślad tej budowli to ostrołukowe nadproże portalu z cegły w dzisiejszej sieni na parterze. Dzisiejszą formę ratusz zyskał pod koniec XVI stulecia.

Ratusz w Tarnowie

Rynek w Tarnowie, jak i sąsiednie ulice od XVIII wieku zaczęli zamieszkiwać Żydzi, przed II wojną światową stanowili 45 % mieszkańców miasta. Znamienne jest, że w czerwcu 1942 roku rynek był miejscem masowej zagłady tarnowskich Żydów. Była to tzw. "pierwsza akcja" hitlerowców. Na płycie rynku oraz na ulicach Tarnowa życie straciło wówczas około 3.000 osób.

Historia Ratusza w Tarnowie

Ratusz w Tarnowie to jeden z najpiękniejszych ratuszy w całym kraju. Ulokowany centralnie na głównym placu pierwotnie był gotycki. Powstał w XV wieku, a przynajmniej pierwsza wzmianka o nim pochodzi z roku 1448. Najpewniej pierwotnie był budynkiem drewnianym, jak i cała zabudowa tarnowskiego rynku. Jedyny zachowany do dziś gotycki element murowanego ratusza, to ostrołukowe nadproże portalu z cegły w dzisiejszej sieni na parterze. Prawdopodobnie było to wejście do dawnego ratusza. Później był wiele razy przebudowywany, dzisiejszych cech renesansowych nabrał w XVI wieku, za czasów hetmana wielkiego koronnego Jana Amora Tarnowskiego.

Tarnowski ratusz od momentu powstania, czyli od średniowiecza aż do 1792 roku, wiele razy ulegał pożarom. Jego stan pod koniec XIX stulecia był zły i budowla popadała w ruinę, toteż w latach 1889-92 został gruntownie wyremontowany. W XX wieku remont miał miejsce w latach 60., kiedy ratusz przystosowano do celów muzealnych. Obecnie Ratusz w Tarnowie prezentuje się wspaniale, bo ostatnia rewitalizacja miała miejsce w 2010 roku.

Zdobna attyka, wieża i portal

Bryłę Ratusza w Tarnowie wieńczy ceglana, nieotynkowana attyka z charakterystycznymi blendami. Grzebień attyki zdobią kamienne sterczyny i 14 maszkaronów. Cała budowla jest piętrowa, murowana z cegły i ma 18 metrów wysokości. Od północy do Ratusza przylega wysoka na 30 metrów wieża, zaś od południa widoczny jest ryzalit z klatką schodową i unikatowy portal. Na wieży widnieje herb Sanguszków - ostatnich właścicieli Tarnowa oraz jeden z najstarszych w Polsce mechanizmów zegara, ręcznie nakręcanego.

Ratusz w Tarnowie

Galeria Sztuki Dawnej w Ratuszu

We wnętrzach Ratusza siedzibę ma Galeria Sztuki Dawnej - oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Polecam Ci to muzeum, największe wrażenie robi tu ogromna Sala Pospólstwa, z wieloma obrazami i efektownym stropem, ale ciekawa jest też zbrojownia sarmacka czy sala łowiecka. Czeka tu również taras widokowy na wieży Ratuszowej, z ładną panoramą miasta i okolicy.

Pomnik Bema przy rynku

Generał Józef Bem - bohater narodowy Polski i Węgier urodził się w Tarnowie. Dla upamiętnienia tego znanego w świecie tarnowianina, ufundowano mu pomnik. Stoi on przy ulicy Wałowej, na Starym Mieście, niedaleko Rynku, na niewielkim skwerku, który nazwany jest również jego imieniem. Pomnik Bema wzniesiono w 1983 roku. Wokół na skwerku ustawione są ławeczki, to częste miejsce spacerowe Tarnowian.

Pomnik naturalnej wielkości przedstawia generała Bema z szablą, jakby właśnie szykował się do walki. Józef Bem na pomniku stoi w cieniu dorodnych płaczących wierzb, przed Starą Łaźnią, która zaprasza w swe progi do smacznej restauracji. Inne miejsce pamięci Bema w Tarnowie, jeszcze bardziej popularne, to Brama Seklerska nosząca imię Bema.

Informacje praktyczne

Całą dobę

Rynek
Rynek, Tarnów

Noclegi w Tarnowie

Oto lista polecanych i sprawdzonych przez nas noclegów.

Relaksatorium Sfera Beskidu 45.9 km

Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.

Co zobaczyć w okolicy?

Jeśli już zwiedziłeś tę atrakcję, warto wybrać się również do kilku innych ciekawych miejsc w pobliżu. W promieniu 30 kilometrów znajdziesz wiele interesujących zakątków, które mogą urozmaicić Twój pobyt w tej części Polski.