Sandomierz

Anna Piernikarczyk
Dodano: 2019-09-11 , Zaktualizowano: 2020-03-25

Sandomierz to pi─Ökne miasto kr├│lewskie, malowniczo po┼éo┼╝one nad Wis┼é─ů, w wojew├│dztwie ┼Ťwi─Ötokrzyskim, przy trasie nr 79, oko┼éo 15 km od Tarnobrzega. Sandomierz, podobnie jak Kazimierz Dolny, odznacza si─Ö t─ů niepowtarzaln─ů atmosfer─ů, klimatem daj─ůcej si─Ö tu odczu─ç przesz┼éo┼Ťci, przenikaj─ůcej urokliwe zau┼éki. Nie wystarczy o tym mie┼Ťcie czyta─ç, trzeba je zobaczy─ç i poczu─ç.



Wielka przemiana Sandomierza!

Kiedy pierwszy raz odwiedzi┼éam to miasto, a by┼éo to w 2011 roku, po wielkiej powodzi z 2010 roku, Sandomierz wydawa┼é si─Ö smutnym miejscem, ┼Ťlady zalania by┼éo jeszcze wida─ç w r├│┼╝nych miejscach do┼Ť─ç wyra┼║nie, brakowa┼éo tu koloru i rado┼Ťci, a do tego zdj─Öcia z kataklizmu w wielkim formacie, prezentowane na Rynku, przyt┼éacza┼éy. Ju┼╝ wtedy mo┼╝na by┼éo dostrzec niezaprzeczalne uroki miasteczka, ale trzeba by┼éo je wydoby─ç, a i turyst├│w nie by┼éo wielu. Kolejne wizyty zupe┼énie odmienny obraz Sandomierza ju┼╝ nam pokaza┼éy. Teraz to miasto t─Ötni ┼╝yciem, pi─Öknie odnowione, ozdobione kwieciem i pe┼éne turyst├│w prezentuje si─Ö wybornie! Dodatkowo jest bardzo dobrze odbierane przez wi─Ökszo┼Ť─ç turyst├│w, to wielki sukces.

Sandomierz Brama Opatowska

Sandomierz - Mały Rzym

Historyczny Sandomierz bywa nazywany "Ma┼éym Rzymem", a to dlatego, ┼╝e podobnie, jak w┼éoska stolica, ulokowa┼é si─Ö na 7 wzg├│rzach, a ponadto pod obydwoma miastami ci─ůgn─ů si─Ö tajemnicze, podziemne korytarze. Te w Sandomierzu s─ů udost─Öpnione dla turyst├│w!

Ojciec Mateusz

Sandomierz zyska┼é znacznie na s┼éawie w ostatnich czasach za spraw─ů popularnego serialu "Ojciec Mateusz" kr─Öconego w┼éa┼Ťnie w tym mie┼Ťcie. B─Öd─ůc w Sandomierzu nawet zobaczy─ç mo┼╝na Dworek Skorupskich, kt├│ry nazwano Dworkiem Ojca Mateusza. Na Rynku natomiast w jednej z kamienic powsta┼éa wystawa zwi─ůzana z tym serialem. Tak wi─Öc w┼éodarzom na pewno serial pom├│g┼é znacz─ůco wypromowa─ç miasto, ale i tak nale┼╝─ů si─Ö im brawa za kierunek zmian i dobrze zachowany klimat historycznego miasteczka, bez kiczu i zbytniej komercji.

Sandomierz

Historia Sandomierza

Sandomierz to jedno z najstarszych, a przy tym najpi─Ökniejszych miast w Polsce! Jego historia rozpocz─Ö┼éa si─Ö oko┼éo 1000 lat temu, a ┼Ťlady bytno┼Ťci cz┼éowieka na tym terenie si─Ögaj─ů znacznie znacznie wcze┼Ťniej. Dogodne jest po┼éo┼╝enie Sandomierza, tote┼╝ szybko rozpocz─Ö┼éo si─Ö tutaj osadnictwo - przy Wi┼Ťle, najwi─Ökszej rzece w Polsce, na wysokim jej brzegu, bez mostu, za to z p┼éytkim brodem, z ┼╝yzn─ů ziemi─ů i na skrzy┼╝owaniu szlak├│w handlowych. Trudno wyobrazi─ç sobie lepsz─ů lokalizacj─Ö, tote┼╝ pierwszy gr├│d ksi─ů┼╝─Öcy na Wzg├│rzu Zamkowym powsta┼é ju┼╝ oko┼éo XI wieku, umocniony drewniano-ziemnym wa┼éem. Wok├│┼é grodu, na s─ůsiednich wzg├│rzach wyros┼éo podgrodzie z kilkoma ko┼Ťcio┼éami.

Najlepiej rozwija┼éo si─Ö podgrodzie na Wzg├│rzu Staromiejskim, kt├│re sta┼éo si─Ö zal─ů┼╝kiem przysz┼éego miasta - Sandomierza. Ju┼╝ 900 lat temu Gall Anonim pisa┼é o Sandomierzu jako o g┼é├│wnej stolicy Kr├│lestwa, obok Krakowa i Wroc┼éawia. Powsta┼éo tu nawet ksi─Östwo sandomierskie, z siedzib─ů w zamku sandomierskim. Niestety rozdrobnienie pa┼ästwa doprowadzi┼éo do najazd├│w wrog├│w i tak na Sandomierz najechali Tatarzy, najpierw w 1241 roku, a p├│┼║niej w latach 1259-60. Wtedy miasto zosta┼éo ca┼ékowicie zniszczone, a mieszka┼äcy wymordowani i praktycznie jedynym ┼Ťladem jest tu dzi┼Ť ulica Staromiejska.

Rejs po Wi┼Ťle

Nowa, bardziej obronna lokalizacja Sandomierza, na terenie dzisiejszego Starego Miasta okaza┼éa si─Ö bardziej trwa┼éa. Odrodzony w tym miejscu Sandomierz zyska┼é ponownie prawa miejskie w 1286 roku, a nada┼é je ksi─ů┼╝─Ö Leszek Czarny. Miastu nadano liczne przywileje, tote┼╝ bardzo szybko si─Ö rozwin─Ö┼éo. Kiedy kr├│l W┼éadys┼éaw ┼üokietek zlikwidowa┼é ksi─Östwa i ustanowi┼é wojew├│dztwa, Sandomierz sta┼é si─Ö stolic─ů jednego z nich. Wtedy Sandomierz by┼é jeszcze drewniany, tote┼╝ ┼éatwo sp┼éon─ů┼é podczas napadu Litwin├│w w 1349 roku, ale za czas├│w kr├│la Kazimierza Wielkiego odbudowano Sandomierz ju┼╝ murowany, w formie zbli┼╝onej do obecnego Starego Miasta.

Na g┼é├│wnym placu - Rynku stan─ů┼é Ratusz, a wok├│┼é niego powsta┼éy kramy i jatki rzemie┼Ťlnicze. Drewniane domy s─ůsiadowa┼éy z murowanymi kamienicami, a ca┼ée miasto otoczone ceglanymi murami obronnymi, z basztami i czterema bramami. Do dzi┼Ť zachowa┼éa si─Ö tylko jedna - Brama Opatowska. Co ciekawe, powsta┼éy te┼╝ w├│wczas w─ůskie przej┼Ťcia dla pieszych - tzw. furty i do dnia dzisiejszego zachowa┼éa si─Ö jedna z nich - Furta Dominika┼äska, zwana Uchem Igielnym. Ca┼éy system obronny powi─ůzany by┼é z zamkiem, kt├│ry r├│wnie┼╝ zast─ůpiono murowan─ů budowl─ů.

Rejs po Wi┼Ťle

W sandomierskim zamku cz─Östo go┼Ťci┼éy koronowane g┼éowy, ciekawostk─ů jest, ┼╝e Kazimierz Wielki bywa┼é tutaj a┼╝ 18 razy! W tym czasie powsta┼éa murowana kolegiata, nosz─ůca gotyck─ů bry┼é─Ö do dzi┼Ť. Sandomierz by┼é w tym czasie i w kolejnych wiekach modny, nie tylko mieszkali tu s┼éawni Polacy, ale te┼╝ osiedlali si─Ö ┼╗ydzi, Ormianie, W─Ögrzy czy Rusini. Do dzi┼Ť zachowa┼é si─Ö tu gotycki dom Jana D┼éugosza - s┼éynnego kronikarza. To tutaj budowano te┼╝ spichlerze, w kt├│rych magazynowano zbo┼╝a przez zim─Ö, a wiosn─ů sp┼éawiano do Gda┼äska. Do dzi┼Ť zachowa┼é si─Ö w Sandomierzu nad Wis┼é─ů jeden z takich spichlerzy. Mieszka┼äcy gromadzili te┼╝ towary pod domami, w dr─ů┼╝onych g┼é─Öboko piwnicach. Tak powsta┼é ca┼éy system podziemnych korytarzy, kt├│re w niekt├│rych fragmentach s─ů obecnie udost─Öpnione turystom jako podziemna trasa turystyczna!

Z┼éote czasy Sandomierza zako┼äczy┼éy si─Ö wraz z potopem szwedzkim, kt├│ry spustoszy┼é miasto podobnie, jak wiele lat wcze┼Ťniej najazd Tatar├│w. W 1656 roku wycofuj─ůce si─Ö wojska szwedzkie wysadzi┼éy w powietrze zamek, tak, ┼╝e osta┼éo si─Ö tylko jedno skrzyd┼éo, zniszczono te┼╝ ko┼Ťcio┼éy, kamienice i spichlerze. Choroby nawiedzaj─ůce miasto w kolejnych latach do┼éo┼╝y┼éy swoje i tak Sandomierz upad┼é. W czasie zabor├│w Sandomierz by┼é miastem granicznym, tote┼╝ straci┼é na znaczeniu. Ze wzgl─Ödu na brak finans├│w, rozebrano mury miejskie, spalone ko┼Ťcio┼éy i inne budowle. Zast├│j gospodarczy trwa┼é a┼╝ do I wojny ┼Ťwiatowej, kt├│ra na szcz─Ö┼Ťcie omin─Ö┼éa Sandomierz na tyle, ┼╝e nie przynios┼éa kolejnych zniszcze┼ä.

Sandomierz

W 1937 roku Sandomierz nieco si─Ö o┼╝ywi┼é, gdy sta┼é si─Ö stolic─ů Centralnego Okr─Ögu Przemys┼éowego, jednak wybuch II wojny ┼Ťwiatowej zatrzyma┼é wszelkie plany. W Sandomierzu rozpocz─Ö┼éy si─Ö masowe aresztowania ludno┼Ťci i rozstrzeliwania, wywozy na przymusowe roboty i do oboz├│w koncentracyjnych. Powsta┼éo getto dla ┼╗yd├│w. Polacy podj─Öli walk─Ö z okupantem, wyzwolenie przysz┼éo 18 sierpnia 1944 roku. I zn├│w zacz─ů┼é si─Ö mozolny rozw├│j Sandomierza jako miasta powiatowego. Wtedy te┼╝ zacz─Ö┼éa si─Ö akcja z zapadaj─ůcymi si─Ö podziemiami pod Star├│wk─ů, kt├│r─ů na szcz─Ö┼Ťcie uratowano od zag┼éady.

Dzi┼Ť Sandomierz zn├│w odrodzi┼é sw─ů wielko┼Ť─ç, odremontowane zabytki, urocze zau┼éki i popularno┼Ť─ç w┼Ťr├│d turyst├│w sprawiaj─ů, ┼╝e jest to bardzo ch─Ötnie odwiedzane miasto w Polsce. Turystyka sta┼éa si─Ö wa┼╝nym elementem tego historycznego o┼Ťrodka!

Sandomierz

Zabytki w Sandomierzu

Miasto poszczyci─ç mo┼╝e si─Ö wspania┼é─ů, oryginaln─ů zabudow─ů architektoniczn─ů. Sandomierskie Stare Miasto to charakterystyczny zesp├│┼é o ┼Ťredniowiecznym, szachownicowym uk┼éadzie, skupionym wok├│┼é prostok─ůtnego Rynku, z widocznym zarysem i zachowanymi fragmentami ┼Ťredniowiecznych mur├│w miejskich. To jedna z najlepiej zachowanych i najpi─Ökniejszych star├│wek w Polsce, o du┼╝ej warto┼Ťci historycznej i architektonicznej, wpisana do rejestru zabytk├│w o ┼Ťwiatowej randze. Wiele sandomierskich zabytk├│w powsta┼éo ju┼╝ w XIV wieku, najcenniejsze to:

- Katedra w Sandomierzu, ul. Katedralna 1 - XIV-wieczna gotycka ┼Ťwi─ůtynia, w kt├│rej przechowywane s─ů relikwie Drzewa Krzy┼╝a ┼Üwi─Ötego podarowane przez Kr├│la W┼éadys┼éawa Jagie┼é┼é─Ö.

Sandomierz

- Zamek w Sandomierzu, ul. Zamkowa 12 - budowla z XIV wieku powsta┼éa w miejscu wcze┼Ťniejszego grodu, obecnie mie┼Ťci Muzeum Okr─Ögowe

- Ratusz w Sandomierzu, Rynek 1, charakterystyczna budowla z XIV wieku, przebudowana w wieku XVI, w stylu renesansowym, stoi w centralnej cz─Ö┼Ťci Rynku, jest to jeden z najpi─Ökniejszych i najbardziej rozpoznawalnych ratuszy w Polsce

Zamek w Sandomierzu

- Brama Opatowska w Sandomierzu - jedyna zachowana brama miejska, element ┼Ťredniowiecznego systemu obronnego miasta, pochodzi z XIV wieku, na szczycie dost─Öpny jest taras widokowy

- Ko┼Ťci├│┼é ┼Üw. Micha┼éa w Sandomierzu - obecnie Wy┼╝sze Seminarium Duchowne

Sandomierz

- Kamienice miejskie, Rynek i Stare Miasto - zabytkowe domy mieszcza┼äskie z bogat─ů histori─ů, cz─Östo obecnie ┼╝yj─ů drugim ┼╝yciem, np. w piwnicach konwiktu Boboli mie┼Ťci si─Ö fantastyczna Zbrojownia Rycerska

- Dom D┼éugosza w Sandomierzu, ul. Jana D┼éugosza - pi─Öknie utrzymana gotycka budowla z czerwonej ceg┼éy ufundowana przez D┼éugosza, dzi┼Ť Muzeum Diecezjalne

Sandomierz

Atrakcje w Sandomierzu

- Podziemia sandomierskie, zej┼Ťcie w Rynku w kamienicy Ole┼Ťnickich - funkcjonuj─ůce od wiek├│w podziemne piwnice i lochy, obecnie udost─Öpnione do zwiedzania. Dawniej wielokrotnie s┼éu┼╝y┼éy mieszka┼äcom jako schronienie przed naje┼║d┼║cami

- W─ůw├│z Kr├│lowej Jadwigi w Sandomierzu - niezwyk┼éa atrakcja przyrodnicza, niespotykana w innych miejscach, szczeg├│lnie, ┼╝e wyst─Öpuje w centrum miasta. Jest to w─ůw├│z lessowy, w kt├│rym mo┼╝na zobaczy─ç niezwykle ciekawie uformowane korzenie starych drzew, wystaj─ůce ponad powierzchni─Ö piask├│w

Sandomierz ko┼Ťci├│┼é ┼Üw. Micha┼éa

- G├│ry Pieprzowe, ul. Podmiejska, ul. B┼éonie - prastare g├│ry, b─Öd─ůce cz─Ö┼Ťci─ů G├│r ┼Üwi─Ötokrzyskich, to niedu┼╝y ale malowniczy fragment, mo┼╝e adekwatniejsza nazwa to r├│┼╝ane wzg├│rza, z dzikimi gatunkami r├│┼╝ i pi─Öknym widokiem na Wis┼é─Ö i star├│wk─Ö Sandomierza, powsta┼é tu rezerwat

Oficjalna strona Sandomierza

Sandomierz katedra


Sandomierz atrakcje

To jest specjalna wersja strony, przygotowana by ┼éadowa┼éa si─Ö b┼éyskawicznie. Klikaj─ůc tutaj wczytasz pe┼én─ů wersj─Ö strony z dodatkowymi mo┼╝liwo┼Ťciami.
Polskie Szlaki - polskie atrakcje
Copyright 2005-2020