Chrudim atrakcje. Co warto zobaczyć w Chrudimi poza Muzeum Lalkarstwa?

5

Chrudim to niewielkie, ale urokliwe miasto w Czechach, znane jako "Ateny wschodnich Czech". Nie z racji architektury, ale umysłów, jakie to miasto zrodziło. Przez wieki stolica regionu, dziś pozostaje nieco w cieniu Pardubic, ale wciąż zachwyca zabytkowym centrum z piękną zabudową i bogatą historią. Znajdziesz tu również unikalne Muzeum Kultury Lalkarskiej, które mieści się w niezwykłej kamienicy mydlarza. Sprawdź nasz przewodnik po Chrudimi!

Odmiana nazwy miasta Chrudim. W Chrudimi czy w Chrudimiu?

W języku czeskim nazwa miasta Chrudim jest rodzaju żeńskiego, dlatego poprawnym wydaje się być bardziej odmiana: byłam w Chrudimi. Profesor Mirosław Bańko uważa jednak, że w Polsce obie formy, zarówno żenska i męska, czyli w Chrudimi i w Chrudimiu są akceptowalne. Podobnie jest z miastem Litomyśl.

Zabytki i atrakcje miasta Chrudim. Co warto zobaczyć? Mapa atrakcji

Chrudim, choć nieduży, to jest bardzo atrakcyjny i skrywa wiele zabytków. Nad miastem dominuje potężna katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny początkami sięgająca średniowiecza. Z doby renesansu zachował się cudowny Mydlářovski dom z podcieniami - siedziba Muzeum Kultury Lalkarskiej. Piękny jest rynek, ale równie urokliwe są sąsiednie uliczki, zachowane w dobrym stanie i skrywające ciekawe perełki architektury. Oto najlepsze atrakcje Chrudimi!

Rynek Resslovo Náměstí i Ratusz w Chrudimi

Rynek w Chrudimi czyli Resslovo Náměstí to główny plac i serce miasta, wytyczone jeszcze w średniowieczu. Dookoła uwagę przyciągają historyczne kamienice, które ukazują na fasadach i skrywają we wnętrzach elementy gotyku, renesansu oraz baroku. Pośrodku stoi okazała kolumna morowa, a jeszcze nad nią góruje Kościół Wniebowzięcia NMP. Ratusz stojący w pierzei za ulicą to renesansowo-barokowa budowla z czerwono-białą fasadą i drewnianą wieżą zegarową. We wnętrzach ratusza mieści się dobrze zaopatrzone Centrum Informacji Turystycznej Chrudim. Ratusz powstał w XIV wieku, ale później był wiele razy przebudowywany. Wciąż zachował jednak cenne oryginalne elementy, jak np. kamienne portale.
Adres: Ratusz, Resslovo Náměstí 1

Kościół Wniebowzięcia NMP - najstarsza świątynia w Chrudimi. Legenda o obrazie Salwatora i Szwedach

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny to najstarsza świątynia w mieście. Zbudowana pierwotnie już w XIII wieku jako romańska. Przez wieki rozrastała się nabierając najpierw cech gotyku, a później, podczas XIX-wiecznej przebudowy neogotyku. W prezbiterium zachowały się elementy romańskie, ale wnętrze to przede wszystkim neogotycki wystrój.

Nie zdołaliśmy obejść wnętrza, mogliśmy je tylko podziwiać zza szyby. A warto w ołtarzu głównym zwrócić uwagę na obraz - cudowny wizerunek Chrystusa Zbawiciela (Salvatora, Proměněného Krista Spasitele). Legenda głosi, że obraz pochodzi ze zbiorów cesarza Rudolfa II i trafił do miasta podczas wojny trzydziestoletniej. I tutaj zaczyna się opowieść podobna do historii z naszej Jasnej Góry, a mianowicie w czasach Potopu Szwedzkiego przybyli Szwedzi i ukradli obraz Zbawiciela. Grali na nim w kości i jeden ze Szwedów wbił nóż w ten obraz, w twarz Zbawiciela. Wówczas z tej twarzy polała się krew, a oni tak się tym faktem wystraszyli, że uciekli. Mówi się, że tak zakończył się ich szturm na ten kraj. Nowi właściciele darowali obraz na rzecz kościoła Wniebowzięcia NMP. Tak powstała w Chrudimiu Salwatorska tradycja. Kult był tak silny, że Chrudim stał się jednym z głównych celów pielgrzymkowych w Monarchii Austriackiej. Do dziś pielgrzymi wierzą, że obraz ma moc uzdrawiania.

Muzeum Kultury Lalkarskiej -  Mydlářovski dom w Chrudimi

Obok rynku, przy ulicy Břetislavovej, stoi przepiękny renesansowy dom. Jeden z piękniejszych w Chrudimiu, ale i jedna z efektowniejszych prywatnych kamienic, jakie dotąd widzieliśmy. To Dom Mydlářowski, czyli dom mydlarza, chrudzimskiego mieszczanina Matěja Mydlářa, który zbudował go w latach 1573-76. Do tego domu z zachwycającą fasadą, jego syn Daniel dobudował wysoką wieżyczkę o kształcie minaretu. Nie był muzułmaninem, a jedynie zafascynowany orientem. Mydlarz to nie tyle nazwisko, co profesja, bo na produkcji świec i mydła (a także złotego trunku) majątku dorobił się ojciec Maciej czy też Mateusz, któremu zamarzyła się tak piękna siedziba.

Obecnie każdy może wejść do środka, bo mieści się tu Muzeum Kultury Lalkarskiej. Pomysł stworzenia tego miejsca pojawił się w latach 20. XX wieku, ale kiełkował ponad 40 lat. To narodowe muzeum lalkarstwa, z największą ekspozycją w tym temacie w całym kraju. Skrywa 50 tysięcy eksponatów, a powstało ostatecznie w 1972 roku. Chrudim to nieoficjalna stolica lalkarstwa, a ta dziedzina w Czechach doczekała się nawet wpisu na listę UNESCO. Odnajdziesz tu lalki, pacynki i kukły oraz małe teatrzyki i scenografie nie tylko z Czech, ale przeróżnych stron świata, również z Azji czy Ameryki. Dodatkowo urządzono tu salę zabaw, w której można spróbować animacji marionetki. Ponadto Muzeum gromadzi dokumenty o rozwoju teatru lalek w Czechach i na świecie. Dodatkową atrakcją jest możliwość wejścia do osobliwego minaretu. Jest tu dość ciasno, ale z góry roztacza się ładny widok na miasto. Można go podziwiać z otwartego tarasu, lub zimą  przez małe okienka.
Adres: Břetislavova 74

Muzeum Regionalne w Chrudimi

Regionalne Muzeum w Chrudimi mieści się w potężnym, neorenesansowym gmachu z XIX wieku, a dokładniej z 1898 roku. Pierwotnie placówka powstała w 1892 roku jako Muzeum Przemysłu Czech Wschodnich w Chrudimi, a dziś w tej okazałej siedzibie na wystawie stałej prezentuje historię i sztukę regionu, m.in. plakaty Alfonsa Muchy, rzemiosło, ludowe meble czy fajki z Prosecka.
Adres: ul. Široká

Pomnik i śruba Ressela

Przed budynkiem Muzeum stoi spory pomnik prezentujący postać Josefa Ressela i jego śrubę. To w Chrudimi bowiem urodził się w 1793 roku wynalazca śruby okrętowej. Doczekał się wielkiej niesprawiedliwości, ale uznano jego zasługi po śmierci i dzisiaj wreszcie mówi się o nim więcej. Był synem Niemca i Czeszki i od młodzieńczych lat uczył się w różnych miastach europejskich. W 1820 roku został leśnikiem w Trieście. Nieustannie jednak marzył o morzu i zastanawiał się, jak nadać statkom siłę oraz prędkość. Wpadł na pomysł, aby do parostatku dodać śrubę. W Trieście był obiektem drwin, ale 28. 11. 1826 zażądał wydania austriackiego patentu. W 1828 roku zawarł z bogatym handlowcem Fontanou umowę o wprowadzeniu rejsu statkiem między Monfalconem a Istrią. Rok później statek Civetta został spuszczony na wodę. Ressel jeszcze na ostatnią chwilę umieścił drewnianą śrubę na rufie. Mimo niepowodzeń statek ze śrubą w końcu wypłynął. Niestety rury maszyny parowej pękły i rejs został wstrzymany. W tym samym czasie jego plany w tajemniczy sposób trafiły do Anglii i zaledwie kilka lat później zgłoszono niemal identyczne patenty i to one przeszły do historii jako działające śruby, a Ressel zmarł w zapomnieniu i goryczy, nie doczekawszy się uznania za życia. Dopiero wiele lat później uznano jego wynalazek.
Adres: ul. Široká

Muzeum Barokowych Rzeźb w Chrudimiu

Muzeum Rzeźb Barokowych mieści się w dawnym klasztorze kapucynów z kościołem Św. Józefa. Został on wzniesiony za murami miejskimi w połowie XVII wieku. Stracił swe pierwotne przeznaczenie w 1947 roku, a na przełomie wieków doczekał się rewitalizacji i adaptacji na nowe cele. Obecnie to jeden z ważniejszych czeskich ośrodków barokowej rzeźby obok Pragi. Prezentowane jest tutaj rzeźbiarstwo okresu baroku Czech Wschodnich, nawiązujące do tradycji połowy XVIII wieku i jest związane z takimi nazwiskami jak: Matyáš Bernard Braun czy Ferdinand Maximilian Brokoff. Wystawa powstała w nawie kościoła i zakrystii i składa się z płótna wielkiego formatu oraz rzeźby. Muzeum zachwyca też historią tego miejsca, z historią filmową o miejscowych rzeźbiarzach, jak Cechpauer.
Adres: Školní náměstí

Kanał Nahon (Młynówka), Szerokie schody i mury miejskie

Trasa nad młynówką, czyli kanałem Nahon (odnoga) Chrudimki to bardzo przyjemny spacer i malownicze widoki na dawny młyn, klimatyczne kamienice i pensjonaty. Po drodze warto zobaczyć też całkiem dobrze zachowane w tym miejscu mury miejskie z Mysią Dziurą (ul. Stepankova). Szerokie schody prowadzą dalej na plac Żiżki z fontanną i pomnikiem Husa oraz pozostałościami dawnego zamku.

Pardubicka Brama w Chrudimi

Pardubicka Wieża (Pardubická věž) czy też Pardubicka Furta (Pardubická Fortna) to historyczna część średniowiecznych obwarowań miejskich. Mieści się w głębi za ratuszem i stanowi dawną bramę, skierowana w stronę Pardubic. W dolnych partiach budowli zachowały się zabytkowe portale, widoczna jest też kopia bębna kołowrotu używanego do obsługi kraty zabezpieczającej.
Adres: ul. Fortenska

Inne zabytki i ciekawe miejsca warte odwiedzenia w Chrudimi

• Kościół św. Michała Archanioła, Michalský park - budowla z pierwszej połowy XVI wieku, z późnogotyckimi elementami
• Kościół św. Katarzyny, Havlíčkova - późnogotycka świątynia
• Kościół Podwyższenia św. Krzyża
• Fontanna z barokowymi rzeźbami, Zizkovo namesti - fontanna z 1873 roku
• Figurki w mieście - nad Młynówką zobaczysz ładną figurkę wodnika na poręczy, na rynku figurka błazna Kacperka wskazuje Muzeum Lalkarstwa, a na ulicy Filistyńskiej na fasadzie domu widnieje figurka figlarnego diabełka
• Wieża wodna, ulicy Na Puši - smukła konstrukcja połączona z budynkiem
• Baszta Prochowa, Tyršovo náměstí - wznosi się w północno-wschodnim narożniku obwarowań miejskich. Zbudowano ją w XV wieku, a dokładniej w 1435 roku. Była przeznaczona do obrony ręczną bronią palną, a dziś mieści wystawę o murach obronnych
• Dom narodzenia Ressela, ul. Široká
• Teatr Karla Pippicha, ul. Cs. partyzanu
• Grobowiec rodziny Pippichovy na cmentarzu U Kriże
• Cmentarz żydowski, ul. Novoměstská - oddany do użytku w 1890 roku. Od II wojny światowej cmentarz nie mógł być używany i niszczał. Najstarsza płyta nagrobna pochodzi z 1890 roku, a najmłodsza z 1940 roku. Zachowało się tu około 100 nagrobków z napisami czeskimi, niemieckimi i hebrajskimi
• Kaktusiarnia, ul. Gorkého 886 - rodzinna farma kaktusów z wystawą
• Leśne tereny rekreacyjne Podhura - z wieżą widokową Bára, basenem pod chmurką, parkiem dla rowerzystów, siłownią na świeżym powietrzu, siecią ścieżek i tras rowerowych, a także parkiem linowym

Położenie i dojazd

Chrudim leży na styku Żelaznych Gór i Niziny Polabskiej, w kraju pardubickim, około 110 km na wschód od Pragi, 10 km na południe od Pardubic i 33 km od Hradca Králové. Geomorfologiczne leży w tzw. Niecce Chrudimskiej, na wysokości około 240 m n.p.m., która jest częścią czeskiej płyty kredowej. Przez miasto przepływa rzeka Chrudimka, która bierze źródło w parku krajobrazowym Žďárské Wierchy i uchodzi do Łaby w Pardubicach. Najwyższy punkt to wzgórze Podhůra o wysokości 356 m n.p.m.

Z Polski dotrzesz tu np. pociągiem, najpierw do Pardubic, a stamtąd to już tylko 15 minut lokalnym pociągiem do Chrudimi. Samochodem z Polski. a dokładniej ze Śląska dojedziesz autostradą A1, a dalej czeską autostradą D1 przez Ostrawę i Ołomuniec i D35, a później lokalną do Chrudimi. Z Pragi do Chrudimi jeżdżą bezpośrednie pociągi i autobus. Dworzec kolejowy Chrudim znajduje się blisko centrum.

Gdzie zjeść w Chrudimiu?

Na rynku niedaleko Ratusza stoi śliczna czerwona kamienica, a w niej restauracja Tłusta Kaczka (Tlusta Kachna). Bardzo chętnie skorzystaliśmy z ich oferty. Jest w przewodniku Michelin, ale bez gwiazdki. W każdym razie posiłki są rekomendowane jako bardzo smaczne. Faktycznie kaczka była pyszna, bardzo mięciutka, z knedlikami i czerwoną kapustą. Za to duży plus, bo w daniach kuchni czeskiej zwykle brakuje mi warzyw.

Noclegi w mieście Chrudim

Nie spaliśmy w samym Chrudimiu, bo zwiedzaliśmy to miasto przejazdem, ale poniżej odnajdziesz ofertę noclegową Chrudimia. My w tym regionie spaliśmy w Pardubicach na przyjemnej i cichej ulicy Pernsztyńskiej, gdzie niedaleko rynku mieści się Penzion Víno Hruška Pardubice, mały i klimatyczny hotelik z apartamentami. Nasz pokój poza wielkim łożem skrywał również piękną wannę, co stanowiło bardzo ciekawą aranżację wnętrza. Na miejscu są też śniadania, a nawet możliwy jest parking.

Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.

Historia Chrudimi

Pierwsze wzmianki o Chrudimiu pochodzą już z 1055 roku, kiedy istniał tu pierwszy gród Przemyślidów i w czasie wyprawy wojennej zmarł Břetislav I. Prawa miejskie nadał mu król Przemysł Ottokar II w drugiej połowie XIII wieku, czyniąc je królewskim grodem z zamkiem i murami obronnymi. Rozkwit nastąpił w XV i XVI wieku dzięki szlakom handlowym i rzemiosłu. Było to przez wieki główne miasto regionu, ale w XIX stuleciu, kiedy nastąpił rozwój kolei, początkowo ominęła ona Chrudim i sprawiła, że to Pardubice wyrosły na większą potęgę i dziś to one stanowią stolicą kraju pardubickiego (województwa). Chrudim pozostał jednak cennym, zabytkowym miastem i centrum kulturalnym z zachowanymi fragmentami fortyfikacji. To kameralna perełka, niezbyt popularna, a warta odwiedzenia.

Region Chrudim-Hlinecko

Chrudim leży na terenie regionu turystycznego Chrudim-Hlinecko, który zaczyna się ledwie kilka kilometrów na południe od Pardubic. Warto tu podziwiać łagodnie pofałdowany krajobraz Gór Żelaznych i Wzgórz Žďárskich, bogaty w przyrodę, ale i zabytki. Sporą dawkę adrenaliny przeżyjesz w lasach rekreacyjnych Chrudim na Podhůrze, a na nartach wodnych, wakeboardzie, łódkach i rowerach wodnych możesz popływać na jeziorze zaporowym Seč. Możesz podążać śladami starożytnych Celtów w Nasavrkach lub garncarzy i kamieniarzy w Hlinsku. Możesz zostać woźnicą w Slatiňanach albo rycerzem w Lichnicy i Košumberku. Czekają tu ciekawe wieże widokowe, jak Zuberský kopec z żelaza, drewniana Boika czy wieża widokowa Bára na Čertowej skałce. Fascynujące są ruiny w Luže.

Inne atrakcje Wschodnich Czech

Wschodnioczeski region obfituje w piękne atrakcje. Stolicą i największym miastem województwa są Pardubice, ale wokół warto odwiedzić również inne miejsca. W pobliżu znajduje się najstarsza w Republice Czeskiej stadnina koni w Kladrubach. Przepiękna jest Litomyśl z zamkiem z Listy UNESCO, a w górach ulokowała się Dolni Morava, która od kilku lat przyciąga niezwykle atrakcyjnym resortem z wieżą Sky Walk i wiszącym mostem.

Nasz film o mieście i okolicach

Zapraszamy do naszego filmu o Chrudimii, ale również innych ciekawych miejscach regionu.

Wypożycz samochód

Podróż z własnym autem to zupełnie inny komfort – możesz zatrzymać się, gdzie chcesz, ominąć tłok w autobusach i sam decydować o trasie. Jeśli chcesz w pełni wykorzystać swój pobyt, zobaczyć więcej i nie być ograniczonym rozkładem jazdy, sprawdź dostępne samochody w wyszukiwarce poniżej.

Gdzie jeszcze warto pojechać?

Jeśli szukasz kolejnych inspiracji do podróży, mamy dla Ciebie kilka propozycji. Odkryj inne wyjątkowe miejsca na świecie, które warto dodać do swojej listy marzeń.

• Benalmadena w Hiszpanii,
• Alcudia na Majorce,
• Karwina,
• Malta,
• Dolni Morava,
• Beroun,
• Łaźnie Afrodyty i Szlak Afrodyty na Cyprze,
• Kutna Hora,
• Czechy Środkowe,
• Skalne miasto w Czechach. Kokorinsko,

Sprawdź pogodę

Planujesz wyjazd w te strony? Sprawdź szybko i łatwo pogodę!