Kościół Św. Anny w Oleśnie. Historia i wystrój Oleskiej Róży

Name: Drewniany kościół Św. Anny w Oleśnie
Rating: 4.4

Anna Piernikarczyk · Aktualizacja: 2025-12-16

4.4

Odpustowy, drewniany kościół Św. Anny w Oleśnie w Opolskim to perełka wśród polskich drewnianych świątyń, uchodząca za jedną z najpiękniejszych budowli tego typu! A przy okazji jedyny taki kościół w kształcie róży na świecie! Ten unikat stoi 1,5 km od centrum Olesna, przy głównej drodze wiodącej do Wielunia i naszym zdaniem powinien znaleźć się na Liście UNESCO!

Kościół Św. Anny w Oleśnie

Ludowa opowieść o dziewczynie Annie, związanej z powstaniem kościoła

Drewniany kościół w Oleśnie od początku jest związany ze Św. Anną, matką Maryi, a to za sprawą ludowej opowieści. Mianowice dziewczyna o imieniu Anna wędrowała przez las w kierunku pobliskiego Gorzowa i została napadnięta przez rozbójników. Uciekając dotarła do wysokiej sosny, na której w XIII wieku święta Jadwiga Śląska zawiesiła podobiznę, do której modliła się, gdy jej mąż Henryk Brodaty, uznawany za założyciela Olesna, polował w tych lasach. I do tegoż właśnie drzewa dobiegła Anna, uciekając przed rzezimieszkami. Objęła sosnę oburącz i zaczęła prosić święta Anno ratuj mnie i cud się wydarzył. Mgła zstąpiła i zbójcy odstąpili.

Kościół Św. Anny w Oleśnie

Historia kościoła Św. Anny w Oleśnie i stara sosna w ołtarzu

Tak stanęła tu podobno pierwsza kaplica. Owa sosna, pod którym to się wydarzyło, znajduje się po dziś w kościele, w ołtarzu głównym, w najstarszej części świątyni. Obok sosny widnieje owalna tabliczka mówiąca, że to czcigodna stara sosna, pod którą jedna panienka za przyczyną Anny Świętej uratowana była, lipiec 1444 rok. Sosna stała się podporą ołtarza głównego. Obito ją deskami, bo pielgrzymi wyrywali z niej drzazgi, wierząc w leczniczą moc przy bólu zębów. Całe kawałki ludzie odłupywali, bo miało ono niejako moc uzdrowień. Tak zaczęła się pątnicza kariera tego miejsca.

Kościół Św. Anny w Oleśnie

Drewniany kościółek gotycki

W 1518 roku stanął tu prostokątny, tradycyjny w swym kształcie gotycki kościół drewniany o konstrukcji zrębowej, który objął obecny ołtarz główny. Mieści się on w prezbiterium. Wcześniej był to późnogotycki tryptyk z XVI wieku, z cenną, drewnianą rzeźbą Św. Anny Samotrzeciej z przełomu XV i XVI wieku, wyrzeźbioną podobno z owej sosny. Otaczana wielkim kultem w Oleśnie i okolicy. Niestety w 1994 roku ktoś bezczelnie ukradł ten gotycki ołtarz i przez okienko wyniósł pocięty na kawałki! Wracając jednak do historii dawniejszej, sława miejsca rosła i w kronikach XVII-wiecznych można wyczytać, że w 1779 roku w dniu odpustu kościół nawiedziło aż 10 tys. pielgrzymów. Tak pojawiła się potrzeba jego rozbudowy.

Kościół Św. Anny w Oleśnie

Kaplice w kształcie róży - symbol heraldyczny i nawiązanie do dawnej nazwy miejscowości Rosenberg

Wybrano unikalny motyw róży i dobudowano oryginalną, barokową część gwiaździstą w latach 1668-70. Dokonał tego mistrz ciesielski Marcin Snopek z Gliwic. Pięć barokowych kaplic połączono ze starym kościółkiem przejściem. W kaplicach podziwiać można cenne ołtarze o niezwykle wysokich walorach artystycznych. Są tu barokowe ołtarze z XVII i XVIII wieku, późnorenesansowy z XVII wieku i regencyjny z XVIII stulecia. Za sprawą tych kaplic kościół Św. Anny w Oleśnie z lotu ptaka przypomina pięciopłatkową różę, widniejącą w herbie miasta. Jest więc to symbol heraldyczny, a zarazem nawiązuje do niemieckiej nazwy miejscowości, która funkcjonowała od XIV wieku do 1945 roku, a mianowicie Rosenberg, czyli Różana Góra.

Kiedy kult Św. Anny w XVIII wieku przeniósł się do pobliskiej Góry Św. Anny, ranga pątnicza Olesna osłabła, ale do dziś pielgrzymi chętnie, choć mniej licznie odwiedzają to miejsce. Co roku przystają tu okoliczne pielgrzymki zmierzające na Jasną Górę.

Róża Oleska

Kościół Św. Anny w Oleśnie

Zwiedzanie Oleskiej Róży

Ten piękny drewniany kościółek zwykle pozostaje zamknięty dla turystów. Otwiera się w niedzielę, w czasie mszy o 12.30. Poza tym kościół wraz z wnętrzem podziwiać można podczas uroczystości odpustowych. Zawsze otwiera się w lipcu w okolicach wspomnienia Św. Anny, czyli 26 lipca, a czasem również w okolicach wspomnienia św. Walentego, czyli 14 lutego. Po wszelkie informacje można dzwonić pod numer: 34/ 358-27-10.
Sami dwukrotnie odbiliśmy się od jego zamkniętych drzwi, dlatego bardzo się cieszymy, że wreszcie udało nam się wejść do środka.

Zabytek stanowi unikatową perłę drewnianej architektury sakralnej nie tylko w Polsce, bo próżno szukać podobnej świątyni na całym świecie. Choć dziś ten unikat jest nieco zapomniany w kraju, a może właśnie dlatego, warto postarać się o to, by zaistniał na Liście Dziedzictwa UNESCO!

Kościół Św. Anny w Oleśnie

Informacje praktyczne

Kościół Św. Anny
ul. Gorzowska, Olesno
W tygodniu kościół jest zamknięty, dostępne jest tylko obejście kościoła z cmentarzem
W niedzielę msza św. o 12.30
Kościół otwierany jest w niedzielę w okolicach odpustu (26 lipca wspomnienie Św. Anny)

Noclegi w Oleśnie

Oto lista polecanych i sprawdzonych przez nas noclegów.

Zamek Bożejów 26 km

Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.

Co zobaczyć w okolicy?

Jeśli już zwiedziłeś tę atrakcję, warto wybrać się również do kilku innych ciekawych miejsc w pobliżu. W promieniu 30 kilometrów znajdziesz wiele interesujących zakątków, które mogą urozmaicić Twój pobyt w tej części Polski.