Sprawdź nasz projekt Jurajskie Szlaki Jesienne
Zamek Tenczyn z Barbakanu, Anna Piernikarczyk

Jurajskie Szlaki Jesienne - ratujmy dziedzictwo - Zamek Tenczyn i Dolina Eliaszówki

Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1136669 kilometrów
Nasze podróże możesz wygodnie przeczytać na naszym nowym blogu. Na chwilę obecną nie ma tam komentarzy i ocen, ale pracujemy nad tym :)

Jurę południową odwiedzamy nieco rzadziej, niż północną, ale to nie znaczy, że ona jest mniej atrakcyjna. Nic bardziej mylnego! Jest cudowna i dlatego też kilka razy zaistnieje w naszym projekcie Jurajskie Szlaki Jesienne. Tym razem słów kilka o dziedzictwie, które jest ratowane na naszych oczach, ale i które powoli niknie.



Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn

Zamek Tenczyn w Rudnie

Chyba każdy słyszał o zamku Tenczyn i widział te wspaniałe ruinki, spoglądające na nas nawet z autostrady prowadzącej ze Śląska do Krakowa. A kto nie widział, niech spieszy zobaczyć, bo budzą one zachwyt, nawet tych, którzy rzadko wybierają się w podróż. Ile razy słyszałam tekst: "To w Polsce mamy takie cuda?" I nie mówię tutaj tylko o zamku Tenczyn, ale o wielu naszych perełkach 🙂

Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn, z wieży Nawojowej
Zamek Tenczyn, z wieży Nawojowej

Zamek Tenczyn dostępny jest dla turystów tylko w weekendy, dlatego wybraliśmy się tutaj rodzinnie na niedzielny spacer 🙂 To jakieś 70 km od naszego domu, około 20 km od Krakowa i blisko 50 km od Katowic. Na zamek Tenczyn można przyjechać od strony Tenczynka i podejść stromą ścieżką od parkingu, żółtym szlakiem Dolinek Jurajskich lub podjechać samochodem z autostrady A4. Od zjazdu w Rudnie to 3 km lokalną drogą, na płatny parking niemal pod samym zamkiem. Po drodze spotkasz Muzeum Skarby tej Ziemi.

Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn
Muzeum Skarby tej Ziemi
Muzeum Skarby tej Ziemi

Zamek Tenczyn wznosi się ponad wioską Rudno, na wyniosłej Górze Zamkowej, która jest, uwaga - wygasłym wulkanem! Ruiny zamku są bardzo okazałe i rozległe, jedne z większych na Jurze. To dawna siedziba rodowa Tęczyńskich, bardzo możnego rodu, którego znaczenie dawniej równać się mogło niemal z samym królem. Zaś tenczyński zamek nazywany był Małym Wawelem i przepychem również mógł się z nim równać!



Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn

Zamek stanął tu już w średniowieczu, kiedy Nawój z Morawicy - protoplasta rodu Tęczyńskich, zbudował tu około 1319 roku drewnianą budowlę z wieżą, zwaną do dziś Nawojową Wieżą. Ten drewniany zamek zmienił w gotycką, kamienną warownię jego syn - Jędrzej. Tak powstał zamek górny, zaś kolejni z rodu Tęczyńskich postawili zamek dolny.

Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn

Największy rozkwit zamku nastąpił w dobie renesansu, w XVI wieku, wtedy Tęczyńscy wystawili sobie tutaj godną swego nazwiska renesansową rezydencję. Jak wynika z dawnych rycin, nie ustępowała urodą królewskiej rezydencji krakowskiej. Na Tenczynie często bywali wówczas wybitni przedstawiciele polskiego Odrodzenia, wśród nich najbardziej znani - Mikołaj Rej z Nagłowic i Jan Kochanowski.



Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn

Kres zamkowi przyniósł oczywiście potop szwedzki, jak na całej Jurze. Dodatkowo począł wymierać ród Tęczyńskich, kiedy Magnus Tęczyński przeżył śmierć swych trzech synów. Były próby ratowania wówczas zamku, ale nie udały się i w XVIII wieku warownia została opuszczona na zawsze, popadając w ruinę.

Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn

Ratowanie dziedzictwa na Jurze

Tkwiła w niej do końca XX wieku. A było już blisko zagłady, mury pękały, a nawet runął fragment ściany. Wtedy to, w 2010 roku powstało Stowarzyszenie Ratuj Tenczyn. Dziś zamkiem opiekuje się gmina Krzeszowice, która pozyskuje środki na utrzymanie ruin w dobrym stanie oraz odbudowę pewnych fragmentów. To dzięki wytężonej pracy od 2016 roku w sezonie można zwiedzać zamek, przejść korytarzem obronnym, wspiąć się na wieżę Nawojową by podziwiać piękne widoki szerokiej okolicy oraz spacerować po ceglanym tarasie barbakanu. Z wieży zobaczyć można nawet Tatry!

Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn

Każdego roku pojawiają się nowe możliwości oraz organizowane są ciekawe imprezy plenerowe. Zamek żyje i stanowi naprawdę ciekawą atrakcję turystyczną. To kolejny uratowany zamek na Jurze, który zyskał opiekuna, obok zamku Rabsztyn, zamku w Siewierzu, w Korzkwi, Bobolicach czy zamku Pilcza w Smoleniu. Powstały one często z totalnej ruiny i zapomnienia, służąc dziś turystom i kolejnym pokoleniom miłośników historii. To trwały i piękny ślad naszej historii!

Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn

Dolina Eliaszówki

Następna tego dnia była w naszych planach Dolina Eliaszówki, położona niespełna 10 km od zamku Tenczyn. Bywaliśmy w tych okolicach nieraz, ale nigdy nie pochodziliśmy sobie po prostu po tej dolince, po lesie, nad potokiem Krzeszówka, który niegdyś na tym fragmencie nosił nazwę Eliaszówki. To nasz błąd, choć może dobrze się stało, że trafiliśmy tutaj pierwszy raz głęboką jesienią, bo w ten sposób to miejsce mnie oczarowało. Bukowy las wspaniale się wybarwił i dosłownie zachwyca!

Dolina Eliaszówki
Dolina Eliaszówki
Dolina Eliaszówki
Dolina Eliaszówki

Dolina Eliaszówki to jedna z malowniczych Dolinek Krakowskich, rozciąga się pomiędzy miejscowościami Czerna i Paczółtowice. Nazwa Doliny wzięła się od imienia Eliasza - biblijnego proroka i patrona pobliskiego klasztoru w Czernej. Dolinę porasta las, głównie bukowy, ale są też grądy i łęgi. To właśnie one tak pięknie się ozłociły w jesiennym słońcu i zapraszają na malownicze spacery.

Dolina Eliaszówki
Dolina Eliaszówki

A jest co podziwiać w Dolinie Eliaszówki. Stały tu niegdyś eremitarze - dawne murowane i drewniane pustelnie, w których mieszkali karmelici. Do dziś zachowały się ślady dziedzictwa tych mnichów osiadłych na tym terenie w XVII wieku. Zagubione wśród drzew, coraz bardziej są przez nie pochłaniane, nie wiadomo, jak długo jeszcze będzie można je podziwiać.  Czy i one zostaną ocalone od zapomnienia?

Dolina Eliaszówki
Dolina Eliaszówki
Dolina Eliaszówki
Dolina Eliaszówki

Najciekawszym elementem Dolinki jest dawny, arkadowy most, postawiony przez mnichów jako Most Anielski, dziś jednak nazywany Diabelskim, bo wiele mrocznych legend przez wieki o nim powstało. Ten wspaniały niegdyś most pochodzi z końca XVII wieku, miał 18 metrów wysokości i 120 metrów długości. Był ewenementem w Polsce, wybudowany z wielkim rozmachem, bardzo przypominał starożytne rzymskie akwedukty.  

Dolina Eliaszówki Diabelski Most
Dolina Eliaszówki Diabelski Most

Ponad głębokim jarem budowniczy przerzucili tu 11 arkad na grubych, kamiennych filarach. Most zdobiły kamienne balustrady i figury Świętych. Mostem wiodła najkrótsza droga z klasztoru w Czernej do majątku karmelitów w Siedlcu. Pod koniec XIX wieku most wyłączono z użytku z powodu zniszczeń, a dziś zachowały się jedynie jego skromne ruiny, zjawiskowo posadowione nad potokiem i wśród drzew. Kto odważny, może tu szukać skarbu ukrytego przez samego diabła.

Dolina Eliaszówki
Dolina Eliaszówki

Poza ruinami mostu napotkasz w Dolinie Eliaszówki inne ruiny - furty klasztornej, kaplicy i pustelni czy bramy Siedleckiej. Wyglądają bardzo malowniczo, zagrabiane przez naturę, ale niedługo nie będzie już tutaj co podziwiać. Ostaną się na pewno źródła - Św. Elizeusza, Św. Józefa i Św. Eliasza, zagubione w lasach miejscowości Czerna. Najłatwiej dostępne jest źródełko Elizeusza, niemal przy samej drodze prowadzącej z Krzeszowic do klasztoru w Czernej. To miejsce dobrze widoczne jest z drogi, dzięki urokliwemu mostkowi i wysokiej, murowanej chatce.

Dolina Eliaszówki
Dolina Eliaszówki
Dolina Eliaszówki - źródło Elizeusza
Dolina Eliaszówki - źródło Elizeusza

Klasztor w Czernej

Źródło Św. Eliasza w kamiennym sercu znajduje się powyżej sanktuarium i klasztoru Karmelitów Bosych, ale jego woda dostępna jest również na dziedzińcu klasztoru. Erem powstał w XVII wieku jako pustelniczy klasztor Karmelitów. Ufundowała go w 1629 roku Agnieszka z Tęczyńskich Firlejowa, pochowana dziś w Sanktuarium.

Klasztor w Czernej
Klasztor w Czernej
Klasztor w Czernej
Klasztor w Czernej

Cały kompleks w obrębie murów eremu to dziś barokowy kościół Św. Eliasza, czworoboczny klasztor, stary cmentarz i Droga Krzyżowa. Na miejscu, ale już poza furtą klasztorną, powstał również Dom Pielgrzyma i Restauracja.

Kościół Św. Eliasza czyli Sanktuarium MB Szkaplerznej zdobione jest czarnym marmurem, miejscowym, bo wydobywanym w pobliskim Dębniku, w dawnym kamieniołomie marmuru dębnickiego. Ołtarz główny Sanktuarium kryje zabytkowy obraz Św. Eliasza, zaś w ołtarzu bocznym widnieje XVIII-wieczny, cudowny obraz Matki Bożej (Śnieżnej) z Dzieciątkiem. W dłoni Maryja ma szkaplerz karmelitański.

Klasztor w Czernej cudowny obraz
Klasztor w Czernej cudowny obraz

Wielkim orędownikiem Cudownego Wizerunku w Czernej był ojciec Józef Kalinowski, powstaniec styczniowy i karmelita bosy - przeor tutejszego eremu. Zmarł w 1907 roku w Wadowicach, a w 1991 roku został kanonizowany jako Św. Rafał przez Świętego dziś Jana Pawła II. Relikwie Św. Rafała Kalinowskiego odnaleźć można w kaplicy klasztornej, w Czernej.  

Klasztor w Czernej
Klasztor w Czernej
Klasztor w Czernej
Klasztor w Czernej

Pogoda zmieniała nam się jak w kalejdoskopie, niemal od letniej, po późno jesienną. Nad Czerną zawisła gęsta mgła i zrobiło się chłodno. Pasowało to nawet do tej scenerii, ale po spacerkach w chłodzie czas było już wracać do domu, żeby się ogrzać 🙂 Coraz bardziej jesienne te nasze Jurajskie Szlaki 🙂

Klasztor w Czernej
Klasztor w Czernej
Sponsorzy i Patroni
Sponsorzy i Patroni

Zobacz też nasz film z tej podróży, będzie mi bardzo miło, jak zostawisz po sobie ślad w postaci łapki w górę lub, a najlepiej i Subksrypcji 🙂 Z góry pięknie dziękuję.

Informacje praktyczne

Zamek Tenczyn
ul. Zamkowa, Rudno
tel. 784-412-561
https://www.facebook.com/ZamekTenczyn/
Bilety: normalny 10 zł, ulgowy 5 zł, rodzinny 25 zł (z Kartą Dużej Rodziny 20 zł)
Parking: 7 zł (od strony autostrady)
Czynne: sb-nd 10.00-17.00
W dobie koronawirusa zwiedzanie indywidualne bez przewodnika

Zamek Tenczyn
Zamek Tenczyn

Dolina Eliaszówki
Czerna, Krzeszowice
Bilety: wstęp bezpłatny
Parkingi: bezpłatne przy drodze

Dolina Eliaszówki
Dolina Eliaszówki

Klasztor w Czernej
Sanktuarium MB Szkaplerznej i Św. Ojca Rafała Kalinowskiego
Czerna 79, Krzeszowice
tel. 12/ 282-00-65
http://karmelczerna.pl/
Bilety: zwiedzanie bezpłatne
Parking: bezpłatny
Do klasztoru w Czernej prowadzi Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd

Klasztor w Czernej cmentarz
Klasztor w Czernej cmentarz
Zamek Tenczyn z Barbakanu Zamek Tenczyn Nawojowa Wieża Zamek Tenczyn barbakan Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Rodzinny spacer w Rudnie Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Zamek Tenczyn Rudno W Rudnie Dolina Eliaszówki Dolina Eliaszówki Dolina Eliaszówki jesień Dolina Eliaszówki Dolina Eliaszówki Dolina Eliaszówki Dolina Eliaszówki Dolina Eliaszówki Dolina Eliaszówki Dolina Eliaszówki Dolina Eliaszówki Klasztor w Czernej Klasztor w Czernej źrodło Eliasza Klasztor w Czernej Klasztor w Czernej Sanktuarium Klasztor w Czernej Klasztor w Czernej Klasztor w Czernej Klasztor w Czernej
Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1136669 kilometrów

Komentarze

Avatar użytkownika
tomtur Uzależniony od podróży 1735 kilometrów
2020-11-10 13:48:24

W Czernej byłem, ale koło zamku Tenczyn to tylko x razy przejeżdżałem. Czyli razem z żoną wstawiamy do grafiku wycieczkowego i jeśli nie stwierdzimy, że inna Twa jurajska propozycja jest ciekawsza to może dojedziemy w 2021. Byle do 2030 roku bo wtedy to samochód może się nam rozsypać :)

Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1136669 kilometrów
2020-10-30 20:04:26

[cytuj autor='Marcin_Henioo'] No właśnie, jak byliśmy w zamku Tenczyn, to klamkę pocałowaliśmy, bo to był środek tygodnia, nie udało nam się go zwiedzić, trzeba będzie wrócić na Jurę, i to koniecznie! A ta dolinka piękna jesienią, jak ja Wam zazdroszczę! [/cytuj]

No chociaż w wakacje powinien być czynny w tygodniu. My na szczęście mamy dość blisko i możemy tu wracać :) No ja tak zazdraszczam innym bliskości np. Bieszczad :)

Avatar użytkownika
Marcin_Henioo Krajtroter 50945 kilometrów
2020-10-30 15:10:05

No właśnie, jak byliśmy w zamku Tenczyn, to klamkę pocałowaliśmy, bo to był środek tygodnia, nie udało nam się go zwiedzić, trzeba będzie wrócić na Jurę, i to koniecznie! A ta dolinka piękna jesienią, jak ja Wam zazdroszczę!

Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1136669 kilometrów
2020-10-29 09:44:44

[cytuj autor='Maciej A'] Podpiszę się też pod tym :-) [/cytuj]

:)

Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1136669 kilometrów
2020-10-29 09:44:29

[cytuj autor='allie'] Jedno miejsce bardziej malownicze od drugiego. Niedziela, ciekawa wycieczka, piękne widoki - czegóż chcieć więcej :) [/cytuj]

Dziękuję Ci :) To dobra alternatywa na wszelkie troski

Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1136669 kilometrów
2020-10-29 09:43:49

[cytuj autor='mirosław'] Zamek tenczyn po remoncie wygląda super,ciekawe miejsce do którego będzie się trzeba kiedyś wybrać [/cytuj]

Tak, Mirosławie polecam Ci, za każdym razem coś nowego zawsze tu zaskoczy, tym razem to było spacerowanie po Barbakanie :)

Avatar użytkownika
Maciej A Krajtroter 19190 kilometrów
2020-10-29 06:35:13

[cytuj autor='allie'] Jedno miejsce bardziej malownicze od drugiego. Niedziela, ciekawa wycieczka, piękne widoki - czegóż chcieć więcej :) [/cytuj]

Podpiszę się też pod tym :-)

Avatar użytkownika
allie Krajtroter 8580 kilometrów
2020-10-28 22:12:53

Jedno miejsce bardziej malownicze od drugiego. Niedziela, ciekawa wycieczka, piękne widoki - czegóż chcieć więcej :)

Avatar użytkownika
mirosław Krajtroter 50299 kilometrów
2020-10-28 17:24:39

Zamek tenczyn po remoncie wygląda super,ciekawe miejsce do którego będzie się trzeba kiedyś wybrać

Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1136669 kilometrów
2020-10-28 13:26:15

[cytuj autor='Joanna'] Nie mam nic przeciwko, ale jeszcze kilka innych miejsc czeka na swoją kolej, a możliwości jednak ograniczone :) [/cytuj]

Nawet mi nie mów :) Kolejka wydłuża się z każdym dniem, a zimą więcej przybywania jak odhaczania ;)

Avatar użytkownika
Joanna Krajtroter 72474 kilometrów
2020-10-28 13:04:21

[cytuj autor='Anna Piernikarczyk'] No i znów Asiu trzeba się będzie wybrać na Jurę :) [/cytuj]

Nie mam nic przeciwko, ale jeszcze kilka innych miejsc czeka na swoją kolej, a możliwości jednak ograniczone :)

Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1136669 kilometrów
2020-10-28 12:59:45

[cytuj autor='Joanna'] Też muszę dopisać do listy marzeń i planów, bo Doliny Eliaszówki nie znam w ogóle, a zamek widzieliśmy tylko z zewnątrz, bo akurat był remontowany. [/cytuj]

No i znów Asiu trzeba się będzie wybrać na Jurę :)

Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1136669 kilometrów
2020-10-28 12:58:46

[cytuj autor='MaciejW'] Fajne miejsca, trzeba wpisać na listę "do zwiedzenia" :):) [/cytuj]

Polecam gorąco, zamek Tenczyn to znana perełka, zaś Dolina Eliaszówki to mniej znane miejsce, ale też ciekawe, jak ktoś lubi spacery po lesie, z atrakcjami, to na pewno nie będzie zawiedziony, na pewno jesienią :)

Avatar użytkownika
Joanna Krajtroter 72474 kilometrów
2020-10-28 12:35:44

Też muszę dopisać do listy marzeń i planów, bo Doliny Eliaszówki nie znam w ogóle, a zamek widzieliśmy tylko z zewnątrz, bo akurat był remontowany.

Avatar użytkownika
MaciejW Krajtroter 4756 kilometrów
2020-10-28 11:38:07

Fajne miejsca, trzeba wpisać na listę "do zwiedzenia" :):)

Newsletter Wypisz się z newslettera
Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 15 lat przez aktywną rodzinkę złożoną z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami. Na przyjaznym Forum mamy 48 tys. postów. W sezonie notujemy 50 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy blisko 25 000 polubień, a na Instagramie ponad 2 300 Obserwujących.
Dreptamy.pl - wszystkie nasze wycieczki po Polsce
Copyright 2005-2020