Jan├│w Podlaski

Joanna
Dodano: 2019-05-31 , Zaktualizowano: 2020-02-03

Jan├│w Podlaski po┼éo┼╝ony jest kilka kilometr├│w od Bugu, stanowi─ůcego granic─Ö z Bia┼éorusi─ů, w s─ůsiedztwie Parku Krajobrazowego ÔÇ×Podlaski Prze┼éom BuguÔÇŁ. Jest to wie┼Ť b─Öd─ůca siedzib─ů gminy. Jan├│w Podlaski kojarzony jest g┼é├│wnie ze stadnin─ů koni arabskich, cho─ç stadnina wbrew nazwie znajduje si─Ö we wsi Wygoda, oko┼éo 2 km od Janowa. Nazwa Jan├│w pochodzi od biskupa ┼éuckiego Jana ┼üosowicza, kt├│ry przeni├│s┼é rezydencj─Ö biskupi─ů z ┼üucka do Janowa. Miasto nazywane by┼éo Janowem Biskupim, a dopiero p├│┼║niej Janowem Podlaskim. Herbem miasta sta┼éy si─Ö kielich i hostia. Z Janowem zwi─ůzana jest posta─ç Adama Naruszewicza, kt├│ry jako biskup ┼éucki sp─Ödzi┼é tu ostatnie lata ┼╝ycia, zmar┼é w 1796 roku i zosta┼é pochowany w krypcie kolegiaty ┼Üwi─Ötej Tr├│jcy. Lokalna tradycja podaje, ┼╝e w Janowie pisa┼é tezy do Konstytucji 3 Maja.



Historia

Pocz─ůtki osadnictwa w okolicach obecnego Janowa Podlaskiego si─Ögaj─ů epoki paleolitu, a najwcze┼Ťniejsza wzmianka pisemna o istnieniu wsi Porchowo pochodzi z okresu ┼Ťredniowiecza. W 1423 roku Wielki Ksi─ů┼╝─Ö Litewski Witold przekaza┼é wie┼Ť Porchowo diecezji ┼éuckiej. Biskup ┼éucki Jan ┼üosowicz w 1450 przeni├│s┼é rezydencj─Ö biskupi─ů z ┼üucka do Porchowa. Od jego imienia miejscowo┼Ť─ç zacz─Öto nazywa─ç Janowem Biskupim. W 1465 roku, dzi─Öki staraniom biskupa ┼üosowicza, Kazimierz Jagiello┼äczyk nada┼é osadzie prawa miejskie che┼émi┼äskie.

Czas najwi─Ökszej ┼Ťwietno┼Ťci Janowa przypada na wiek XVI. Rozwojowi miasta sprzyja┼éo po┼éo┼╝enie na wa┼╝nych szlakach komunikacyjnych: l─ůdowym z Krakowa do Wilna i wodnym prowadz─ůcym do Gda┼äska. Jan├│w by┼é kilkakrotnie niszczony przez po┼╝ary, a najwi─Ökszej dewastacji dokonali Szwedzi podczas ÔÇ×potopuÔÇŁ. Miasto zosta┼éo odbudowane, a w 1687 roku powsta┼éo Seminarium Duchowne. Pomimo odbudowy nie uda┼éo si─Ö przywr├│ci─ç wcze┼Ťniejszej ┼Ťwietno┼Ťci osady.

Ostatnim biskupem ┼éuckim urz─Öduj─ůcym w Janowie by┼é Adam Naruszewicz. Gdy zmar┼é w 1796 roku, w┼éadze carskie odebra┼éy rezydencj─Ö biskupi─ů, gdy┼╝ Jan├│w znajdowa┼é si─Ö w zaborze rosyjskim. Wa┼╝nym wydarzeniem w historii Janowa by┼éo utworzenie w 1817 roku pa┼ästwowej stadniny koni.

W 1818 Jan├│w Podlaski sta┼é si─Ö ponownie siedzib─ů biskup├│w, tym razem nowej diecezji podlaskiej. Za liczny udzia┼é mieszka┼äc├│w w powstaniu styczniowym w┼éadze carskie zlikwidowa┼éy diecezj─Ö podlask─ů, a Jan├│w w 1869 roku utraci┼é prawa miejskie. Ponownie odzyska┼é status miasta po odzyskaniu niepodleg┼éo┼Ťci w 1918 roku i utrzyma┼é go do II wojny ┼Ťwiatowej.

Szlaki

Kiedy┼Ť w Janowie krzy┼╝owa┼éy si─Ö szlaki handlowe: l─ůdowy na trasie Krak├│w - Wilno i wodny prowadz─ůcy Bugiem, a dalej Wis┼é─ů a┼╝ do Gda┼äska. Dzi┼Ť przez malowniczo po┼éo┼╝on─ů osad─Ö biegn─ů szlaki turystyczne:

- Szlak rowerowy Green Velo
- Szlak pieszy Nadbu┼╝a┼äski Szlak Przyja┼║ni - znakowany na czerwono
- ┼Ücie┼╝ki przyrodnicze w Parku Krajobrazowym ÔÇ×Podlaski Prze┼éom BuguÔÇŁ.

Zabytki

- Ko┼Ťci├│┼é ┼Üwi─Ötej Tr├│jcy, ul. Naruszewicza 17 - murowany barokowy ko┼Ťci├│┼é z lat 1714-35, wewn─ůtrz znajduje si─Ö pomnik Adama Naruszewicza

- Zabytki w otoczeniu ko┼Ťcio┼éa ┼Üw. Tr├│jcy - murowana dzwonnica z 1745 roku, gmach dawnego Seminarium Duchownego z po┼éowy XVIII wieku, w kt├│rym obecnie mie┼Ťci si─Ö Zesp├│┼é Szk├│┼é, zabytkowe ogrodzenie

- Ko┼Ťci├│┼é ┼Üw. Jana Chrzciciela - budowla w stylu klasycystycznym z lat 1790-1801, obok dzwonnica w stylu bizantyjskim z 1874 roku i plebania z ko┼äca XIX wieku

- Zamek biskupi - budowla z lat 1770-80, obecnie w r─Ökach prywatnych, odrestaurowana mie┼Ťci si─Ö hotel

- Stajnie w Stadninie Koni - zabytkowe stajnie autorstwa Henryka Marconiego w Wygodzie - Stajnia Czo┼éowa z 1885 roku, Stajnia Zegarowa z 1841 roku, Stajnia Woroncowska z 1885 roku czy Stajnia Wy┼Ťcigowa z 1848 roku

Atrakcje

- Stadnina Koni - słynna stadnina koni arabskich i angloarabskich w Janowie Podlaskim - Wygodzie z 1817 roku

- Stacja benzynowa z 1928 roku przy Starym Rynku - jedna z najstarszych w Polsce, do dzisiaj na jej terenie znajduje się przedwojenny ręczny dystrybutor paliw, który był używany do lat 70. XX wieku,

- Park Krajobrazowy ÔÇ×Podlaski Prze┼éom BuguÔÇŁ, a w nim rezerwaty przyrody, ┼Ťcie┼╝ki przyrodnicze i punkty widokowe.

www.janowpodlaski.pl



Jan├│w Podlaski atrakcje

To jest specjalna wersja strony, przygotowana by ┼éadowa┼éa si─Ö b┼éyskawicznie. Klikaj─ůc tutaj wczytasz pe┼én─ů wersj─Ö strony z dodatkowymi mo┼╝liwo┼Ťciami.
Polskie Szlaki - polskie atrakcje
Copyright 2005-2020