Żuraw w Gdańsku. Brama miejska, dźwig portowy i fantastyczne muzeum
Do Żurawia, słynnego symbolu Gdańska prowadzi z jednej strony Długie Pobrzeże, a z drugiej strony Rybackie Pobrzeże. Żuraw to jeden z najoryginalniejszych obiektów miasta, stanowiący zabytek kultury materialnej. Jego osobliwy kształt od wieków wabi przechodniów, ciekawi podróżników, a także zdobi zdjęcia. Ta unikalna wręcz budowla to świadek czasów, gdy wyjątkowy Gdańsk zbudował swoją potęgę na morskim handlu.
Dawna brama Gdańska i zarazem dźwig portowy
Początkowo była to warowna brama o dwóch potężnych basztach, chroniąca miasto od strony portu. Od połowy XV wieku była zaopatrzona w drewnianą maszynerię żurawiego dźwigu, który przez prawie 5 wieków w porcie przeładowywał towary. A jak owy dźwig działał? Nie napędzała go ani woda, ani ręce, tylko nogi. Mechanizm tego dźwigu składał się z konopnej liny, systemu bloków i dwóch kołowrotów. Głównym motorem napędowym było koło. Czterech portowych robotników, zwanych żurawnikami, chodziło w dwóch kołowrotach i potrafiło unieść ładunek ważący 2 tony. Ilekroć przypływał pod jego liny jakiś statek z towarem, rozpoczynała się ich wędrówka. A towarzyszyli im tragarze. Ci musieli przenieść 150 worków, żeby zarobić 1 srebrnego szeląga. Co mogli kupić za niego? Niezwykle skromny obiad składający się z kawałka chleba i piwa. Co do grosza liczone były obroty Żurawia, zapisywane w gdańskich księgach, na dworach i giełdach.
Cła i opłaty
W XVII wieku każdy statek, który zawijał do Gdańska, musiał płacić różne opłaty, m.in. latarniowe czy mostowe. Najbardziej jednak znane i najstarsze to było tzw. palowe, czyli cło, już wdrożone przez Krzyżaków w XIV wieku. I ono zależało od tego, co statek wwoził. Kapitan musiał wcześniej ustalić swój ładunek. On właśnie był oclony i później było sprawdzanie ładunku. Jeśli cokolwiek było niezgłoszone, to po prostu miasto mogło taki ładunek przejąć na własne dobro. No i przestajemy się dziwić, że Gdańszczanie przegonili stąd Krzyżaków.
Żuraw jako element Muzeum Morskiego
Tak więc kamienny żuraw od XV wieku przez stulecia miał trzy ważne funkcje. Był bramą miejską, pełnił funkcje obronne, ale był też ogromnym dźwigiem portowym. Po II wojnie światowej gdański Żuraw został odbudowany, po czym stał się najwyższej klasy muzealnym unikatem portowej techniki. Od 20 lipca 1962 roku dodatkowo Żuraw został siedzibą Muzeum Morskiego w Gdańsku, które z czasem włączono w poczet członków International Association of Transport Museums. Dzisiaj Narodowe Muzeum Morski to jedno z najwspanialszych muzeów tego typu w Europie, a sam Żuraw mówi o czasach świetności Gdańska, czyli o XVII wieku, kiedy kwitła żegluga. Spod Żurawia promem można popłynąć na Wyspę Ołowiankę lub pieszo przejść kładką, gdzie również w głównej siedzibie czekają świetnie zaaranżowane wystawy oraz cumuje zabytkowy statek “Sołdek”, udostępniony dla turystów.
Informacje praktyczne
Żuraw - Narodowe Muzeum Morskie
ul. Szeroka 67/68, Gdańsk
W środę zwiedzanie bezpłatne
Bilety do Żurawia sprzedawane są w kasach Ośrodka Kultury Morskiej i Spichlerzy na Ołowiance
Noclegi w Gdańsku
Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.
Co zobaczyć w okolicy?
Nie musisz się daleko przemieszczać, aby znaleźć kolejne interesujące miejsca. W promieniu 30 kilometrów czeka na Ciebie wiele atrakcji, które z pewnością wzbogacą Twoją podróż o dodatkowe wspomnienia.
- Wyspa Ołowianka w Gdańsku, odległość: 0.1 km
- Ulica Mariacka w Gdańsku, odległość: 0.2 km
- Kościół Mariacki w Gdańsku, odległość: 0.3 km
- Ulica Długa i Długi Targ w Gdańsku, odległość: 0.6 km
- Dworzec kolejowy Gdańsk Główny i Pomnik Kindertransportów, odległość: 1 km
- Europejskie Centrum Solidarności, odległość: 1.3 km
- Molo w Sopocie, odległość: 12 km
- Opera Leśna w Sopocie, odległość: 12.8 km
- Plaża w Gdyni Orłowie, odległość: 15.8 km
- Latarnia Morska Hel, odległość: 29.5 km
Mapa z zaznaczonymi atrakcjami
