Beskid Gorlicki atrakcje, niesamowita historia i cudne widoki!

5

Beskid Gorlicki to region niezwykle interesujący, piękny i przejmujący. To zachodni fragment polskiej części Beskidu Niskiego, położony na południe od miasta Gorlice. Zaskoczy Cię istotnymi wydarzeniami historycznymi, ogromną różnorodnością kulturową i cudną architekturą drewnianą i ślicznymi pejzażami. Łączy elementy kultury pogórzańskiej, łemkowskiej oraz żydowskiej. Beskid Gorlicki słynie z cerkwi i cmentarzy z I wojny światowej, które są pozostałością słynnej bitwy pod Gorlicami. Możesz tu również podziwiać malownicze Jezioro Klimkówka, utworzone poprzez zaporę wodną na rzece Ropie. Liczne szlaki wśród wzgórz i szczytów, z dziewiczą przyrodą ubogacają atrakcje kulturalne i historyczne. Nie sposób się tu nudzić!

Atrakcje Beskidu Gorlickiego. Co warto zobaczyć w Gorlicach i okolicach!

Zarówno samo miasto, jak i jego okolice niosą bardzo ciekawe miejsca i opowieści, które zdecydowanie warto zobaczyć i poznać. Sprawdź najlepsze atrakcje Beskidu Gorlickiego!

Gorlice. Miejsce narodzin światowego przemysłu naftowego i walk bitwy gorlickiej

Gorlice to Miasto Światła. To tutaj zajaśniała pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa! W tym małym galicyjskim miasteczku rozpoczęła się rewolucja czarnego złota. Czarna maź znana była od wieków, ale nikt nie potrafił jej wykorzystać w sposób powszechny. Dokonał tego w połowie XIX wieku Ignacy Łukasiewicz, który odkrył naftę doskonałą użytą później na szeroką skalę. I tak za jego sprawą pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa została zawieszona w Gorlicach w 1854 roku. To wydarzenie uznaje się za symboliczny początek światowego przemysłu naftowego. Wówczas o ropie mówiono olej skalny. Pejzaż okolicy szybko się zmieniał, rosły drewniane wieże nad szybami naftowymi. Rewolucję przerwała I wojna światowa i potężna bitwa gorlicka, kiedy miasto zostało zniszczone w 90%. Co warto zobaczyć w Gorlicach?

• Dwór Karwacjanów - galeria sztuki
• Muzeum Regionalne PTTK o bitwie gorlickiej i początkach przemysłu naftowego
• Mural z Łukasiewiczem na Muzeum PTTK
• Kapliczka Chrystusa Frasobliwego z symboliczną lampą uliczna
• Murale z owadami rozrzucone po mieście
• Rynek i Ratusz
• Bazylika Mniejsza
• Skansen Przemysłu Naftowego Magdalena

Lackowa najwyższy szczyt Beskidu Niskiego w Koronie Gór Polski

Niesprawiedliwie spodziewałam się, że Lackowa - najwyższy szczyt Beskidu Niskiego to będzie nudny szczyt. Bo bez widoków i nie za wysoki. Wcale nudno nie było! Wyszliśmy z miejscowości Izby, gdzie pod Końską Doliną czeka bezpłatny parking. Stąd czerwonym szlakiem podążyliśmy aż na wierzchołek. Początkowo płasko i wygodnie, ale to tylko pozory i cisza przed burzą! Lackowa to szczyt wybitny, czyli taki, co to się w krajobrazie mocno wybija, tworząc wyraźną kopułę. A to znaczy zwykle, że będzie stromo. Dlatego na mapie w tym miejscu izohipsy mocno gęścieją, a w terenie stajemy pod ścianą płaczu. Tak nazywane jest podejście na Lackową w tym miejscu, jeden z najbardziej stromych fragmentów szlaku w Polsce poza Tatrami. Nie jest bardzo krótki i na pewno zdążycie się tu zmęczyć! Trudno miejscami utrzymać pion i trzeba się podpierać rękami. Za to jest ciekawie i szybko nabiera się wysokości. Ostatnie kilkaset metrów przed szczytem jest już płasko i pojawiają się przebłyski widoków. Niestety tylko przebłyski, bo wierzchołek jest zalesiony, a wieży nie ma. W tle majaczą Tatry! O szczycie informuje tabliczka z napisem 977 m n.p.m. i skrzyneczka z pieczątką.

Mogliśmy wracać tak samo, ale opuściliśmy szlak i już bez niego ścieżkami powędrowaliśmy Doliną Białą, bo czeka tu stary cmentarz i zrekonstruowana cerkiew, która niegdyś zdobiła Bieliczną, wieś łemkowską, która została opuszczona w 1947 roku, kiedy mieszkańcy zostali wysiedleni z tych terenów. Więcej o tym opowiem w kolejnych postach. Jeśli nie lubisz stromizny, od razu możesz wybrać tę trasę na szczyt, bo jest łagodniejsza (miejscami mokra), a do tego bardzo urokliwa. Ładne widoki na królową Beskidu Niskiego nam się tu pojawiły. I miało być nudno, a podczas naszej wędrówki spotkaliśmy krowy, konie, wreszcie owieczki i tancbudę. Jak na Dzikim Zachodzie, tylko, że to dziki wschód.

Biecz. Zaskakująco piękny "Mały Kraków" z katem w tle!

Stracić głowę w Bieczu? To możliwe! Miasto urzeka swym pięknem tak bardzo, że można się w nim zatracić, a dawniej głowy tu faktycznie spadały, nieraz licznie, gdy kat brał się do roboty! 19 maja 1614 roku zaplanowano tu 120 egzekucji! Dla porównania, w Krakowie było ich w tym czasie 6. Nic dziwnego, że inni przyjeżdżali tu do kata na nauki, a on sam był angażowany w wielu okolicznych, a i odległych miastach. Pewien Jurko, legendarny biecki kat, był tak wykształcony i wyrafinowany, że podczas ścięcia cytował fragmenty Homera! To jedno z najstarszych miast Polski w średniowieczu było też jednym z większych, z liczbą mieszkańców sięgających 3000. Często bywali tu książęta i koronowane głowy. A wg tradycji, od września 1311 do kwietnia 1312 roku Biecz był nawet stolicą Polski, gdy Władysław Łokietek przebywał tu z całym dworem w okresie buntu Alberta w Krakowie. Dziś Muzeum w Bieczu oferuje szereg obiektów, zwiedzenie których zajmie niemal cały dzień, ale przenosi cudownie w czasie i daje niesamowity obraz średniowiecznego życia w tym zacnym mieście, stanowiącym zbieg szlaków i swoistą bramę przez Karpaty. Bramę w przenośni i dosłownie, bowiem mury miejskie Biecza są jednymi z najlepiej zachowanych w Polsce. Skrywają kilka z 17-tu niegdyś baszt. Efektownie wkomponowane, również zapraszają dziś turystów. Wszystkie zacne, ładnie utrzymane i na wyciągnięcie dłoni, bo wszędzie tu blisko. Co warto zobaczyć w Bieczu?

• "Dom z basztą", XVI-wieczna kamienica ze średniowieczną basztą i Muzeum
• Kromerówka przedstawiająca historię miasta
• Baszta Kowalska z ciągiem murów miejskich, również dostępna w ramach Muzeum
• Kolegiata Bożego Ciała z przełomu XV i XVI stulecia. To również element Muzeum
• Wieża Ratuszowa oferuje odpłatny taras widokowy na wysokim szczycie i bezpłatną Turmę w przyziemiu, czyli więzienie
• Szkoła Katów. Muzeum Dawnego Prawa to osobne muzeum w ratuszu
• Kościół Św. Anny i klasztor Reformatów
• Szpital św. Ducha w Bieczu, najstarszy zachowany szpital w Polsce, niestety nic się tu nie dzieje

Kościół w Binarowej, późnogotycka perła UNESCO

Kościół w Binarowej to jeden z najcenniejszych kościołów Europy! Pochodzi z około 1500 roku, jest cudowny i nie ma w tym naprawdę żadnej przesady. Onieśmielający swym pięknem i kunsztem i jak mówi przewodniczka, tutaj piękno zakryte jest pięknem. Bo niesamowite malowidła dotykające każdego fragmentu świątyni skryte są miejscami zacnymi ołtarzami i innymi elementami wystroju. Miłość do kościoła słychać w każdym jej zdaniu, ale cóż się dziwić, gdy od maleńkości masz tak unikalny kościół parafialny. Nadal stanowi parafię i mieszkańcy mogą każdej niedzieli cieszyć się tę scenerią. Ołtarzem wyrzeźbionym w drewnie w 1609 roku, z gotycką rzeźbą Madonny, Apostołami Piotrem i Pawłem, patronem kościoła - Św. Michałem Archaniołem, a nawet diabłem. Motyw śmierci i piekła pojawia się też w malowidłach naściennych. Kostucha w rogu zaprasza do ławek obok, ale kobiety ich od wieków unikają jak ognia. Nie ma w tej świątyni skrawka bez polichromii, te w prezbiterium pochodzą z 1650 roku, na stropie są jeszcze starsze, z początku XVI stulecia, a nad drzwiami zobaczysz wizerunek ówczesnego Biecza, bo niedaleko tego miasta świątynia stoi. Koniecznie zajrzyj do niego, będąc w tych stronach. Jeśli trafisz na zamknięte drzwi, wystarczy zadzwonić pod numer: 692-385-244 (Małgorzata Nalepa).

Drewniany kościół w Sękowej

Drewniany kościół w Sękowej to piękny unikat z Listy UNESCO. Świątynia powstała około 1520 roku i uchodzi za jeden z najstarszych drewnianych obiektów sakralnych w okolicy! Nazywany jest Perłą Beskidu Niskiego. Nosi wezwanie Świętych Filipa i Jakuba. To, co go wyróżnia, to potężny dach, który spada niemal do samej ziemi. Nakrywa bowiem prezbiterium, węższą nawę i głęboko schodzi na tak zwane soboty - charakterystyczny element kościoła w Sękowej.

Drewniany kościół w Szalowej 

Kościół w Szalowej to cenny i zarazem cudowny zabytek zabytek drewnianej architektury sakralnej. Jeden z najcenniejszych i najpiękniejszych w Polsce, uznany za Pomnik Historii. Znajduje się na zachód od Gorlic. Słyszałam, że ten kościół warto odwiedzić, ale jego piękno zdecydowanie przerosło moje oczekiwania. Znany bywa z tego, że na frontowej ścianie skrywa wizerunek diabła, ale zdecydowanie nie dla niego polecam tu się zjawić, ale dla niesamowitego wystroju świątyni! Niewiele brakło, a znalazłby się na liście UNESCO, jednak okazał się zbyt młody!

Łemkowskie okruchy pamięci. Cerkwie, opuszczone wsie i symboliczne drzwi w Beskidzie Gorlickim

Łemkowie mieli ogromny wpływ na wielokulturowość Beskidu Niskiego i Ziemi Gorlickiej. To wschodniosłowiańska grupa etniczna, która odznaczała się bardzo oryginalną kulturą materialną i duchową. Osiedlali się tu przez wieki, tworzyli tradycje tych regionów, aż przyszła II wojna światowa i wkrótce po niej akcja “Wisła”, kiedy to z tej okolicy wysiedlono wiele wiosek. Między innymi Regietów Wyżny, gdzie jeszcze w XIX wieku była to wieś, którą zamieszkiwało ponad 500 osób, ponad 500 Łemków i 11 Żydów. Po tej akcji nie został tu nikt. Właściwie mikroślady zostały w ogóle po tych mieszkańcach, a symboliczna kapliczka z dzwonem jest wyrazem pamięci o tych osobach. Szacuje się, że do II wojny światowej w Beskidzie Niskim, Sądeckim i w części Bieszczad żyło do 150 tysięcy Łemków. W 2011 roku taką narodowość zadeklarowało tylko ponad 10 tysięcy osób. Smutny był to czas i wiele ludzkich tragedii. Najpierw przeżyli nieludzką wojnę, później musieli nagle spakować cały swój dobytek do kilku toreb i opuścić dom i swą małą ojczyznę, a po kolejnych latach, gdy otwarła się "furtka", stanęli przed dylematem, czy rezygnować z naprędce utworzonego życia i wracać w rodzinne strony. Wiele rodzin zostało wtedy rozbitych. Dziś po wielu wsiach zostały tylko ślady w postaci dróg czy zarośniętych cmentarzy. I niezwykle piękny, symboliczny i przejmujący projekt autorstwa Natalii Hładyk "Drzwi do zaginionego świata”. Te stojące pośród niczego drzwi to swoiste zaproszenie, by wniknąć w ten zaginiony świat. A odnajdziesz je na terenach 5 nieistniejących już wsi łemkowskich: Nieznajowa, Radocyna, Czarne, Długie i Lipna.

Również dawne cerkwie są namacalnym świadkiem tego ludu. Choć przejęte przez kapłanów rzymskokatolickich, zachowały cerkiewny wystrój. Te najbardziej zachwycające zostały nawet wpisane na listę UNESCO. Oto kilka z nich:

• Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach, tel. Renata Bania 690-462-225
• Cerkiew Św. Paraskewii w Kwiatoniu, tel. Jan Hyra 660-105-342
• Cerkiew św. Michała Archanioła w Brunarach Wyżnych

Wieże i punkty widokowe wokół Gorlic!

Beskid Gorlicki obfituje w śliczne widoki. Wielkie połacie bez zabudowy, kameralny charakter regionu i wszechobecne góry sprawiają, że sielskie pejzaże ścielą się tu wszędzie przed oczyma. Ale podrzucimy Wam dziś kilka szczególnie fajnych miejsc widokowych, wszystkie dostępne są bezpłatnie!

• Wieża widokowa Łysula oferuje cudną panoramę 360 stopni z Tatrami w tle. Petarda, szczególnie przed zachodem słońca! Z wieży można bezpłatnie zjechać rynną o długości 54 m. Z bezpłatnego parkingu dojdziesz tu w 10 minut, a po drodze jest też inny dogodny punkt widokowy, już bez Tatr, ale fajnie zagospodarowany
• Wieża na Ferdlu - prowadzi tu czarny szlak, na który weszliśmy w miejscowości Wyżny Koniec (około 1 km, ale stromo pod górę). Wspaniałe widoki! Można też podejść ścieżką z urokliwego uzdrowiska Wapienne, jest jednym z najmniejszych w Polsce. Leży u stóp Magurskiego Parku Narodowego i prócz infrastruktury uzdrowiskowej zaprasza do bardzo fajnej restauracji Pierogi Pod Ferdlem. Są one przepyszne z bryndzą i boczkiem. Polecamy gorąco, bo to lokalny smak, podobnie jak mieszczący się tu cały kredens ze smakami objętymi marką Karpating
• Wieża widokowa na Wiatrówkach w Moszczenicy - poszerza nieco panoramę widzianą u jej stóp i oferuje piękny widok na Beskid Niski, Beskid Sądecki, Gorce, Pasmo Maślanej Góry, Pasmo Jaworzyny Krynickiej, Pasmo Radziejowej oraz Tatry. Jej zasadność jest wg mnie mniejsza, bo już parking oferuje świetną panoramę. Jest najłatwiej dostępna
• Cmentarz 123 Łużna-Pustki - jeden z największych spośród 80. cmentarzy wojennych w okolicach Gorlic. Widok jest tu niezwykle przejmujący, kilkaset grobów z szeroką panoramą w tle z Tatrami, aż ciarki przechodzą
• Zalew Klimkówka - niezwykle widokowe jezioro z zaporą

Bobowa z synagogą i koronką klockową

Bobowa to urocza miejscowość średniowieczna, która oferuje gotyckie świątynie oraz unikalną synagogę z chasydzką przeszłością. Obecnie najbardziej słynie jednak z koronki klockowej, która rozkwitła tutaj i przez to Bobowa zaprasza na coroczny międzynarodowy festiwal związany z tą sztuką.

Szymbark z kasztelem i skansenem

Szymbark położony kilka kilometrów od Gorlic skrywa unikalne atrakcje, a mianowicie śliczny kasztel, czyli renesansowy dwór obronny Gładyszów oraz barwny Skansen Wsi Pogórzanskiej, w której latem odbywają się ciekawe imprezy folkowe. To kameralne, a przy tym niezwykle cenne obiekty, kultywujące dawne tradycje tych ziem i oddające ducha galicyjskiej wioski.

Zagroda Maziarska w Łosiu 

Zagroda Maziarska to mały, ale niezwykle ciekawy skansen, tworzony przez tradycyjną łemkowską zagrodę z XIX wieku. W takich chatach, zwanych na tych terenach chyżami, mieszkali maziarze, którzy potrafili wykorzystać ropę i zarabiali spore “petropieniądze”. Wejdź do środka chyży i poznaj życie maziarzy!

Noclegi w Beskidzie Gorlickim

Poznając region spaliśmy w glampingu Relaksatorium Sfera Beskidu w Sękowej. To ciekawy glamping dodatkowo z sauną, jacuzzi i przyjemną, zieloną strefą wypoczynku z ławą, hamakami i miejscem na ognisko. Namioty w formie igloo są w pełni wyposażone, z aneksem kuchennym i prywatną łazienką oraz pięknym widokiem na okoliczne wzgórza!

Relaksatorium Sfera Beskidu  5 km

Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.

Cudowny, przepełniony tradycją, historią, smakami i sielskimi pejzażami Beskid Gorlicki zwiedzaliśmy na zaproszenie marki lokalnej Karpating łączącej to, co tutaj najcenniejsze. Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym województwa małopolskiego.

Informacje praktyczne

Beskid Gorlicki
Idealną bazą wypadową są Gorlice, ale my spaliśmy w Sękowej, z której też jest blisko do wielu cudnych atrakcji

Co zobaczyć w okolicy?

Jeśli już zwiedziłeś tę atrakcję, warto wybrać się również do kilku innych ciekawych miejsc w pobliżu. W promieniu 30 kilometrów znajdziesz wiele interesujących zakątków, które mogą urozmaicić Twój pobyt w tej części Polski.

• Drewniany kościół w Sękowej, odległość: 3.6 km
• Drewniany kościół w Szalowej, odległość: 10.1 km
• Zagroda Maziarska w Łosiu, odległość: 10.8 km
• Drewniany kościół w Binarowej, odległość: 12.2 km
• Jezioro Klimkówka, odległość: 12.9 km
• Zamek Stara Baśń w Grybowie, odległość: 15.6 km
• Cerkiew w Polanach, odległość: 19.6 km
• Lackowa, odległość: 26 km

Mapa z zaznaczonymi atrakcjami