Jakie buty wybrać jesienią i zimą na szlak?

Wybór butów trekkingowych na zimniejszą część roku nie jest łatwy. Błoto, lód, głęboki śnieg i niskie temperatury – wszystko sprawia, że obuwie musi spełniać konkretne wymagania, a modele, które świetnie spisywało się w lipcu, teraz muszą pozostać w szafie.

Wybór odpowiednich butów na chłodne miesiące to fundament bezpieczeństwa i komfortu w trakcie poruszania się po szlaku. Tu nie ma miejsca na kompromisy. Nieodpowiednie obuwie to nie tylko ryzyko przemoczenia czy dyskomfortu, ale realne zagrożenie wychłodzeniem i poważną kontuzją. Stając przed pytaniem, jakie buty na jesień i zimę wybrać, powinniśmy przeanalizować kilka kluczowych czynników, które zdefiniują model idealnie dobrany do naszych potrzeb.

Gdzie będziesz wędrować? Buty na jesień i zimę dobierz do terenu, w którym będziesz wędrować

To pierwsza i najważniejsza decyzja. Ustal charakter szlaków, po których zamierzasz się poruszać. To on determinuje rodzaj potrzebnego obuwia. Nie ma butów uniwersalnych na każdą zimową ewentualność.

• Wysokie góry (np. tatrzańskie szczyty zimą): Tutaj potrzebujemy ciężkiego kalibru. Mówimy o technicznych butach wysokogórskich (alpinistycznych). Charakteryzują się one bardzo sztywną podeszwą, która jest niezbędna do precyzyjnego stawiania kroków w twardym śniegu i na skale. Ich konstrukcja jest pancerna, często posiadają zintegrowany ochraniacz (gaiter). Buty górskie posiadają też specjalne ranty (wcięcia) umożliwiające montaż raków półautomatycznych lub automatycznych. To sprzęt specjalistyczny, który ze względu na swoją sztywność nie nadaje się na leśne spacery czy długie odcinki w płaskim terenie.
• Szlaki o umiarkowanej trudności (np. Beskidy, Sudety jesienią i lekką zimą): To królestwo klasycznych butów trekkingowych. Powinny mieć wyższą cholewkę i podeszwę o dobrej przyczepności, ale zachowującą pewną elastyczność, co zapewnia komfort na dłuższych dystansach. Wiele modeli, jak choćby popularne Buty trekkingowe damskie i męskie, oferuje świetny kompromis między wsparciem a wygodą. To najlepszy wybór na błotniste, liściaste lub lekko ośnieżone trasy w łatwiejszym terenie górskim.
• Łatwe ścieżki i doliny (np. Dolina Kościeliska, spacery leśne): Jeśli nasza aktywność ogranicza się do spacerów po ubitym śniegu, w terenie bez dużych nachyleń, kluczowy staje się komfort termiczny i przyczepność na śliskim. W tej roli doskonale sprawdzą się wysokiej jakości śniegowce lub ocieplane buty hikingowe. Dobre śniegowce damskie czy męskie będą miały grubą, izolującą od podłoża podeszwę i miękką, ciepłą wyściółkę, zapewniając komfort nawet podczas mrozu.

Jakie buty na jesień i zimę – przede wszystkim wodoodporne, czyli rzecz o membranie

Jesienią na szlaku walczymy z deszczem i błotem, a zimą ze śniegiem i marznącą breją. Przemoczona stopa w niskiej temperaturze to najszybsza droga do hipotermii. Dlatego wodoodporność obuwia jest kluczowa.

Najpopularniejszym rozwiązaniem jest oczywiście membrana (najpopularniejszą jest zdecydowanie GORE-TEX). To mikroporowata warstwa wewnątrz buta, która blokuje cząsteczki wody z zewnątrz, jednocześnie pozwalając na ucieczkę pary wodnej (potu) ze środka. To świetne rozwiązanie, ale pamiętajmy, że równie istotny jest też materiał zewnętrzny zastosowany w cholewce. Teoretycznie lekkie siateczkowe buty z membraną szybko ni nabiorą wody, ale cóż z tego, jeśli materiał tekstylny przemoknie i będzie wychładzał stopę? Dlatego na niskie temperatury i mocno deszczowe warunki najlepiej sprawdza się obuwie ze skóry licowej. To materiał niezwykle trwały i odporny na uszkodzenia. Skóra sama w sobie ma świetne właściwości hydrofobowe, a przy regularnej i poprawnej impregnacji (np. woskowaniu) potrafi zapewnić wodoodporność na bardzo wysokim poziomie nawet bez membrany. W połączeniu z membraną oferuje doskonałe zabezpieczenie stopy przy wilgocią.

Wysokość cholewki i izolacja termiczna

Jesienią i zimą buty z niską cholewką- półbuty powinniśmy zostawić w domu (no chyba, że mowa o polskiej złotej jesieni). Wyższa cholewka, sięgająca za kostkę ma dwie podstawowe funkcje. Po pierwsze, stabilizuje staw skokowy. Na śliskich korzeniach, kamieniach czy lodzie jest absolutnie bezcenne i chroni przed bolesnymi skręceniami. Po drugie, zapobiega dostawaniu się śniegu, błota i wody do wnętrza buta od góry.

Kolejna kwestia to pytanie, jakie buty na zimę wybrać pod kątem temperatury. Standardowe buty trekkingowe (nawet te z membraną) zazwyczaj nie posiadają ocieplenia. Wystarczą one podczas aktywnego marszu w lekkich warunkach zimowych (np. do -5°C) pod warunkiem użycia bardzo dobrej, grubej skarpety z wełny merino. Jeśli jednak planujemy wędrówki w siarczystym mrozie, długie postoje (np. na fotografowanie) lub mamy tendencję do marznięcia, niezbędne będą buty z dedykowaną izolacją termiczną (np. warstwą PrimaLoft czy Thinsulate). Są one wyraźnie cieplejsze. Dobrym przykładem ocieplanych butów w łatwiejszy teren są wszelkiego rodzaju śniegowce. Wśród nich znajdziemy modele, które zapewnią naszym stopom komfort termiczny nawet w siarczystych mrozach.

Jakie buty na zimę do raczków, a jakie do raków - różnice

Podeszwa zimowego buta powinna mieć agresywny, głęboki bieżnik, który będzie "wgryzał się" w śnieg i błoto. Mieszanka gumy powinna być bardziej miękka, aby nie twardniała i nie traciła przyczepności na mrozie (szukajmy dedykowanych technologii, np. Vibram Arctic Grip).

Jednak na oblodzonym szlaku nawet najlepsza guma zawiedzie. Tu niezbędne jest dodatkowe wyposażenie – raczki lub raki. Co istotne, nie są one tożsame.

• Raczki: to elastyczne nakładki z kolcami lub łańcuszkami, które założymy na niemal każde buty trekkingowe. Są idealne na oblodzone, ale stosunkowo płaskie lub lekko nachylone szlaki (np. w Beskidach). Jednym słowem wszędzie tam, gdzie nie ma ryzyka upadku i ześlizgnięcia się po zboczu.
• Raki: to sztywna konstrukcja z długimi, agresywnymi zębami, przeznaczona do poruszania się po stromym, twardym śniegu i lodzie (np. w Tatrach). Najczęściej używane są wraz z czekanem.

I tu dochodzimy do kluczowej kwestii: kompatybilności z rakami. Na szlaki typu tatrzańskiego potrzebujemy butów na tyle sztywnych, by poprawnie współpracowały przynajmniej z rakami koszykowymi. Warunek ten spełniają tylko solidne buty trekkingowe. Większość lekkiego obuwia turystycznego (w tym śniegowce) będzie zbyt miękka i nie powinniśmy do niego zakładać raków koszykowych. Istnieją też raki półautomatyczne i automatyczne, jednak one wymagają już dedykowanych butów wysokogórskich ze specjalnymi rantami. Są one wybierane przez bardziej doświadczonych użytkowników.

Nie zapomnij o reszcie ekwipunku

Wybór butów to jedno, ale aby dobrze działały, niezbędna są pozostałe elementy wyposażenia. Kluczowe są skarpety. Grunt, żeby nie był to model bawełniany. Najlepsze będą grube skarpety trekkingowe z wełny merino lub włókien syntetycznych. Zapewnią komfort cieplny i odprowadzanie wilgoci. W głębokim śniegu niezbędnym dodatkiem do wysokich butów zimowych są też stuptuty. Te ochraniacze zakładane na buta i łydkę, stanowią doskonałą barierę przed wsypywaniem się śniegu do wnętrza cholewki. Do tego dochodzą kijki trekkingowe (najlepiej z zimowymi, większymi talerzykami). Na najtrudniejszych szlakach niezbędny będzie czekan.

Podsumowując, wybierając buty na zimę lub jesień, należy określić teren w jakim będziemy się poruszali i nasze potrzeby. Na górskie szlaki lepiej zainwestować w model solidniejszy, cięższy i kompatybilny z rakami. Na łatwiejszych, zaśnieżonych ścieżkach świetnie spiszą się ciepłe śniegowce. Należy też pamiętać, że najważniejsza jest przymiarka – but musi idealnie pasować na grubą skarpetę, której będziemy używać w górach.

Artykuł partnera