Kościół w Binarowej. Najpiękniejszy drewniany kościół w Polsce!

Anna Piernikarczyk · Aktualizacja: 2026-01-19

Kościół Św. Michała Archanioła w Binarowej pochodzi z około 1500 roku i tym samym jest jednym z najstarszych i najcenniejszych gotyckich drewnianych kościołów w Polsce, ale i w całej Europie. Wnętrze tej świątyni zachwyca, a żeby się o tym przekonać, wystarczy tylko przekroczyć jej próg. O cennej wartości świadczy wpis na Listę Dziedzictwa UNESCO.

Drewniany kościół w Binarowej

Architektura i wystrój wnętrza kościoła w Binarowej

Kościół Św. Michała Archanioła powstał z drewna jodłowego w konstrukcji zrębowej. Z zewnątrz wygląda dość skromnie, ale wnętrze pokrywa przebogata polichromia z XVI i XVII stulecia. Przedstawia sceny biblijne, ale również widok ówczesnego Biecza. To jest prawdziwy unikat, bo rzadko w świątyniach malowano autentyczne krajobrazy. Zresztą wiele tu ciekawostek, o których posłuchasz z ust Pani przewodnik, Małgorzaty Nalepy. Opowiada o nich z ogromną pasją, w każdym zdaniu czuć wielką miłość do tej świątyni, z którą Pani Małgosia związana jest od dziecka. Jak mówi, tutaj piękno przykrywa piękno! I to prawda, całe ściany i sufity pokryte są malowidłami, nawet za ołtarzami i innymi elementami wystroju!

Drewniany kościół w Binarowej

Bogata polichromia. Najpiękniejszy drewniany kościół w Polsce?

Najstarsza polichromia zachowała się na sufitach. Jest późnogotycka i pochodzi z początku XVI wieku. Przedstawia roślinne ornamenty. Powstawały w bardzo ciekawy sposób. Jak w średniowieczu uzyskać taką powtarzalność wzorów? Podobnie jak dziś, po prostu użyto szablonu. A jako, że nie było wówczas plastiku, to wycinano je w skórach zwierzęcych i zaczynając od najjaśniejszych, nakładano kolejne warstwy farb.

Na ścianach pojawiają się barokowe cykle z XVII stulecia, w tym Męka Pańska, Sąd Ostateczny, Rozdroże życia, Nauka Dobrego Umierania czy ilustrowane Skład Apostolski i Modlitwa Pańska powiązana z sakramentami. Unikatów i symboli, często niezrozumiałych dla współczesnego człowieka jest tu wiele. Ciekawy jest wizerunek szatana i wizja piekła, a koło wizji śmierci w rogu nigdy nie siadają kobiety. Dla równowagi są też dobre anioły.

Wyposażenie kościoła w Binarowej zwraca uwagę głównie: ołtarzową, gotycką rzeźbą Matki Boskiej z Dzieciątkiem z około 1380 roku, płaskorzeźbą Świętych Dziewic z około 1410 roku, ołtarzem głównym z XVII wieku, krucyfiksem z 1525 roku, kamienną chrzcielnicą z XVI wieku czy organami z 1865 roku. Magii dodają stare, rzeźbione ławki, miejscami tak ciasne, że trudno się w nie zmieścić. To wszystko sprawia, że kościół w Binarowej uchodzi za najpiękniejszy drewniany kościół w Polsce!

Drewniany kościół w Binarowej

Historia kościoła w Binarowej. UNESCO i powódź w 2010 roku

Pierwsze wzmianki o kościele w Binarowej pochodzą z dokumentu z 1415 roku. Jego istnienie potwierdza Jan Długosz. Obecna świątynia powstała około 1500 roku, na miejscu poprzedniej świątyni, gdy ta spłonęła pod koniec XV wieku. Wieżę dobudowano w 1596 roku, a kaplica Aniołów Stróżów powstała w XVII wieku. W 1997 roku podczas powodzi świątynia ucierpiała, woda podtopiła wówczas wnętrze, uszkodziła fragmenty polichromii oraz ołtarze. Szybko jednak ją odremontowano. Znacznie gorzej było podczas powodzi w 2010 roku. Wtedy skutki były katastrofalne. Powódź podmyła fundamenty świątyni nad potokiem Sitanka, co groziło jej stabilności. Na szczęście mieszkańcy uratowali budowlę, przywiązując ją linami do pobliskich drzew. Wówczas woda spowodowała poważniejsze szkody, konieczne były prace konserwatorskie zakrojone na szerszą skalę, m.in. wymiana posadzki. Ponownie wykonano w szybkim tempie, w latach 2010-2012 i dzięki temu świątynia zachowała swój status UNESCO. A na tę Listę Dziedzictwa trafiła w 2003 roku, wraz z innymi kościołami drewnianymi w Małopolsce, jak Haczów, Dębno czy Sękowa. Zabytek leży też na Szlaku Architektury Drewnianej. To przepiękna atrakcja Beskidu Gorlickiego, którą zdecydowanie warto odwiedzić podczas wizyty w pobliskim uroczym Bieczu.

Drewniany kościół w Binarowej

Ciekawostki

Kościół uznano za perłę ze względu na najcenniejszą polichromię wśród małopolskich drewnianych świątyń, z rzadkimi scenami jak Kamienowanie św. Pawła czy rydwan Mądrości z siedmioma sakramentami. Inspirował artystów, np. Miron Białoszewski napisał wiersz "Stara pieśń nad Binarową", a Stanisław Wyspiański szkicował wnętrze. W lewym ołtarzu bocznym czczony jest łaskami obraz Matki Boskiej Piaskowej, rzekomo dar od króla Jana Kazimierza, a najstarsza drewniana wieża przykościelna w Polsce dodaje unikalności. Ciekawostką jest też ławka rodzinna do spowiedzi, jest połączona z konfesjonałem i z pewnością nie zapewnia intymności spowiedzi. Nigdzie indziej takiej nie widzieliśmy.

Drewniany kościół w Binarowej

Informacje praktyczne

Kościół Św. Michała Archanioła
Binarowa 409, Binarowa
https://www.parafiabinarowa.pl/
Godziny zwiedzania: Poniedziałek i wtorek zamknięte
sobota: 9.00–18.00, niedziela 12.00–17.00
Przewodnik Pani Małgorzata Nalepa: tel. 692-385-244

Noclegi w Bieczu

Oto lista polecanych i sprawdzonych przez nas noclegów.

Relaksatorium Sfera Beskidu 15.1 km

Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.

Co zobaczyć w okolicy?

Nie musisz się daleko przemieszczać, aby znaleźć kolejne interesujące miejsca. W promieniu 30 kilometrów czeka na Ciebie wiele atrakcji, które z pewnością wzbogacą Twoją podróż o dodatkowe wspomnienia.