Mury w Świdnicy. Relikty, murów, basteja i ślad świdnickiego zamku

Anna Piernikarczyk · Aktualizacja: 2025-11-16
Basteja Bramy Strzegomskiej
Miniaturowa mapa z zaznaczeniem
3.9

Ważnym elementem średniowiecznej Świdnicy były mury obronne. Miasto w XIII wieku szybko rozwinęło się jako ceniony ośrodek rzemiosła i handlu. Kiedy stało się stolicą Księstwa Świdnicko-Jaworskiego, wokół miasta wyrosły silne umocnienia, których ślady podziwiać można do dziś.

Historia średniowiecznych obwarowań Świdnicy

Przypuszcza się, że pierwotnie Świdnicę mógł otaczać wał drewniano-ziemny, ale nie ma na to dzisiaj dowodów. Pewnym jest natomiast, bowiem zachowała się wzmianka, że umocnienia istniały już w 1285 roku. Wzmianka ta mówi, że książę wrocławski Henryk IV Probus zobowiązuje Żydów świdnickich do stróżowania i budowy murów miejskich. Za panowania księcia Bolka I na przełomie XIII i XIV stulecia mówiło się o karach za uszkadzanie umocnień. Tak więc kamienne mury w mieście musiały zacząć powstawać już w XIII wieku. Rozbudowywane w XIV wieku obwarowania musiały być w kolejnym stuleciu na tyle znaczące, że uchroniły świdniczan w 1429 roku przed husytami. Miały one około 2,3 km długości i biegły wzdłuż dzisiejszych ulic: Żeromskiego, Muzealnej, Konopnickiej, 1 Maja, Wrocławskiej oraz al. Niepodległości.

Basteja Bramy Strzegomskiej
Basteja Bramy Strzegomskiej

Średniowieczne bramy miejskie w Świdnicy

Pierwotnie do Świdnicy prowadziły dwie bramy: Brama Strzegomska na północy i Brama Dzierżoniowska, zwana później Bramą Dolną, na południu. Jeszcze w XIV wieku powstały kolejne bramy i w sumie było ich 7. Oto średniowieczne bramy świdnickie:

  • Brama Strzegomska - ul. Basztowa 
  • Brama Dzierżoniowska (Dolna) - pl. Wolności
  • Brama Kapturowa - zbieg ul. Franciszkańskiej i pl. św. Małgorzaty
  • Brama Witoszowska - zbieg ul. Łukowej i pl. Grunwaldzkiego
  • Brama Kraszowicka  - zbieg ul. Trybunalskiej i al. Niepodległości
  • Brama Poszewników (Piotrowa) - zbieg ul. Bohaterów Getta i ul. Marii Konopnickiej
  • Pomocnicza Brama Mikołajska (Furta Szkolna)

Ta ostatnia, czyli Brama Mikołajska była wykorzystywana przez uczniów szkoły parafialnej, stąd jej druga nazwa. Powstała między Bramą Dolną i Bramą Kraszowicką. Została przebudowaniu w XVIII wieku i jako jedyna z wymienionych bram przetrwała do dzisiaj. Ciekawostką jest, że w XVIII stuleciu, gdy istniała już twierdza świdnicka, wybudowano przy ulicy Mennickiej bramę Piotrową, a dawna brama miejska o tej nazwie została Furtą Kościelną prowadzącą do słynnego Kościoła Pokoju w Świdnicy.

Nowożytne fortyfikacje

Jak już wspomniałam, w XVIII wieku Świdnicę postanowiono przekształcić w miasto twierdzę. Poprowadzono szeroko zakrojone prace nad tym projektem, jednak mimo to miasto zostało zdobyte, a umocnienia częściowo rozebrane.

Fragment twierdzy
Fragment twierdzy

Zachowane fragmenty obwarowań

Do dzisiaj przetrwały ledwie fragmenty średniowiecznych umocnień. Ich reliktami są obecnie basteja Bramy Strzegomskiej przy ul. Basztowej oraz kaplica Św. Barbary z XVI wieku, znajdująca się przy ulicy Zamkowej. Kolejne fragmenty murów znajdziesz przy Alei Niepodległości i ulicy Wrocławskiej. To najpewniej pierwotne mury z końca XIII lub XIV wieku. Ponadto fundamenty dawnych budowli obronnych zostały odsłonięte podczas prac ziemnych, np. relikty Bramy Kraszowickiej, Piotrowej i Kapturowej.

Ślad zamku w Świdnicy

Dodatkowo podczas prac archeologicznych w XX wieku u zbiegu ulic: Muzealnej, Zamkowej i Basztowej trafiono na pozostałości zamku, który powstał najpewniej w końcu XIII wieku. Kilka razy płonął i nie zachował się do dzisiaj. Po pierwszych pożarach został odbudowany, ale po trzecim w XVII wieku ówczesny jego właściciel, Christoph Wenzel von Nostitz, przekazał zamek zakonowi Kapucynów, który w jego miejscu zbudował klasztor i kościół. Dzisiaj przy ul. Muzealnej 1 można podziwiać piękny renesansowy portal z datą 1537. Powstał podczas odbudowy zamku po pożarze w 1528 roku. To jedyny dzisiaj widoczny ślad świdnickiego zamku!

Portal zamkowy
Portal zamkowy
Portal zamkowy
Portal zamkowy

Informacje praktyczne

Mury miejskie
ul. Zamkowa, ul. Basztowa, ul. Wrocławska, Al. Niepodległości i inne, Świdnica

Noclegi w Świdnicy

Oto lista polecanych i sprawdzonych przez nas noclegów.

Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.

 

Co zobaczyć w okolicy?

Nie musisz się daleko przemieszczać, aby znaleźć kolejne interesujące miejsca. W promieniu 30 kilometrów czeka na Ciebie wiele atrakcji, które z pewnością wzbogacą Twoją podróż o dodatkowe wspomnienia.

Mapa z zaznaczonymi atrakcjami

kościół z zamkowym portalem
(3.9 głosów: 20)
Twoja ocena jest dla nas ważna
Fortyfikacje
Normalna
Dolnośląskie
 

Cześć! Nazywam się Anna Piernikarczyk. Od 2005 roku blogujemy i wędrujemy po Polsce. Z rodzinnych wojaży przywozimy masę cudnych wspomnień i doświadczeń, którymi chętnie się z Wami dzielę. Dziś to już coś więcej, niż tylko pasja, naszą misją jest obalać mit "Cudze chwalicie, swego nie znacie"!

Zapisz się do newslettera!

Zostaw swój email, a będziesz od nas otrzymywać inspiracje na podróże!

Nikomu nie dajemy Twojego maila! Zapisując się do newslettera oświadczasz, że zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych w celu otrzymywania maili z naszego bloga i z postanowieniami regulaminu i polityką prywatności.
Tutaj możesz założyć pełne konto na naszym blogu, do czego Cię serdecznie zachęcamy!
Jeżeli chcesz wypisać się z newslettera kliknij w ten link

Wasze oceny i opinie