Kuchnia gruzińska. Co warto zjeść w Gruzji, czyli popularne dania Gruzinów

Kuchnia gruzińska jest prosta, smaczna i co ważne, tania. Przynajmniej w Gruzji! Łączy w sobie wpływy Europy i Azji, zachwyca bogactwem smaków, kolorów i aromatów oraz dużą kreatywnością w łączeniu przypraw i świeżych składników. Uważana za jedną z najciekawszych kuchni Kaukazu, jest prawdziwą gratką dla miłośników oryginalnych potraw. Gruzińskie dania są coraz popularniejsze na świecie, również w Polsce ta kuchnia przeżywa swój renesans i cieszy nasze podniebienia. Poznaj najpopularniejsze dania kuchni gruzińskiej!

Ceny dań gruzińskich w restauracjach w Gruzji

Dania gruzińskie w Gruzji naprawdę są tanie. W eleganckich restauracjach dania są po około 20 lari (27 złotych), czyli taniej niż w Polsce. A w mniejszych lokalach potrawy są jeszcze tańsze i naprawdę można sobie pokosztować. Oczywiście najpopularniejsze są tu placki chaczapuri w różnych odsłonach. Szczególnie lubimy adżarskie, z jajkiem i masłem. Pyszne jest też imeruli z serem. Smakowało nam bardzo kubdari, tradycyjne danie w Swanetii. Przypomina imeruli, ale głównym elementem farszu jest mięso. Wszędzie wspaniałe były pierożki chinkali, czyli charakterystyczne pierożki, które trzyma się za "ogonek" i najpierw wypija się bulion. Zwykle sprzedawane po 5 sztuk, są tanie i czasem można zamawiać różne farsze. Mi do gustu przypadły też zupy gruzińskie. To jeszcze tańszy sposób na delektowanie się ich smakami. Polecam charczo z szafranem czy zupę fasolową. Smakowałam pysznej pomidorówki z grzankami. Mają też zupę chinkali z wielkim pierogiem. Gulasze mięsne są o tyle problematyczne, że zwykle nie zawierają żadnych warzyw, a dodatkowo duże kawałki mięsa bywają twarde i żylaste. Ja pokosztowałam ich w pierwszych dniach, a później wybierałam już inne potrawy. Sałatki dokupuje się osobno, ale często są tak duże, że mogą stanowić osobne danie.

Przykładowe ceny w gruzińskich restauracjach

• Chinkali 5 sztuk: 10 lari (13 zł), zdarza się taniej
• Chaczapuri adżarskie: około 15 lari (20 zł)
• Chaczapuri imeruli: około 12 lari (16 zł)
• Tabaka (kurczak): 26 lari (35 zł)
• Zupa: od 10 lari (13 zł) 
• Warzywa: 10 lari (13 zł)
• Wino białe 1l:  20 lari (27 zł)
• Wino czerwone 1l: 30 lari (40 zł)
• Woda: 2 lari (3 zł)

Kilka polecanych przez nas restauracji w Gruzji

• Cafe Lemi w Ushguli - jedzenie bardzo dobre, a widok z hamaka niezapomniany
• Shin da Gori w Gori - elegancka restauracja z dobrym jedzeniem
• El Depo w Kutaisi - jest tu bardzo tanio, a jedzenie jest bardzo smaczne

Kuchnia gruzińska. Tradycyjne dania gruzińskie: chaczapuri, pierogi chinkali, kubdari i inne

Kuchnia gruzińska obfituje w sery, mięsa, świeże warzywa i owoce, a także wyjątkowe sosy, przyprawy i zioła. Poza warzywami (głównie bakłażany, papryka, pomidory, fasola) sporo używa się orzechów włoskich, które dodaje się do sosów, farszów i sałatek. Z mięs to baranina, wołowina, wieprzowina oraz drób. Sery są niezwykle ważne i często pojawiają się w daniach. Część tradycyjnych potraw gruzińskich znamy już z Polski, również przepisy kuchni gruzińskiej są u nas już łatwo dostępne, ale cieszymy się ogromnie, że mogliśmy ich spróbować na miejscu, tworzonych tak, jak robi się to od wieków, w miejscu, gdzie się narodziły. Oto najpopularniejsze dania gruzińskie!

• Chaczapuri - słynny placek z ciasta drożdżowego, symbol gruzińskiej gościnności. Tradycyjnie nadziewany słonym serem. Występuje w wielu wariantach regionalnych, np. charakterystyczne chaczapuri adżaruli (adżarskie) w kształcie łódki, z żółtkiem jajka i masłem, czy okrągłe imeruli z serem
• Chinkali (khinkali) - słynne gruzińskie pierogi w kształcie sakiewek, wypełnione mięsem (najczęściej wołowiną, baraniną lub wieprzowiną) i bulionem, przyprawione świeżą kolendrą i pieprzem. Jedzenie ich ma swoją tradycję, trzyma się je za „ogonek”, rozgryza i wypija najpierw bulion, a potem zjada się resztę, pozostawiając ogonek, który jest zwykle nieco surowy. W Gruzji sprzedaje się też chinkali ze szpinakiem czy ziemniakami i serem, co przypomina nasze pierogi
• Kubdari - tradycyjne danie narodowe Swanów. Przypomina chaczapuri imeruli, z tym że tutaj głównym składnikiem farszu jest mięso siekane. Chrupiące, aromatyczne danie, bardzo smaczne i pożywne
• Lobio - gulasz z czerwonej fasoli, aromatycznie przyprawiony dużą ilością ziół i przypraw, serwowany z kiszonymi warzywami lub z tradycyjnym chlebem puri
• Charczo (kharczo) - aromatyczna, gulaszowa zupa z wołowiny, ryżu, orzechów, czosnku i szafranu, o intensywnym, lekko pikantnym smaku. Jest sycąca i bardzo konkretna
• Saczivi – kurczak lub indyk w gęstym, aromatycznym sosie orzechowym, podawany na zimno, szczególnie podczas świąt i uroczystości
• Tabaka - spłaszczany kurczak smażony na gorącej patelni tapa
• Pchali – pasta z gotowanych z warzyw, np. szpinaku, buraków, bakłażanów i orzechów włoskich, doprawiona czosnkiem i octem, podawana jako przystawka, często z pestkami z granatu
• Ostri – gulasz wołowy przyrządzany z dużą ilością pomidorów, czosnku, ostrej papryki i świeżych ziół, często podawany z chlebem shoti
• Mtsvadi – grillowane mięso w formie szaszłyka (najczęściej baranina lub wieprzowina) marynowane i podawane z kwaśnym sosem śliwkowym tkemali i surową cebulą, popularne na rodzinnych spotkaniach

Przyprawy i zioła używane w kuchni gruzińskiej

Kuchnia gruzińska nie byłaby tak wyrazista bez użycia aromatycznych przypraw i świeżych ziół, które nadają potrawom unikatowy charakter. Oto charakterystyczne przyprawy w kuchni Gruzinów:

• Chmeli-suneli (Khmeli suneli) - aromatyczna, ale nieostra mieszanka przypraw, tradycyjna w kuchni narodów zakaukaskich, głównie w Gruzji. Obejmuje głównie: kolendrę, kozieradkę błękitną, suszone nagietki, koper, majeranek, liść laurowy, bazylię i czarny pieprz
• Kozieradka błękitna (utskho-suneli) – charakterystyczna dla kuchni gruzińskiej, lekko gorzka i aromatyczna, niezbędna do przygotowania wielu mięsnych i warzywnych dań, np. kubdari
• Kolendra (świeża i suszona) – używana zarówno do mięs, jak i warzyw oraz jako dekoracja. To podstawowy składnik marynat i farszów
• Nagietek (Imeruli szafran) – suszone i mielone płatki służące do barwienia i aromatyzowania sosów oraz dań z orzechami
• Czerwony pieprz – nadaje pikantności gulaszom, marynatom i sosom
• Cynamon, goździki i szafran – dodają ciepłego aromatu, często stosowane są w potrawach świątecznych
• Bazylia, mięta, pietruszka, estragon – świeże zioła wykorzystywane do dekoracji i podkreślenia smaku potraw
• Czosnek, koper, cząber, rozmaryn - niezastąpiony dodatek nadający wyrazistości
• Adżika – ostra pasta przyprawowa z papryki chili, czosnku i ziół, popularna jako dodatek do mięs, warzyw i chleba
• Swańska sól – aromatyczna sól z czosnkiem, dzikimi ziołami i przyprawami, skomponowana według dawnych receptur gruzińskiego ludu

Jeśli lubisz kulinaria, sprawdź też Kuchnię cypryjską!

Przysmaki - gruzińskie snickersy czyli churchele i tklapi

Churchele to bardzo charakterystyczna przekąska i smakołyk w Gruzji. Nazywane są gruzińskimi snickersami i znajdziesz je niemal na każdym kroku, na bazarach, w sklepach czy straganach przy atrakcjach. Są wielokolorowe i podłużne, wiszą niczym ozdoby z wosku, choć mogą też zwieść, że są kiełbaskami. 

Nic bardziej mylnego, są słodkie i sycące zarazem. Czerwone, brązowe, zielone, różowe, fioletowe czy żółte. Churchele wytwarzane są z tego, czego w Gruzji jest pod dostatkiem, orzechów, mąki i soku winogronowego. To po prostu nawleczone na nitkę orzechy w polewie z mąki i soku z winogron. Kolory mówią nam o różnych smakach. Mówi się, że narodziły się setki lat temu w regionie zwanym Kachetią.

Popularne są tu również tklapi - słodycze o specyficznym wyglądzie. Płaskie i kolorowe, przypominają bardziej papę z dachu niż jedzenie. To sprasowane owoce, jak jabłka, winogrona, dereń czy żurawina. Owoce się rozwałkowuje i zostawia na słońcu. Potem wystarczy dodać mąki, aby deser się nie kruszył.

Ciekawe w smaku są też gruzińskie lody o smaku wina. Trudno to nazwać słodyczą, ale spotkaliśmy je np. w  Tbilisi czy w Uplisciche.

Napoje i trunki w kuchni gruzińskiej. Lemoniada, wino i czacza (chacha)

Lemoniady w Gruzji są kolorowe i powszechne. Gotowe, podawane w szklanych butelkach. Mają bardzo różne smaki i barwy, i co ważne, zwykle są słodkie, także na upał ja wolałam wodę butelkowaną. Warto natomiast posmakować, popularne są te z estragonem czy gruszką.

Wszędzie w tym kraju króluje gruzińskie wino. Gruzja to kolebka wina na świecie, tworzonego tu od tysięcy lat w wielkich glinianych amforach zwanych kwewri. Niemal w każdym noclegu częstowano nas własnym winem, w restauracjach można bardzo tanio kupić karafkę litrową wina za 20-30 lari. 

No a do tego żadna uczta gruzińska nie może obyć się bez czaczy. To tradycyjny gruziński wysokoprocentowy alkohol, produkowany z wytłoków winogronowych, czyli pozostałości po tłoczeniu winogron na wino. Jest odpowiednikiem włoskiej grappy lub bałkańskiej rakiji i często nazywana jest „gruzińskim bimbrem". Jest przezroczysty, a zawartość alkoholu w czaczy wynosi zazwyczaj 40–50%. Domowe wersje mogą mieć nawet do 60%. Jej produkcja jest całkowicie legalna, toteż wielu Gruzinów wytwarza ją samodzielnie. To element słynnej gruzińskiej gościnności.

Supra - gruzińska uczta i biesiada

W Gruzji jedzenie to nie tylko posiłek, ale też ważny element kultury i tożsamości. Centralnym punktem jest supra, uroczysta biesiada, podczas której gospodarz, zwany tamadą, prowadzi toasty i dba o atmosferę. Toasty wznoszone są winem, ale nieodłącznym elementem supry jest też czacza. Trunki pije się tradycyjnie z rogów, które przekazywane są kolejnym biesiadnikom.

Gruzińskie potrawy to bogactwo kolorów, zapachów i niepowtarzalnych smaków. Oparta na świeżych produktach, soczystych owocach, aromatycznych przyprawach i orzechach, zachwyca zarówno w najprostszych domowych wypiekach, jak i wykwintnych mięsnych daniach. Dzięki szerokiemu zastosowaniu ziół i mieszanek przypraw, potrawy te przyciągają uwagę smakoszy na całym świecie, oferując feerię doznań kulinarnych nie do podrobienia.

Noclegi Kuchnia gruzińska

Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.

Wypożycz samochód

Nie wszystkie piękne miejsca da się zobaczyć komunikacją miejską. Czasem najciekawsze punkty są ukryte z dala od głównych dróg. Wypożyczając auto, możesz odkrywać okolice po swojemu – zatrzymać się przy punkcie widokowym, w małej kawiarni czy nad jeziorem. Zobacz, jakie samochody są dostępne w wyszukiwarce poniżej i rusz w drogę bez ograniczeń.

Gdzie jeszcze warto pojechać?

Planujesz dalsze podróże? W takim razie koniecznie zapoznaj się z naszymi propozycjami kolejnych miejsc, które zachwycają swoją historią, kulturą i pięknymi krajobrazami.

• Łaźnie Afrodyty i Szlak Afrodyty na Cyprze,
• Alcudia na Majorce,
• Panteon w Rzymie,
• Wrak statku Edro III na Cyprze,
• Kutna Hora,
• Ołomuniec,
• Jarmarki w Wiedniu,
• Chester,
• Wąwóz Avakas na Cyprze,
• Kuchnia cypryjska,

Sprawdź pogodę

Zobacz prognozę pogody, by celniej zaplanować swą podróż!