Zawichost. Atrakcje, które warto zwiedzić
Zawichost to historyczne miasto w województwie świętokrzyskim, leżące około 15 km od Sandomierza, na skraju Małopolskiego Przełomu Wisły. Położone nad Wisłą, na wysokim wapiennym tarasie jej lewego brzegu, początkami sięga średniowiecza, kiedy ulokowało się na ważnym węźle szlaków, który umożliwiał kontrolę przepraw przez Wisłę. W czasach panowania Bolesława Śmiałego zbudowano tu romańską kolegiatę Wniebowzięcia NMP. Pierwsza wzmianka o Zawichoście pochodzi z bulli papieża Eugeniusza III z 1148 roku, zaś prawa miejskie Zawichost posiada co najmniej od 1255 roku. W XVI stuleciu było to miasto klasztoru klarysek krakowskich. Obecnie prócz starych kościołów Zawichost oferuje przeprawę promową przez Wisłę i ładne widoki nad królową polskich rzek.
Kościół Św. Jana Chrzciciela w Zawichoście
Kościół Św. Jana Chrzciciela w Zawichoście to skromny, gotycki kościółek, skrywający wstydliwie swa fasadę za dużym drzewem. Nie ma się jednak czego wstydzić. Zacna jest sama budowla, jak i jej historia.
Historia kościoła w Zawichoście
Kościół rektoralny Św. Jana Chrzciciela w Zawichoście wybudowano wraz z klasztorem klarysek w latach 1245-57 z fundacji księcia krakowsko - sandomierskiego, Bolesława Wstydliwego. Uczynił to dla swej siostry, późniejszej błogosławionej Salomei, która jako mniszka przebywała w Zawichoście.
Już w 1262 roku klasztor przejęli franciszkanie i użytkowali go do 1864 roku. Świątynia w swych długich dziejach była wielokrotnie niszczona i później odbudowywana. Ostatnich zniszczeń dokonała II wojna światowa. Szybko ją wtedy odrestaurowano, ale w wyniku błędu kościół groził zawaleniem. Kościół został zabezpieczony przed zawaleniem przez miejscowych stolarzy stemplami i rusztowaniami, po czym długo stał zamknięty, aż w latach 80. XX wieku postanowiono go uratować.
W 1980 roku skierowano do Zawichostu ks. Jerzego Siarę z misją odbudowy kościoła pofranciszkańskiego. Sklepienie podźwignięto do góry, ściany doprowadzono do pionu i całość została związana opaskami żelbetonowymi. Sklepienie z pierwszej fazy odbudowy w latach 90. przesłonięto podwieszonym stropem modrzewiowym. Plany uratowania kościoła opracował inż. Mieczysław Frańczak z Sandomierza. Gruntowny remont kościoła prowadzony był również w latach 1995-99, staraniem ks. Michała Spocińskiego. W 2004 roku powstał rektorat, obejmujący kościół, klasztor i budynek dawnej Szkoły Rzemiosł.
Architektura i wystrój świątyni
Świątynia jest wczesnogotycka, z cegły, z detalami wykonanymi z piaskowca. Po wojnie została regotyzowana. Kaplice są barokowe, kamienne. We wnętrzu jest jedna nawa, przykryta stropem i wydłużona XIII-wiecznym prezbiterium. Te nakrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe i gwiaździste w przęśle zachodnim.
W prezbiterium mieści się sakramentarium z 1542 roku oraz fragment XVI-wiecznej polichromii. Widoczna jest tu również wczesnogotycka wnęka zamknięta trzema ostrołukowymi arkadami. Obok zakrystii znajdują się kartusze ze szlacheckimi herbami, zaś w nawie znajduje się nagrobek zmarłych w 1629 roku Stanisława Opockiego z Opoki i jego żony Anny z Miłoszowa Opockiej. Do świątyni przylegają zabudowania klasztorne oraz dzwonnica. Nieco dalej przy tej samej ulicy stoi parafialny kościół Wniebowzięcia NMP w Zawichoście, o jeszcze starszym rodowodzie.
Zabytki i atrakcje w Zawichoście
- Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP, ul. 11 Listopada - pierwotnie romańska kolegiata zaprojektowana na planie krzyża z transeptem z absydą, wzmiankowany w 1148 roku, później na jego miejscu stanął barokowy kościół z 1744 roku, przebudowany w XIX wieku
- Kościół Św. Trójcy - budowla z XIII wieku, przebudowany później w stylu barokowym, na elewacji zachowały się elementy romańskie
- Przeprawa promowa w Zawichoście, ul. Asnyka
- Rezerwat przyrody Wisła pod Zawichostem - rezerwat faunistyczny powstały w 2008 roku dla ochrony ptaków wodnych, gniazdujących na Wiśle, na piaszczystych łachach i nie tylko
Noclegi w Zawichoście
Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.
Co zobaczyć w okolicy?
Jeśli chcesz odkryć jeszcze więcej pięknych zakątków tej części Polski, mamy dla Ciebie kilka propozycji. W promieniu 50 kilometrów znajdziesz urokliwe miejscowości i regiony, które warto uwzględnić w swojej podróży.
- Opatów, odległość: 31 km
- Sandomierz, odległość: 16.2 km
- Tarnobrzeg, odległość: 29 km
- Kraśnik, odległość: 28.3 km
- Koprzywnica, odległość: 30.8 km
- Klimontów, odległość: 33.4 km
Mapa z zaznaczonymi atrakcjami
