Pałac w Nakle Śląskim 
ul. Parkowa 1, Nakło Śląskie
tel. 32/ 441-60-28
http://cekus.pl

50°26'20" N, 18°54'3" E

Dzisiaj zabiorę Was wirtualnie pod pałac w Nakle Śląskim, to moje "wkoło komina", bo patrzę na niego z okna, a właściwie na jego wysoką, nietypową wieżę. A czemu bajkowe zamczysko? Bo pałac nie jest bardzo stary, ma nieco ponad 150 lat, ale wyglądem przypomina właśnie starą twierdzę, trochę taką wyjętą z bajki. To zamysł twórców, najmożniejszej rodziny na Śląsku XIX wieku - Henckel von Donnersmarck.

Co prawda bardziej znanym przedstawicielem rodu jest Guido ze Świerklańca, ale budowniczy nakielskiego pałacu - Hugon, kuzyn księcia Guido, ponoć nie ustępował mu wielkością majątku. Wywodził się z Siemianowic Śląskich, gdzie miał swoją siedzibę, a tutaj miał wystawić sobie tylko letnią rezydencję. Wybrał unikatowy, angielski styl Tudorów. Jego syn jeszcze rozbudował pałac, podwyższył wieżę i zrobił z niego swoją główną rezydencję. Łazarz IV Henckel von Donnersmarck, bo o nim mowa, ufundował też stojący naprzeciw pałacu kościół, obok którego do dziś znajduje się jego mauzoleum, spoczywa tu wraz z małżonką Marią.

Romantyczne zamczysko

W niewielkim Nakle Śląskim koło Tarnowskich Gór, wśród drzew zabytkowego parku stoi pałac przypominający stare, bajkowe zamczysko, dzięki wysokiej wieży wznoszącej się ponad koronami drzew. Pałac w Nakle Śląskim to dawna rezydencja możnej rodziny Henckel von Donnersmarck z połowy XIX wieku.



Historia pałacu

Budowę pałacu rozpoczął w 1856 roku hrabia Hugo I Henckel von Donnersmarck z Siemianowic (linia katolicka) - przedstawiciel  jednego z najbogatszych rodów śląskiej arystokracji. Był to kuzyn bardziej znanego księcia Guido ze Świerklańca (linia protestancka), ale prawdopodobnie nie ustępował mu wielkością majątku. Kilka lat później prace nad nakielskim pałacem zakończył najstarszy syn Hugona - Łazarz IV. Budowla reprezentowała ciekawy styl angielskiego gotyku i mocno nawiązywała do maniery angielskich Tudorów. To wyraz ówczesnej mody stawiania tajemniczych budowli przypominających stare warownie, a podnoszące status i utwierdzające "ego" właściciela.

Pałac w Nakle Śląskim

Rozwój Nakła Śląskiego za czasów Łazarza IV

Już wcześniej istniała w tym miejscu, w Nakle Śląskim murowana budowla. Był to najprawdopodobniej murowany zamek rycerski z XVI wieku. Od końca XVII stulecia do końca II wojny światowej ziemiami tymi władali Donnersmarckowie, ale żaden z nich tak nie przyczynił się do rozkwitu Nakła Śląskiego, jak właśnie Łazarz IV, który zamieszkał w pałacu jeszcze za życia swego ojca.

Łazarz IV uchodził w Nakle za pana dobrego. Nie tylko skończył budowę wspaniałego pałacu, tajemniczego i romantycznego zarazem, ale pod koniec XIX wieku ufundował też pobliski kościół w Nakle Śląskim oraz dom dla sierot, głównie za przyczyną jego małżonki, hrabiny Marii. Oboje spoczywają do dziś w Mauzoleum, które powstało przy świątyni, naprzeciw pałacu. Zabytkowy dom dla sierot stał się dziś Domem Pomocy Społecznej, a prowadzą go niezmiennie siostry Boromeuszki. Łazarz IV wspierał również finansowo budowę kościoła w Starych Tarnowicach i klasztoru  Kamilianów w Tarnowskich Górach.

Pałac w Nakle Śląskim
Nakło Śląskie
Pałac w Nakle Śląskim

Kiedy tą część Śląska przejęła II Rzeczpospolita w 1921 roku, Hencklowie pozostali w Nakle Śląskim jako lojalni obywatele polscy, byli nawet nazywani przez innych Donnersmarcków „linią polską”. Ostatnim panem pałacu w Nakle Śląskim był Łazarz V. Kiedy do Nakła Śląskiego zbliżył się front pod koniec II wojny światowej, właściciele spakowali dobytek i wyjechali do Szwajcarii, gdzie podobno do końca życia Łazarz posługiwał się przedwojennym, polskim paszportem i nie przyjął niemieckiego obywatelstwa. Zmarł w 1991 roku.



Efektowny pałac w Nakle Śląskim przetrwał całkiem nieźle wojnę, niestety po upaństwowieniu w budowli przez 60 lat mieściło się technikum rolnicze, dlatego też zatracił on stylowe cechy we wnętrzach, a i z zewnątrz dość mocno podupadł.

Pałac w Nakle Śląskim

Centrum Kultury Śląskiej

Na początku XXI wieku, a dokładniej w 2006 roku w pałacu powstała Galeria Sztuki Barwy Śląska, a od 2013 roku w wyremontowanych wnętrzach utworzono Centrum Kultury Śląskiej, które funkcjonuje do dziś. Jeszcze tylko z zewnątrz przydało by się dodać obiektowi nieco blasku.  Pałac otacza XIX-wieczny park krajobrazowy ze starodrzewem, a prowadzi do niego piękna zabytkowa brama z kordegardą. Na terenie parku powstało niedawno ładne, nowe oświetlenie. 

Pałac w Nakle Śląskim - zwiedzanie

Pałac w Nakle Śląskim jest udostępniony dla zwiedzających, poza warsztatami, prelekcjami czy koncertami, dostępne są tutaj wystawy, które można zwiedzać odpłatnie przez cały rok, od wtorku do niedzieli. Kilka wystaw traktuje o dawnych właścicielach pałacu - Donnersmarckach.

Pałac w Nakle Śląskim

Niestety nie zachowały się zdjęcia wnętrz pałacowych sprzed 1945 roku, ale ciekawostką jest, że znane jest dzisiaj przeznaczenie niektórych pomieszczeń z informacji hrabiego Winfrieda Henckel von Donnersmarck, urodzonego w 1938 roku, który pierwsze 7 lat swego życia spędził w pałacu w Nakle Śląskim. On, jak i inni członkowie rodziny Henckel von Donnersmarck bywają gośćmi w nakielskim pałacu i dobrze zapatrują się na pozytywne zmiany, jakie w nim zachodzą, po latach zaniedbań.

Atrakcje w okolicy

Naprzeciw parku i pałacu odwiedzić warto kościół w Nakle Śląskim z Mauzoleum Donnersmarcków, a niedaleko Nakła Śląskiego koniecznie zajrzeć trzeba do zabytkowego, atrakcyjnego parku w Świerklańcu, w którym również zachowały się ślady po Donnersmarckach, choć z linii księcia Guido.

Pałac w Nakle Śląskim
Pałac w Nakle Śląskim
Pałac Donnersmarcków w Nakle Śląskim
Zalety
  • Ładna architektura
  • Możliwość zwiedzania wnętrz
  • Ciekawe wydarzenia organizowane w pałacu
Wady
  • Fasada pałacu nie jest odnowiona
Mauzoleum w Nakle Śląskim
Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1114302 kilometrów

Anna Piernikarczyk to absolwentka Geografii na Uniwersytecie Śląskim. Autorka przewodników turystycznych Polska rodzinna (wyd. Pascal) oraz Jura. Od Częstochowy do Krakowa (wyd. Compass). Fotograf i łazik z natury. Zakochana w polskich krajobrazach i atrakcjach.

Wasze opinie

Avatar użytkownika
Łukasz Piernikarczyk Uzależniony od podróży 1640 kilometrów
Krajtroter ocenił to miejsce 2019-11-26 na
Pałac bardzo ładny - w szczególności jego nietypowa wieża. Szkoda, że trochę zaniedbany.
Newsletter Wypisz się z newslettera
Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 15 lat przez aktywną rodzinkę złożoną z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami. Na przyjaznym Forum mamy 48 tys. postów. W sezonie notujemy 50 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy blisko 20 000 polubień, a na Instagramie ponad 2 000 Obserwujących.
Dreptamy.pl - wszystkie nasze wycieczki po Polsce
Copyright 2005-2020