Zamek Roztoka - zachwycający, rewitalizowany pałac na Dolnym Śląsku!
Zamek Roztoka to zachwycający, rewitalizowany zabytek na Dolnym Śląsku, w dużej mierze zachowany w oryginale do naszych czasów. Można powiedzieć, że to skromniejszy brat zamku Książ, niedaleko niego położony. Dzięki prywatnemu właścicielowi, który przywraca mu blask po zaniedbaniach XX wieku, zamek w Roztoce w sezonie turystycznym w weekendy otwiera się dla turystów. Wstąp tu, a nie będziesz tego żałować, jestem przekonana. Nas to miejsce oczarowało!
Zamek Roztoka - skromniejszy brat zamku Książ!
Skromniejszy, ale jak to często bywa, zarazem cudny, nieco skryty, ale wcale nie mniej ciekawy! Wręcz przeciwnie, to miejsce nas urzekło, zachwyciło i zatrzymało na dłużej! Korzenie zamku w Roztoce sięgają XV wieku, a nawet XIV stulecia i przez prawie 450 lat należał do rodu von Hochberg. Jednej z najważniejszych rodzin śląskiej arystokracji. Pewnie Cię zaskoczę, ale na Dolnym Śląsku Hochbergowie osiedli najpierw właśnie tutaj, zanim rozsiedli się w zamku Książ. Tutaj mieli swą letnią rezydencję, przepięknie zaprojektowaną. Ogród był tu tak śliczny, że król Prus Fryderyk II Wielki spał w nim w namiocie, niemal pod gołym niebem.
Zwiedzanie pałacu Roztoka - wnętrza, ogród francuski i park angielski
Dzięki intensywnym pracom obecnych właścicieli ten zabytkowy zespół jest udostępniany turystom. Okazała bryła, z której wybija się potężna wieża z tarasem zaprasza do tajemniczych wnętrz. Widok z tarasu rozciąga się na duży park w stylu angielskim. W czasie świetności ujmował tu również francuski ogród, a w nim pawilon nazywany faworytą. Do dziś wznosi się tu jako romantyczna ruina. Choć dziś dawny zamek bardziej przypomina pałac, to nadal skrywa elementy średniowiecznej twierdzy, jak fosa czy pierwotna wieża, później rozbudowana. Bardzo nas cieszy, że udało nam się zajrzeć do wnętrz. Są one dostępne w weekendy w sezonie turystycznym, po wykupieniu biletu. Po klimatycznych wnętrzach oprowadzają przewodnicy.
Zobacz nasz ranking: 25 nieoczywistych zamków i pałaców w Polsce!
Piano nobile - szlachetne piętro - sala balowa czy salon muzyczny
Nawet w najśmielszych snach nie spodziewaliśmy się, że tu będzie aż tak ślicznie. Szczególnie pierwsze, reprezentacyjne piętro zapiera dech i sprawia, że chce się tu spacerować i zaglądać w każdy uroczy zakamarek. To piano nobile - szlachetne piętro, czyli główne, reprezentacyjne pierwsze piętro w nowożytnych pałacach, willach i kamienicach. Wnętrza były tu niegdyś bardzo luksusowe, zamek miał m.in.: ogromną salę balową z malowanym plafonem, salon muzyczny, rozbudowaną bibliotekę i bogate dekoracje, jak elementy marmurowe, sztukaterie czy gobeliny. Choć część pomieszczeń wymaga jeszcze wiele pracy, to już teraz widzi się tutaj wspaniały gust, a wyobraźnia wprost szaleje i podpowiada sceny jak z filmu. Naprawdę warto!
Filmy kręcone na zamku w Roztoce
Tak piękne wnętrza stanowią niecodzienną i ujmującą scenerię, co doceniają filmowcy w naszej rodzimej kinematografii. Na zamku kręcono wiele filmów, np.: "Chopin, Chopin!" z 2025, w którym główną rolę zagrał pan Eryk Kulm. Zamek posłużył też jako tło do ekranizacji najnowszej "Lalki" z Tomaszem Schuchardt. Jedna z sal pojawia się też w trzecim sezonie komedii “1670”!
Justyna Zygmuntówna - pierwszy niemiecki podręcznik dla położnych
Zwiedzając zamek z przewodnikiem Jarosławem usłyszeliśmy wiele naprawdę ciekawych i przejmujących wręcz opowieści o przeszłości zamku, ale i miejscowości, na przykład o Justynie Siegmundin. Urodziła się ona w Roztoce w XVII (1636-1705). Jej spolszczone nazwisko to Justyna Zygmuntówna. To autorka pierwszego niemieckiego podręcznika dla położnych, opublikowanego w 1690 roku. Pani Justyna była samoukiem, na podstawie własnych doświadczeń stała się akuszerką. W czasach, gdy ważną rolą kobiety było rodzenie dzieci, ona ich się nie doczekała, lecz poświęciła im swoje życie. Została akuszerką, czyli kobietą pomagającą kobietom przy porodach. Zawód ten zwykle wykonywały wdowy lub kobiety niezamężne i nie cieszył się on prestiżem. Justyna jednak uczyniła z niego naukę. Dzięki jej wiedzy odbierała porody nawet koronowanych głów. Była obecna przy narodzinach Augusta III Mocnego, późniejszego króla Polski. Swoje doświadczenia spisała w podręczniku położnictwa, który przez kolejne dziesięciolecia pomagał przodkom przychodzić bezpiecznie na świat.
Ciekawostki o rezydencji i Roztoce na Dolnym Śląsku
- Prawie wszyscy potomkowie Hochbergów nosili od XVII wieku imiona Hans Heinrich, numerowano ich w kolejności urodzenia, a nie panowania. Dla przedstawicieli hrabiowskiej linii z Roztoki zarezerwowano numery parzyste, dla odróżnienia od linii panującej na Zamku Książ i w Pszczynie
- W Roztoce pochowany jest Hans Heinrich XIV Bolko von Hochberg (1843–1926) - kompozytor, który przybierał pseudonim J.H. Franz. Zmarł w 1926 roku w pobliskim Szczawnie-Zdroju. Na zamku miał swój salon muzyczny z fortepianem prod. Bechstein
- Zamek gościł królów i cesarzy, cesarze Franciszek Józef I i Wilhelm II odwiedzili Zamek podczas manewrów wojskowych w 1890 roku
- Król Prus Fryderyk II Wielki tak zachwycił się ogrodem, że spał tu w namiocie pod gołym niebem
- W zamku ukrywano skarby sztuki w czasie II wojny światowej, była to jedna z tajnych składnic cennych dzieł sztuki, książek i archiwów, m.in. z Wrocławia i Pruskiej Biblioteki Państwowej
- W Roztoce urodziła się Justina Siegmundin - autorka pierwszego niemieckiego podręcznika dla położnych
Historia zabytku - ród von Hochberg
W XIV wieku w Roztoce istniał zamek nawodny, a jako właściciel tego rycerskiego majątku w 1374 roku wzmiankowany był był Hentschel von Reibnitz. Jego potomek Christoph II sprzedał Roztokę 2 stycznia 1497 roku Conradowi I von Hochberg, staroście zamku grodzieckiego i księstwa świdnicko-jaworskiego. Po śmierci Konrada zamek odziedziczył jego syn Georg, który wprowadził w majątku religię protestancką. Ten sławny na Dolnym Śląsku ród opiekował się budowlą przez blisko pół tysiąclecia. W XVI wieku gotycki zamek przebudowano w stylu renesansowym.
Gruntowna przebudowa renesansowego zamku na okazałą rezydencję w stylu barokowym miała miejsce za panowania Hansa Heinricha III. Zakończona została w 1725 roku, o czym świadczy inskrypcja na dzwonie na zamkowej wieży. Autorem przebudowy był zapewne pracujący równolegle na Zamku Książ architekt Feliks Anton Hammerschmidt. Z tego okresu zachowała się bryła zamku wraz z wieżą od strony południowej oraz okazała, dwukondygnacyjna sala balowa z wystrojem malarskim plafonu. W tym czasie na wschód od zamku założono ogród francuski ozdobiony przez pawilony i rzeźby ogrodowe. Do dziś zachowały się oranżerie i tzw. favorita - ogrodowa altana, służąca do odpoczynku i picia herbaty.
W czasie wojen Śląskich Roztoka stała się areną wydarzeń wojennych. Po bitwie zwyciężonej przez armię pruską pod Dobromierzem 4 czerwca 1745 król Fryderyk II na swoją kwaterę wybrał właśnie Roztokę. Był oczarowany pałacowym ogrodem i nocował w nim w namiocie pod gołym niebem. Na pamiątkę podarował ówczesnemu właścicielowi zamku Hansowi Heinrichowi IV swój portret, który do 1945 roku był najcenniejszą ozdobą pałacowych wnętrz.
Kompozytor Hans Heinrich XIV Bolko hrabia von Hochberg
Największy rozkwit pałacu Roztoka przypadł na XIX wiek. W 1870 roku miała miejsce ostatnia przebudowa zamku. Autorem projektu był najpewniej nadworny architekt Hochbergów - Olivier Pavelt. Zmieniono wówczas wystrój elewacji, ale pozostawiono nienaruszoną bryłę pałacu. Nowy wystój zyskały pałacowe wnętrza, ozdobione kosztownymi gobelinami, boazeriami, kunsztownymi sztukateriami i malowidłami. Co ciekawe, w stanie oryginalnym pozostawiono wówczas salę balową z okazałym, malowanym plafonem. Zleceniodawcą tej przebudowy był ówczesny właściciel Roztoki - Hans Heinrich XIV Bolko hrabia von Hochberg, znany kompozytor, dyrektor Teatru Królewskiego, a następnie Opery Dworskiej w Berlinie. W reprezentacyjnych wnętrzach pierwszego piętra pałacu urządził Bolko własny salon muzyczny, w którym na honorowym miejscu stał jego fortepian. Jednocześnie z tą przebudową pałacu urządzono w stylu angielskim rozległy park o charakterze krajobrazowym, który stanowił i do dziś stanowi naturalną otulinę przyrodniczą całego założenia.
Hrabia Bolko von Hochberg to znamienita postać w historii rodu. Za jego czasów rodzina Hochbergów była u szczytu swojej potęgi stanowiąc majętną elitę pruskiej arystokracji. W tym czasie miała miejsce pamiętna wizyta dwóch cesarzy w Roztoce. 17 września 1890 roku przy okazji manewrów wojskowych w zamku gościł cesarz Austro-Węgier Franciszek Józef I i cesarz Niemiec Wilhelm II. W 1860 roku przy znacznym współudziale finansowym Hochberga wzniesiono w Roztoce nowy kościół protestancki, wzorowany na cesarskiej katedrze w Spirze. W krypcie tej świątyni urządzono rodowe mauzoleom Hochbergów. W 1889 roku z inicjatywy hrabiego wybudowano w Roztoce pierwszy dworzec kolejowy, połączony linią kolejową z Strzegomiem, Jaworem i Bolkowem. Wieś stopniowo zyskała bardzo nowoczesną infrastrukturę, której mogło jej pozazdrościć niejedno dolnośląskie miasteczko.
Smutny XX wiek - wojna, kolonie i hotel robotniczy
W lutym 1945 roku skończyła się blisko 450-letnia historia Hochbergów w Roztoce. Pałac ucierpiał, a wyposażenie zostało rozszabrowane. Po wojnie od 1945 roku pałac był ośrodkiem kolonijnym dla dzieci pracowników Huta Pokój z siedzibą w Rudzie Śląskiej. Później był to hufiec pracy czy hotel robotniczy. W końcu pałac w Roztoce opustoszał i całkowicie niszczał. Mimo wszystko, co jest znamienne i rzadkie na tych terenach, w dużej mierze zachował się w oryginale.
Nowa era pałacu
Od 2017 roku jest pod dobrą opieką prywatnych właścicieli, którzy przywracają rewitalizacją przywracają mu dawną świetność. Mieliśmy przyjemność poznać właścicielkę, przemiłą Panią Małgosię, dobrą duszę tego miejsca. Jestem przekonana, że wkrótce będzie to jedna z popularniejszych atrakcji województwa dolnośląskiego, odznaczająca się nie tylko unikalną architekturą, ale też niecodzienną atmosferą.
Nasz film
Zapraszamy do filmu o zamku i jego okolicach.
Informacje praktyczne
Zamek Roztoka
ul. Zamkowa 3, Roztoka
Aktualne godziny zwiedzania i ceny biletów: https://www.zamekroztoka.pl/
Otwarte: weekendy sezonu turystycznego
Współrzędne: 50.9580164, 16.2239792
Noclegi w Dolnym Śląsku
Tutaj znajdziesz duży wybór noclegów. Zamawiając nocleg na Booking.com za naszym pośrednictwem wspierasz rozwój naszego bloga, za co z góry dziękujemy! To pomoże nam w dotarciu do wielu ciekawych miejsc, które później chętnie Wam pokazujemy i dzielimy się z Wami naszymi doświadczeniami i informacjami.
Co zobaczyć w okolicy?
Jeśli szukasz więcej pomysłów na ciekawe miejsca do odwiedzenia, mamy dla Ciebie kilka propozycji w okolicy. W promieniu 30 kilometrów znajduje się kilka atrakcji, które warto dodać do swojego planu podróży.
- Zamek Świny, odległość: 8.2 km
- Kościół Pokoju w Jaworze, odległość: 11 km
- Zamek Książ, odległość: 13.7 km
- Rynek w Świdnicy, odległość: 22.4 km
- Kościół Pokoju w Świdnicy, odległość: 22.4 km
- Katedra w Świdnicy, odległość: 22.7 km
- Kolorowe Jeziorka Rudawy Janowickie, odległość: 22.9 km
- Zamek Grodno w Zagórzu Śląskim, odległość: 26.6 km
- Jezioro Bystrzyckie w Zagórzu Śląskim, odległość: 26.7 km
- Kościół Mariacki w Legnicy, odległość: 28.3 km
Mapa z zaznaczonymi atrakcjami
