Ko艣ci贸艂 Por臋ba, Anna Piernikarczyk

Opis Por臋by

Por臋ba to niewielkie, ale ciekawe miasteczko le偶膮ce niedaleko Zawiercia, w 艣rodkowej cz臋艣ci Jury Krakowsko-Cz臋stochowskiej.



Por臋ba po raz pierwszy wymieniana jest w 1375 roku jako osada o nazwie Czarna Por臋ba. Bogate lasy, a przede wszystkim pok艂ady w臋gla brunatnego i rudy stwarza艂y dobre warunki dla rozwoju przemys艂u. Jako pierwsi zapocz膮tkowali go smolarze i kurzacze w臋gla drzewnego. Ju偶 w XV wieku powsta艂a tu Ku藕nica Niecka, a od XVII wieku rozpocz臋to wytapianie 偶eliwa sposobem "Fryszerki", tzn. wytapiano 偶eliwo na w臋glu drzewnym i dalej robiono odlewy.

Ko艣ci贸艂 w Por臋bie

W 1798 roku w Por臋bie wybudowano wielki piec i uruchomiono pierwsz膮 kopalni臋 w Por臋bie nazwan膮 "Joanna", czynn膮 by艂a do 1887 roku. W hucie pracowali 艣l膮scy rzemie艣lnicy, kt贸rzy nosili zamiast but贸w sk贸rzanych drewniane trepy. Zwyczaj ten przej臋li r贸wnie偶 miejscowi robotnicy, dlatego okoliczna ludno艣膰 nazywa艂a Por臋biak贸w pogardliwie "trepiarzami", a przezwisko to przetrwa艂o do dnia dzisiejszego.

Zabytki w Por臋bie

Por臋ba nie jest zbyt cz臋sto odwiedzana, a szkoda, bo mo偶na tu zobaczy膰 bardzo interesuj膮cy obiekt, kt贸rego pr贸偶no szuka膰 w okolicy bli偶szej i dalszej. To oczywi艣cie wie偶a wyci膮gowa - budynek s艂u偶膮cy do transportu wsadu wielkopiecowego z widoczn膮 dat膮 1798.

- Ko艣ci贸艂 w Por臋bie, ul. Dworcowa 2 - neogotycki ko艣ci贸艂 艢w. J贸zefa Oblubie艅ca Naj艣wi臋tszej Maryi Panny zbudowano na pocz膮tku XX wieku, na planie 艂aci艅skiego krzy偶a.



- Pa艂acyk UM w Por臋bie - budynek z czerwonej ceg艂y wybudowany zosta艂 przez w艂a艣cicieli Fabryki jako budynek mieszkalny, dzi艣 mie艣ci Urz膮d Miejski.

Por臋ba

- Pa艂acyk Poczty - dawna siedziba dyrektor贸w fabryki, dzi艣 siedziba Poczty.

Pra偶onki por臋bskie

Wielu s艂ysza艂o zapewne o jurajskich pra偶onkach, ale ma艂o kto wie, 偶e pochodz膮 one w艂a艣nie z Por臋by, to tutaj narodzi艂a si臋 ta regionalna potrawa, kt贸ra rozla艂a si臋 na ca艂膮 Jur臋.

Ale co to dok艂adnie te pra偶onki? Ano potrawa z ziemniak贸w, boczku, kie艂basy i li艣ci kapusty, b臋d膮ca kontynuacj膮 tradycji posi艂k贸w przyrz膮dzanych na otwartym ogniu, przez naszych przodk贸w. Pra偶onki to ju偶 nie tylko strawa, ale tradycja wsp贸lnego biesiadowania.

Dlatego od 2003 roku odbywa si臋 w Por臋bie 艢wiatowy Festiwal Pra偶onek, kt贸rego g艂贸wn膮 atrakcj膮 jest pra偶enie wielkiego 偶eliwnego kot艂a ze 160 kg ziemniak贸w, 25 kg kie艂basy, 15 kg boczku, 20 kg cebuli, a wszystko przyprawione sol膮 i pieprzem. W marcu 2006 roku "Por臋bskie Pra偶onki" zosta艂y wpisane na List臋 Potraw Tradycyjnych prowadzon膮 przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

 

 

Avatar u偶ytkownika
Anna Piernikarczyk 1112231 kilometr贸w

Anna Piernikarczyk to absolwentka Geografii na Uniwersytecie 艢l膮skim. Autorka przewodnik贸w turystycznych Polska rodzinna (wyd. Pascal) oraz Jura. Od Cz臋stochowy do Krakowa (wyd. Compass). Fotograf i 艂azik z natury. Zakochana w polskich krajobrazach i atrakcjach.

50°29'15" N, 19°20'15" E
艢l膮skie
2017-01-30
2020-02-03 02:00

Wasze opinie

Nie znalaz艂em 偶adnych opinii. Kliknij tutaj, by doda膰 pierwsz膮