Szydłowiec. Atrakcje, które warto zwiedzić
Szydłowiec to piękna historyczna miejscowość w południowej części województwa mazowieckiego, leżąca pomiędzy Skarżysko-Kamienną i Radomiem, przy trasie nr 7.
Zamek w Szydłowcu
Historia zamku
Piękny dziś zamek w Szydłowcu to gotycko-renesansowa rezydencja rodu Szydłowieckich i Radziwiłłów. To jeden z najcenniejszych zabytków miasta, wybudowany przez Stanisława Szydłowieckiego w latach 1470-80 na wyspie wśród rozlewisk Korzeniówki, w miejscu wcześniejszego grodu.
W latach 1515-26 Mikołaj Szydłowiecki rozbudował gotycki zamek tworząc renesansową rezydencję, a jeszcze później, w latach 1619-29 Albrecht Władysław Radziwiłł przebudował zamek w stylu późnorenesansowym i barokowym.
W XIX wieku przez jakiś czas panowała tu księżna Anna Sapieżyna Zamoyska, ale w 1828 roku odsprzedała zamek skarbowi Królestwa Polskiego. Urządzono tu skład piwa, a później opustoszały zamek popadał w ruinę. Zmieniło się to w latach 60-tych XX wieku, kiedy przeprowadzono poważny remont.
Zamek dzisiaj
Dziś wymalowany na biało zamek w Szydłowcu prezentuje się wspaniale, akurat przeprowadzane są tutaj prace remontowe. Kontrastująca z białym tynkiem czerwona dachówka wygląda bardzo ciekawie, a ponadto uwagę przyciągają miedziane gargulce oraz ozdoba sgraffitowa. Zamek zbudowany jest z miejscowego piaskowca, z którego Szydłowiec słynie.
We wnętrzach siedzibę ma Centrum Kultury i Sportu oraz unikatowe w skali kontynentu Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych. Zamek otacza zabytkowy piękny park urządzony w rozlewiskach Korzeniówki, w wodach której zamek malowniczo odbija swe oblicze. To bardzo urokliwe miejsce.
Zamek - Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych i Centrum Kultury i Sportu
ul. Sowińskiego 2, Szydłowiec
tel. 617-17-89
http://muzeuminstrumentow.pl
Kościół Św. Zygmunta w Szydłowcu
Kościół farny Św. Zygmunta w historycznym Szydłowcu to przepiękna gotycka budowla z XV wieku, stojąca w południowej pierzei Rynku, za okazałym Ratuszem.
Pierwotny kościół powstał tutaj z fundacji Jakuba i Sławka Odrowążów w 1401 roku. Była to świątynia drewniana. Murowany gotycki kościół zaczął powstawać jeszcze w tym samym wieku, za sprawą Jakuba Szydłowieckiego, a ukończył farę jego brat - Mikołaj Szydłowiecki przed 1525 rokiem. On też sprowadził do świątyni relikwie Św. Zygmunta z Pragi, którego wezwanie nosi świątynia.
Kościół w Szydłowcu jest orientowany, jednonawowy, zbudowany z miejscowego piaskowca, podobnie jak szydłowiecki zamek czy Ratusz. W świątyni powstały dwie kaplice - Najświętszej Marii Panny i Św. Stanisława. Mury świątyni opięte są skarpami. We wnętrzu zachowały się zabytkowe portale, polichromie, herby oraz późnogotycka kamienna chrzcielnica. Przy kościele stoi XVI-wieczna dzwonnica oraz pomnik Papieża Polaka.
Kościół Św. Zygmunta
Rynek/ul. Zakościelna 13, Szydłowiec
tel. 48/ 617-00-60
www.diecezja.radom.pl
Pręgierz w Szydłowcu
Pręgierz w Szydłowcu to ciekawy zabytek przeszłości stojący na Rynku Wielkim, przed Ratuszem. To późnorenesansowa kolumna przeznaczona do wykonywania kar, wzniesiona w I połowie XVII wieku, tuż po ukończeniu ratusza. Niewiele już oryginalnych pręgierzy zachowało się w polskich miastach, stąd jest to obiekt unikatowy.
Pręgierz szydłowiecki ma kształt kolumny wysokiej na około 2,5 m, zbudowanej z miejscowego piaskowca. W połowie wysokości pręgierza wykuto cztery płaskorzeźbione maszkarony z żelaznymi uchwytami dla skazańców, przedstawiające trzech satyrów oraz maskę kobiecą.
Ostatni raz pręgierz pełnił swą funkcję w 1788 roku, przez jakiś czas stał pod kościołem farnym, gdzie zyskał wieńczącą kulę, ale w 1999 roku zabytek wrócił na miejsce przy ratuszu.
Historia Szydłowca
Szydłowiec założono najprawdopodobniej w XII wieku, kiedy na wyspie w rozlewiskach Korzeniówki powstał niewielki gród, a jego zapleczem gospodarczym była pobliska wieś (obecnie Stara Wieś). Istnienie grodu i osady wiąże się z działalnością rodu Odrowążów. Pierwszymi Odrowążami, którzy używali nazwiska Szydłowiecki, byli najprawdopodobniej bracia Jakub i Sławko, a najstarsza wzmianka o nich pojawia się w dokumencie z 1401 roku, w którym nazwani są "Bracia i Dziedzice z Szydłowca". Wtedy to bracia uposażyli drewniany kościół Św. Zygmunta Króla i nadali osadzie prawa miejskie, potwierdzone dokumentem z 1427 roku. Data ta stanowi symboliczny początek Szydłowca jako miasta.
W 1470 roku Kazimierz Jagiellończyk nadał miastu prawa magdeburskie, a wkrótce później z inicjatywy Stanisława Szydłowieckiego powstał murowany, gotycki zamek, który stanał na wyspie w miejscu istniejącego wcześniej grodu. Na przełomie XV i XVI wieku Szydłowieccy ufundowali nowy, murowany z piaskowca, późnogotycki kościół farny. Późniejszy rozwój Szydłowca wiąże się z Mikołajem Szydłowieckim - jedną z najwybitniejszych postaci epoki Odrodzenia. Rozbudował on w połowie XVI wieku zamek jako renesansową rezydencję, a wokół zamku założył park, poszerzył fosę oraz utworzył zwierzyniec i ogród włoski. Do kościoła farnego sprowadził z Pragi relikwie św. Zygmunta, a przy świątyni postawił murowaną dzwonnicę. Kolejnymi właścicielami Szydłowca byli Radziwiłłowie, którzy również troszczyli się o rozwój miasta. Bujny rozkwit nastąpił na początku XVII wieku, by po koniec tego wieku przyszedł duży upadek spowodowany epidemiami wojnami ze Szwedami.
Co ciekawe, w 2004 roku Polska Organizacja Turystyczna przyznała miastu tytuł Piękniejsza Polska, a rok później w 2005 roku Szydłowiec otrzymał tytuł Stolicy Kulturalnej Mazowsza. Wyróżnienia te nie dziwią, jeśli się odwiedziło to piękne miasto.
Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku koło Szydłowca zajmuje sporych rozmiarów zespół podworski, gdzie odnaleźć można pałac Józefa Brandta - polskiego malarza szkoły monachijskiej oraz towarzyszące mu zabudowania gospodarcze i otaczający malowniczy park krajobrazowy.
Niemal wszystkie budynki są tutaj zabytkami i zostały zagospodarowane na potrzeby Centrum, a sam park stał się miejscem wystaw. Jednym z nowszych budynków jest tutaj Muzeum Rzeźby Współczesnej.
Historia Centrum rozpoczęła się od warsztatów i plenerowej ekspozycji prac artystów z Ośrodka Pracy Twórczej Rzeźbiarzy w 1965 roku. Obecnie każdego roku z Centrum korzysta kilkaset artystów polskich i zagranicznych. Do ich dyspozycji oddano pracownie oraz plac rzeźbiarski ze sztucznym oświetleniem, stanowiskami odbioru energii elektrycznej, sprężonego powietrza i wody.
W samym pałacu Józefa Brandta podziwiać można wystawę XIX-wiecznych wnętrz dworskich. Zaciszny obszar Centrum może stanowić dogodny plener nie tylko dla pracy twórczej, ale również dla spacerów.
Centrum Rzeźby Polskiej
ul. Topolowa 1, Orońsko
tel. 48/ 618-45-16
www.rzezba-oronsko.pl
Inne zabytki w Szydłowcu
- Park zamkowy, ul. Zamkowa - zabytkowy park otaczający zamek, założył go w XVI wieku Mikołaj Szydłowiecki, dziś to urokliwe miejsce na wyspie, z wijącą się wstęgą Korzeniówki i zielenią
- Ratusz w Szydłowcu, Rynek - przepiękna budowla z początku XVII wieku, jeden z najlepiej zachowanych późnorenesansowych zabytków w Polsce
- Dom Pod Dębem, Rynek - niewielki pałacyk stojący w cieniu Ratusza, pochodzi z XIX wieku i kryje dziś hotel oraz Informację Turystyczną.
- Kamienice, Rynek, ul. Kamienna, ul. Radomska - piekne kamienice pochodzą z XIX i XX wieku, stoją w miejscu dawniejszych murowanych renesansowych i drewnianych z podcieniami
- Kolumna Zośki, Rynek - dawny pomnik mieszczki szydłowieckiej stojący obok Ratusza, z figurą kobiety stojącej na platformie z balustradą
- Synagoga Garbarska, ul. Garbarska - stoi niedaleko zamku, została zbudowana w 1730 roku dla żydowskich robotników pracujących w miejscowej garbarni oraz dla jej właścicieli - rodziny Ajzenbergów, synagoga została zdewastowana podczas II wojny światowej i opuszczona, później jeszcze wykorzystywana nie w celach kultowych, dziś znów jest opuszczona i niszczeje
- Kirkut w Szydłowcu, ul. Staszica - cmentarz żydowski to rozległe lapidarium, które liczy aż 3 tys. macew
Noclegi w Szydłowcu
Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.
Co zobaczyć w okolicy?
Jeśli masz ochotę na dalsze zwiedzanie, w okolicy znajdziesz kilka innych interesujących miejscowości i regionów. Odkryj, co warto zobaczyć w promieniu 50 kilometrów od tej lokalizacji!
- Kielce, odległość: 42.9 km
- Radom, odległość: 28.4 km
- Nowa Słupia, odległość: 43.5 km
- Wąchock, odległość: 20.2 km
Mapa z zaznaczonymi atrakcjami
