Rydzyna - perła polskiego baroku - co warto zobaczyć?
Rydzyna to jedno z piękniejszych miasteczek Wielkopolski, nazywane „perłą polskiego baroku”. Leży w województwie wielkopolskim, niedaleko Leszna i zachwyca wyjątkowym, XVIII-wiecznym układem przestrzennym. Spójność zabudowy i zachowane barokowe osie wręcz imponują. Unikalny rynek to tylko wstęp, bo prawdziwa perła skrywa się w zieleni parku. To wspaniały zamek, sięgający korzeniami średniowiecza, ale z rozmachem rozbudowany w dobie baroku. Dziś zaprasza turystów do wnętrz na zwiedzanie, pyszne jedzenie i do pokoi gościnnych. Sprawdź nasz przewodnik po Rydzynie!
Położenie Rydzyny - jak dojechać do miasta?
Rydzyna znajduje się w południowej części Wielkopolski, około 10 km na południe od Leszna. Leży przy drodze krajowej nr 5, czyli przy ważnym szlaku komunikacyjnym między Poznaniem a Wrocławiem. Dzięki temu dojazd samochodem jest prosty zarówno z północy, jak i z południa kraju. W praktyce najwygodniej dojechać tu autem, zjeżdżając z głównej trasy S5. Do miasta można też dotrzeć komunikacją kolejową do Leszna, a następnie dojechać lokalnym transportem.
Zabytki i atrakcje w Rydzynie - co warto zobaczyć?
Najcenniejszym zabytkiem Rydzyny jest piękny zamek z klasycystycznym zespołem oficyn zamkowych i zabytkowym parkiem wokół. Warto też zwrócić uwagę na efektowną zabudowę w Rynku, barokowy kościół parafialny oraz kościół poewangelicki. Ale Rydzyna to również duże obszary leśne, kompleksy łąk i interesująca rzeka Rów Polski. To świetne miejsca na turystykę pieszą, rowerową, a nawet wodną. Oto najlepsze atrakcje Rydzyny!
Zamek w Rydzynie
Najważniejszą atrakcją miasta jest zamek, uznawany za jedną z najwspanialszych rezydencji magnackich w Wielkopolsce. Obiekt powstał na fundamentach i murach średniowiecznego zamku, a jego obecna forma ukształtowała się w końcu XVII wieku dzięki Rafałowi Leszczyńskiemu oraz pracy architektów Józefa Szymona Belottiego i Pompeo Ferrariego. Rafał Leszczyński to ojciec króla Stanisława, który po nim osiadł na zamku i dodatkowo go ozdobił. Nie cieszył się nim jednak zbyt długo, gdyż po abdykacji musiał go sprzedać Sułkowskim. Zamek zachwyca barokową bryłą z klasycystycznymi elementami i należy do najcenniejszych zespołów pałacowo-parkowych w Polsce. Dziś zaprasza na zwiedzanie okazałych wnętrz, w tym unikalnej sali balowej, ale mieści też hotel i centrum konferencyjne, a także gości wydarzenia kulturalne. Na piętrze serwuje się pyszne lokalne dania w Restauracji “U króla Stanisława”.
Adres: plac Zamkowy 1
Park zamkowy
Zamek otacza rozległy park. który jest ważnym elementem spójnej kompozycji krajobrazowej. Park zamkowy z fosami to malownicze miejsce spacerów, dawniej starannie zaaranżowane, dziś nieco dzikie. To jedno z największych w Wielkopolsce zbiorowisk bluszczu kwitnącego objętego ochroną. Wśród zieleni parku odnajdziesz ciekawy domek ogrodnika, do którego zaprowadzi Cię ścieżka spod wschodniej elewacji zamku. Gdyby natomiast spacerować spod oficyn zamkowych, to dojdziesz do Pawilonu Dworskiej Strzelnicy.
Rynek i ratusz w Rydzynie
Rynek w Rydzynie zachował kształt nadany mu podczas lokacji miasta na początku XV wieku. Pierwotna drewniana zabudowa miejska spłonęła w 1707 roku. Dziś stanowi serce XVIII-wiecznego układu urbanistycznego, który idealnie i niezwykle harmonijnie łączył teren miasta z magnacką rezydencją. Otacza go malowniczy zespół kamienic, głównie z XVIII wieku, które nadają temu miejscu wyjątkowy klimat ślicznego barokowego miasta. Najstarsze budynki mieszczą się pod numerami: 24 (1708 rok), 17 (1731 rok) i 7 (1734 rok). W centrum stoi ratusz z 1761 roku, projektu Karola Marcina Frantza - osiadłego w Rydzynie architekta z Legnicy, pozostającego pod wpływem Dientzenhofera z Pragi. Oś ratusza i zamku tworzyły oś władzy, natomiast druga z osi widokowych poprowadzona została pomiędzy kościołami (zbór ewangelicki istnieje do dziś, ale kościół na Kłodzie nie zachował się) i nosiła miano osi boskiej.
Na rydzyńskim rynku uwagę przykuwa też wotywna figura Trójcy Świętej z 1761 roku, autorstwa Andrzeja Schmidta. Upamiętniaj ofiary epidemii dżumy z 1709 roku. To popularny w Europie Środkowej typ pomników Trójcy Św. z tzw. słupem morowym, wzorowany na pomniku Trójcy Św. z Wiednia, ale rzadki element krajobrazu miejskiego w Wielkopolsce. Stanowi więc unikat w tym regionie.
Kościół Św. Stanisława
Wśród cennych zabytków Rydzyny warto wymienić również barokowy kościół parafialny św. Stanisława, zbudowany w 1751 roku z fundacji księcia Aleksandra Józefa Sułkowskiego. To kolejne wybitne dzieło projektu Karola Marcina Frantza. Świątynia stanęła w miejscu wcześniejszych świątyni. Co ciekawe, stanowiła istotny element barokowej kompozycji przestrzennej miasta. To kościół późnobarokowy, o bogatej bryle, niemal całkowicie pozbawionej kątów prostych. Wnętrze zachowało w dużej mierze oryginalny wystrój, zmieniony nieco w latach 1785–86 przez Ignacego Graffa, architekta księcia Augusta Sułkowskiego. Nad wejściem głównym widoczny jest portal z herbem Sulima Sułkowskich w części centralnej. W środku zachwyca sześć ołtarzy bocznych oraz ołtarz główny. Za nim skrywa się jedna z najcenniejszych rzeźb późnego średniowiecza w Polsce – płyta nagrobna zmarłego w 1423 roku Jana z Czerniny, założyciela miasta.
Adres: ul. Kościelna
Dawny kościół ewangelicki
Dawny kościół ewangelicki zbudowano w latach 1779-83 wg projektu Graffa. Wieża świątyni w krajobrazie od strony rynku zamykała perspektywę ku północy. Kościół nigdy nie został otynkowany, elewację pozostawiano w surowej cegle, jak to często bywa w kościołach protestanckich. We wnętrzu zachowały się fragmenty ołtarza oraz ambony.
Adres: ul. Wolności 12
Wiatrak Józef w Rydzynie
Wiatrak Józef w oryginale pochodził z II połowy XVIII wieku i był jednym z wiatraków na Młyńskiej Górze, jeszcze z czasów panowania księcia Aleksandra Józefa Sułkowskiego. Niestety nie dotrwał do naszych czasów w pierwotnym stanie i dzisiejsza postać Józefa narodziła się w 1983 roku. Obiekt został złożony z dwóch wiatraków pochodzących z pobliskiego pola na Młyńskiej Górze. W 2003 roku obiekt zrewitalizowano łącznie z jego wnętrzem, a w 2005 oświetlono. Dziś to jeden z najpiękniejszych wiatraków w Polsce!
Adres: ul. Wolności
Zalew Rydzyna
Adres: ul. Wolności/ul. Nad Zalewem
Szlaki i aktywności
Trasa rowerowa Szlakiem wiatraków
Trasa rowerowa Szlakiem wiatraków to propozycja ciekawej, choć dość wymagającej wycieczki rowerowej. Oznakowana jest kolorem jasnozielonym i prowadzi przez południowe obszary Wielkopolski. Ze względu na sporą odległość, trasa polecana jest zaprawionym rowerzystom. Wysiłek jednak się opłaca, gdyż widok malowniczych jezior, pól, lasów no i oczywiście tak charakterystycznych dla tego obszaru wiatraków wynagradza trud. Jazdę można zacząć w historycznym Poniecu, w którym czeka gotycki kościół NMP z XV wieku oraz urokliwy Rynek z eklektycznym Ratuszem. Uwagę przyciągają również zabytkowe domy szachulcowe z XVIII i XIX stulecia.
Dalej trasa prowadzi w kierunku Luboni z zabytkowym dworem, w którym niegdyś przebywał wieszcz Adam Mickiewicz. Ze wsi Kociugi polną drogą do Garzyna i dalej do Górzna, na plażę Jeziora Górznickiego. Dalej do Świerczyny, gdzie wśród pól stoją pozostałości wiatraka z XVIII wieku, za którym skręcamy w lewo. Znajdziesz tu również prastary kościółek, którego początki sięgają X wieku i gdzie zatrzymał się Św. Wojciech podczas misji do Prus. Po drodze ku Osiecznej można poznać Jeziora Witosławskie i Drzezkowskie. Osieczna oferuje zamek malowniczo położony nad Jeziorem Łoniewskim, późnogotycki kościół Trójcy Świętej, barokowy klasztor Franciszkanów i XVIII-wieczne wiatraki w Muzeum Młynarstwa. Dalej mijamy Leszno, Nową Wieś, by dostać się do Dąbcza, gdzie stoi zabytkowy drewniany kościół Św. Katarzyny z 1666 roku kryty gontem. Stąd już niedaleko do Rydzyny - "Perły Baroku" z wiatrakiem koźlakiem.
Gdzie zjeść i spać ? - gastronomia i noclegi w Rydzynie
W Rydzynie najbardziej rozpoznawalnym miejscem noclegowym jest sam zamek, który oferuje hotel, restaurację i zaplecze konferencyjne. To wygodna opcja dla osób, które chcą poczuć klimat historycznej rezydencji i jednocześnie mieć wszystko w jednym miejscu. My skosztowaliśmy tutaj lokalnej kaczki z pyzami drożdżowymi i modrą kapustą. Danie to uchodzi za typowy wielkopolski przysmak. Pyszne były również ryby serwowane np. z ciekawie podaną kaszą bulgur.
Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.
Historia Rydzyny
Historia Rydzyny sięga średniowiecza. Miasto lokował na początku XV wieku rycerz Jan z Czerniny, którego płyta nagrobna mieści się w kościele parafialnym. Planował on rozwinąć Rydzynę w ważnym punkt wymiany handlowej między Wielkopolską i Dolnym Śląskiem. Miasto zyskało przywileje handlowe, a w 1410 roku za sprawą Jana Rydzyńskiego (od swego miasta takie przyjął nazwisko), przeniesiono do Rydzyny parafię dla okolic. Niestety historia chciała inaczej i zarówno pierwszy właściciel Rydzyny, jak i jego następcy nie zdołali znacząco rozwinąć swego miasta. Zachowało średniowieczny kształt i w XVI stuleciu zostało zdominowane przez szybko rozwijające się miasto Leszno. Materialnym śladem władania miastem przez Rydzyńskich jest usytuowanie rynku miejskiego, kościoła parafialnego i zamku. Pod koniec XVII wieku Rydzyna przeszła w posiadanie Leszczyńskich, panów na mieście Lesznie. To tutaj stworzyli swe gniazdo rodowe. Największy rozwój Rydzyny przypadł właśnie wówczas, kiedy na przełomie XVII i XVIII wieku powstało tu reprezentacyjne barokowe założenie, obejmujące miasto oraz okazałą rezydencję. Zamek wystawił Rafał Leszczyński - ojciec króla Stanisława Leszczyńskiego. Ten znacząco budowle upiększył, a później po abdykacji sprzedał dobra Sułkowskim, którzy dodali jej jeszcze większego splendoru. Zamek przetrwał wojnę, ale spaliła go niemal doszczętnie armia radziecka w 1945 roku. Później został gruntownie zrewitalizowany za sprawą Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich, które opiekuje się nim do chwili obecnej i utworzyło tu Fundację Zamek w Rydzynie. Obiekt dziś zachwyca swym pięknem i rozmachem. W 2007 roku całe założenie wpisano na listę Pomników Historii.
Co zobaczyć w okolicy?
Jeśli masz ochotę na dalsze zwiedzanie, w okolicy znajdziesz kilka innych interesujących miejscowości i regionów. Odkryj, co warto zobaczyć w promieniu 50 kilometrów od tej lokalizacji!
- Leszno, odległość: 9.2 km
- Żmigród, odległość: 38.5 km
- Głogów, odległość: 41.7 km
- Gostyń, odległość: 26.3 km
Mapa z zaznaczonymi atrakcjami
