Klasztor w Szczyrzycu. Średniowieczne opactwo cystersów
Klasztor w Szczyrzycu to prawdziwa legenda wśród polskich opactw. To średniowieczne opactwo Cystersów założono już w 1243 roku i obok innego małopolskiego klasztoru w Mogile koło Krakowa to drugi klasztor cysterski w Polsce działający nieprzerwanie od założenia po dziś dzień. Kompleks klasztorny w Szczyrzycu stanowi ważny element Szlaku Cysterskiego i stanowi niemałą perełkę. Zaciszną, ale niezwykle cenną, a przy tym udostępnioną dla turystów. Przekraczając jego mury wnikniesz w dawną historię.
Historia opactwa w Szczyrzycu
Cystersi przybyli do Szczyrzyca w 1243 roku. Przenieśli się tutaj z Ludźmierza z Podtatrza, gdzie założyli w 1234 roku pierwszy klasztor. Uciekli jednak z Ludźmierza przed surowym klimatem i nieurodzajną ziemią Podhala oraz rabusiami i najazdami Tatarów. Nowy klasztor powstał więc w Szczyrzycu na pograniczu Pogórza Wiśnickiego i Beskidu Wyspowego, niedaleko Limanowej w Małopolsce. Ufundował go w XIII wieku wojewoda krakowski Teodor Cedro herbu Gryf. Stał się on centrum rozwoju rolnictwa, edukacji i browarnictwa. Zakonnicy osuszali bagna, budowali drogi, mosty, młyny i założyli szkołę, której uczniem był Władysław Orkan.
I tutaj borykali się z wieloma problemami. Najazdami wrogów i grabieżami. Cystersi jednak przetrwali pożary, potop szwedzki i wojny, otrzymując za męstwo w II wojnie światowej Krzyż Virtuti Militari. I tak trwają tutaj do dzisiaj, co jest ewenementem. Tylko opactwa w Szczyrzycu i w Mogile działają nieprzerwanie od swojego założenia, bo pozostałe zostały skonfiskowane w czasach zaborów. Dziś klasztorem w Szczyrzycu opiekuje się około 10 zakonników. Strychy natomiast zamieszkuje 8 gatunków nietoperzy.
Zwiedzanie klasztoru w Szczyrzycu
Klasztor można zwiedzać o określonych godzinach. Wkroczysz wtedy do kościoła, którego wnętrza można zwykle oglądać tylko zza krat. Zwiedza się również niewielkie muzeum.
Kościół NMP Wniebowziętej - Sanktuarium Matki Bożej Szczyżyckiej
Perełką klasztoru jest kościół Najswiętszej Maryi Panny Wniebowziętej i Św. Stanisława Biskupa z cudownym obrazem Matki Bożej Szczyrzyckiej z 1642 roku. W lipcu 1984 roku odbyła się jego koronacja. Rok wcześniej korony poświęcił Ojciec Święty Jan Paweł II na Jasnej Górze. Odtąd kościół stanowi Sanktuarium Matki Bożej Szczyżyckiej Matki Pokoju i Dobroci. W świątyni warto też zwrócić uwagę na zabytkowe stalle, rokokową ambonę i freski na suficie. Dodatkowo przylegają do niej krużganki z wirydarzem, kaplice różańcowe i dzwonnica.
Muzeum klasztorne
Niewielkie muzeum mieści się w dawnym spichlerzu i składa się z dwóch pomieszczeń. Czeka tu wystawa sakralnych zabytków oraz militariów z całego świata. Obejrzysz tu pergaminowe księgi, ząb mamuta, meteoryt i kolekcję broni. Wstęp jest bezpłatny. Ciekawostką jest tutaj kopia średniowiecznej mapy świata.
Najstarsza mapa z Polską?
Ta średniowieczna mapa świata to najpewniej najstarsza mapa, na której jest Polska. Oryginał powstał na przełomie XIII i XIV wieku, a to jej XVIII-wieczna kopia. W centrum była Jerozolima, a Polska gdzieś na obrzeżach. Niestety oryginał był wyjedzony przez myszy, dlatego nasz kraj jest dość pusty, choć jest zaznaczony Poznań i Kraków. W średniowieczu mapy nie służyły do nawigacji. Były to raczej duchowe przewodniki po dziele Bożego stworzenia.
Browar klasztorny
Od XVII wieku cystersi prowadzili w klasztorze browar. W XX stuleciu działał on z przerwami, a obecnie historyczny Browar Gryf jest nieczynny. Działa natomiast mały Browar Marysia i restauracja o tej samej nazwie, z dobrym i niedrogim jedzeniem.
Diabli Kamień z pustelnią
3 km za Szczyrzycem, w Krzesławicach wyrasta piękny ostaniec z piaskowca, tzw. Diabli kamień. Trochę przewrotnie na początku XIX wieku powstała tu pustelnia. Pierwszy pustelnik podobno ulokował ją w szczelinie między skałami. Kolejni zbudowali już domek i kaplicę. Ostatni pustelnik sypiał w trumnie. Ten motyw spotykaliśmy już w innych pustelniach. To takie swoiste i bardzo dosłowne Memento mori. Był życzliwy dla ludzi i każdego dnia schodził do klasztoru w Szczyrzycu, żeby tam zjeść obiad i oczywiście być na mszy. Gdy zmarł w 1992 roku, okresowo pustelnię zamieszkiwał inny zakonnik, do 1997 roku.
Dojazd do Szczyrzyca i parking
Z Krakowa oddalonego o 40 km możesz dojechać drogą nr 964 do Dobczyc, po czym skręcić w Czasławiu na Raciechowice i dalej do Szczyrzyca. Z Górnego Śląska możesz dojechać tutaj tę samą trasą, dojeżdżając najpierw do Krakowa autostradą A4. Z południa Polski dostaniesz się tutaj z trasy Limanowa–Kasina. Duży bezpłatny parking przy klasztorze ułatwia dostęp. Miejscowość leży w gminie Raciechowice.
Informacje praktyczne
Opactwo Cystersów - kościół NMP Wniebowziętej i Św. Stanisława BM
Szczyrzyc 1, Szczyrzyc
Aktualne godziny zwiedzania: www.szczyrzyc.cystersi.pl
Noclegi w Małopolsce
Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.
Co zobaczyć w okolicy?
Nie musisz się daleko przemieszczać, aby znaleźć kolejne interesujące miejsca. W promieniu 30 kilometrów czeka na Ciebie wiele atrakcji, które z pewnością wzbogacą Twoją podróż o dodatkowe wspomnienia.
- Mogielica w Beskidzie Wyspowym, odległość: 15.7 km
- Góra Chełm w Myślenicach, odległość: 17.3 km
- Sanktuarium w Limanowej, odległość: 18.8 km
- Obraz 3D w Wieliczce, odległość: 23.8 km
- Zamek Żupny w Wieliczce, odległość: 24 km
- Kopalnia Soli w Wieliczce, odległość: 24 km
- Tężnia Solankowa w Wieliczce, odległość: 24.2 km
- Zamek w Nowym Wiśniczu, odległość: 25.1 km
- Kopalnia Soli Bochnia, odległość: 26.4 km
- Koskowa Góra, odległość: 29.3 km
