Sprawdź nasz projekt Jurajskie Szlaki Jesienne
Muzeum Kaszubskie w Kartuzach, Zbyszek Mat

Kartuzy - Nie ma Kaszub bez Polonii

2011-05-28 - 2011-06-06
2011-06-11 15:22:32
Avatar użytkownika
Zbyszek Mat Krajtroter 17595 kilometrów

Poznajemy Kaszuby. Parę dni w Gdańsku i okolicach. - Jedziemy do Kartuz.

Miejsca odwiedzone podczas wycieczki
Kartuzy



„ Nie ma Kaszub bez Polonii



a Polski bez Kaszub. „

Z dziennika podróży Michała (dzień trzeci - jedziemy do Kartuz ):

..
Pomnik Franciszka Tredera - Twórcy Muzeum

Po wczorajszym rejsie „żeglugą poprzeczną”, około godz. 9:00 jesteśmy gotowi do wyjazdu. Poniedziałek dzień niezbyt dobry na wizyty w muzeach. Ale jak Kaszuby to pojedziemy do Kartuz.



Prawie pietnasto tysięczne miasto Kartuzy (kaszb. Kartuzë, niem. Karthaus) w woj. pomorskim, w powiecie kartuskim. Miasto leży nad czterema jeziorami zwanymi Kartuskimi są to: Karczemne, Klasztorne Duże, Klasztorne Małe i Mielenko.

Zatrzymujemy się na parkingu przed Muzeum Kartuskim, które o dziwo jest otwarte, a miłe powitanie zachęca do zwiedzania.

Historia Muzeum Kaszubskiego związana jest z osobą Franciszka Tredera. Autor wielu wierszy kaszubskich i polskich rozpoczął gromadzenie zabytków kultury materialnej i sztuki ludowej Kaszub. Pierwszą wystawę zebranych przez siebie zabytków zorganizował w 1932 roku w rodzinnym Borzestowie. Oficjalne otwarcie Muzeum Kaszubskiego nastąpiło w dniu 1 maja 1947 roku.

Prezentowane ekspozycje to:

Rybołówstwo – liczne jeziora dostarczały żywności i tu prezentowane są czólna , narzędzia isprzęt używaany do połowów.Ciekawa jest pułapka do łapania raków.

Rolnictwo - to podstawowe narzędzia związane z uprawą roli : radła, brony, uprząż. Ciekawostką jest stosowanie butów dla konia. Konie należą do zwierząt ciężkich, zaś tereny Kaszub, to torfowiska, gleby miękkie, podmokłe. Zastosowanie więc konia w pracach polowych powodowało jego grzęźnięcie w miękkim gruncie. W sposób skuteczny i zasadniczy tym utrudnieniom zapobiegały tzw. "buty końskie" zakładane przed rozpoczęciem prac polowych na kopyta zwierzęcia.

Gospodarstwo domowe – przedstawiono tu narzędzia stosowane do mierzenia płodów rolnych, ich przechowywania, przetwarzania żywności oraz podstawowy sprzęt kuchenny. Jest zatem beczka na zboże wydrążona w pniu, korzec i mace plecione z korzeni sosny. Widoczne są również przyrządy służące do obróbki ziarna stępa ręczna do łuszczenia zboża na kaszę. Różnorodną natomiast kolekcję stanowią foremki do masła oraz wałeczki stosowane do uzyskiwania na wytworzonym maśle elementu dekoracyjnego.

Garcarstwo- jedna z najstarszych dziedzin rzemiosła ludowego Kaszub. Jego wytwory ceramika kaszubska posiada wielowiekowe tradycje. Na ekspozycji przedstawiono gotowe już wytwory ceramiczne w postaci kafli piecowych, wazonów i wyrobów ceramicznych z warsztatu znanych na Kaszubach rodzin Meissnerów, Neclów i Kaźmierczaków. Prezentowane na wystawie wytwory ceramiki kaszubskiej charakteryzują się specyficznymi motywami w postaci gwiazdy kaszubskiej, rybiej łuski względnie tulipana, uzupełniane następnie liniami falistymi lub kropkami.

Sztuka ludowa - ciekawie prezentują się dwie najciekawsze, przebogato wykonane, unikatowe kolekcje, a mianowicie: kolekcja XVIII XIX wiecznych czepców kobie-cych (złotogłowie) oraz kolekcja XIX-wiecznych obrazów malowanych na szkle. (tulipany, palmety, stokrotki, owoce granatu). Czepce używane były jedynie przez zamożne kobiety, gdyż w połowie XIX wieku wartość czepca przewyższała wartość krowy. Bogata kolekcja obrazów malowanych na szkle urzeka swą prostotą, a jednocześnie harmonią pomiędzy przekazywaną treścią a artystycznym wyrażeniem. Wystawę uzupełniają rzeźby drewniane, z których na szczególną uwagę zasługują figury mnichów kartuskiego klasztoru.

Izba kaszubska i tradycja kaszubska - zgromadzono tu sprzęty i meble codziennego użytku oraz wyposażenie tradycyjnej izby kaszubskiej. Nie podobał mi się „pyzder”- dyscyplina, która wisiała pod ręką na łóżku rodziców i służyła do karania nieposłusznych dzieci. Przecież jestem grzeczny tylko nieraz dziadziuś na zamkach krzyżackich zamyka mnie w dyby lub wiąże do pręgierza. Ale „pyzdra” nigdy nie stosuje.

oraz na dziedzińcu muzeum maszyny rolnicze i sprzęt używany w gospodarstwie.

Trzeba zwrócić uwagę na tablicę z Ojcze Nasz w języku kaszubskim – dar Kaszubów dla Świątyni Pater Noster w Jerozolimie oraz zatrzymać się, przeczytać i zadumać się nad Rejestrem Katynia Jana Olechowskiego:

Rejestr Katynia

..buty dla konia...
..buty dla konia...

Przeczytaj rejestr katyński

Imiona… martwe wyrazy

I zmów litanię za wszystkich

Bez ust, bez oczu, bez twarzy

Cyfra kamieniem milczenia

Śmierć przywaliła okrutna

..łódz dłubana z Chmielonka z 1788 roku
..łódz dłubana z Chmielonka z 1788 roku

O usta, których już nie ma

Jakże wam krzykiem wybuchnąć !

..łódż dłubanka wydobyta z jeziora Sitno ( Dzierzązno ) z końca XVIII w.
..łódż dłubanka wydobyta z jeziora Sitno ( Dzierzązno ) z końca XVIII w.

Oczy wyżarte cierpieniem

W noc pogrążone, nieme

..Bębenek na raki....
..pływaczki dla dzieci..

Jakimże strasznym spojrzeniem

Przyszło wam żegnać tę ziemię

W dni nasze kruche i drżące

Niech wspólny los nas uniesie

..Kaszubskie Nuty i Abecadło.
..Kaszubskie Nuty i Abecadło.

Ostatni gest konających

Zdradzonych w Katyńskim Lesie

Wiatr groby rozdarte liże

Ślad zasypuje morderców…

Módlny się, smutni, pod krzyżem

O prawo do własnej śmierci.

Straszne i smutne wspomnienia, tragiczna lekcja historii ale” la vita continua”

Z wielką przyjemnością dzięki uprzejmości Pani z muzeum przeszliśmy lekcję nauki alfabetu kaszubskiego i teraz sami możemy go powtarzać:

To je krótci. To je dłudzi
To kaszebsko stolëca
To są basë, to są skrzëpci
To oznôczô Kaszeba
To je rydel, to je tycz
To są chojnë, widłë gnojne
To je prosté, to je krzëwé
To je tylni koło wozn
To są hôci, to są ptôci
To są prusci półtrojôci
To je kleka, to je wół
To je całe, a to pół
To je małi, to je wiöldzi
To są instrumenta wszyci

..oryginalny habit Kartuza..
..oryginalny habit Kartuza..

Michał Krajnik

..Rejestr Katynia.. Michał wpisuje się do Księgi Pamiątkowej... ..wóz wyjazdowy do miasta i na wesela.. Szafa Kuchenna -Tobryt Tablica Ojcze Nasz w języku kaszubskim. Dar Kaszubów dla Świątyni Pater Noster w Jerozolimie. ..na dziedzińcu Muzeum... ..Kaszub..  i Kaszubka.. żuraw studzienny.. wialnia- młynek ..kierat.. ..wóż ..sieczkarnia.. .. i pożegnanie z muzeum i jego twórcą.
Avatar użytkownika
Zbyszek Mat Krajtroter 17595 kilometrów

Komentarze

Nie znalazłem żadnych postów w tym temacie. Kliknij tutaj by dodać pierwszy
Newsletter Wypisz się z newslettera
Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 15 lat przez aktywną rodzinkę złożoną z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami. Na przyjaznym Forum mamy 48 tys. postów. W sezonie notujemy 50 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy blisko 25 000 polubień, a na Instagramie ponad 2 300 Obserwujących.
Dreptamy.pl - wszystkie nasze wycieczki po Polsce
Copyright 2005-2020