Fauna i flora w gminie Przechlewo (Bory Tucholskie)

Fauna i flora w gminie Przechlewo (Bory Tucholskie)

Artykuły
2008-02-20
Skupiska roślinności o szczególnych wartościach przyrodniczych.

Miejscami, gdzie zachowała się, rzadko obecnie spotykana roślinność naturalna z wieloma gatunkami reliktowymi, są: jeziora lobeliowe, torfowiska wysokie i źródliskowe oraz niektóre zbiorniki wodne, z otaczającymi je szuwarami i torfowiskami.

1. Jeziora Lobeliowe

Do tej grupy należą jeziora: Krasne, Płosno i Liny. Ocenia się, że w Polsce jest tych unikalnych jezior 163, z czego w byłym województwie słupskim aż 56. Woda, tych przeważnie niewielkich, czystych jezior, jest bardzo przezroczysta, dobrze natleniona, bogata w dwutlenek węgla, zazwyczaj bardzo miękka i kwaśna (zawiera niewiele soli, zwłaszcza węglanów wapnia). Tylko w takim środowisku mogły przetrwać rzadko spotykane, ginące i prawnie chronione rośliny. Są nimi: podwodna, zimozielona lobelia jeziorna (kwitnąca nad powierzchnia wody), poryblin jeziorny (podwodny „widłak”) i brzeżyca jednokwiatowa.

Najlepiej zachowanym zbiornikiem jest jezioro Krasne – rezerwat przyrody, gdzie licznie występują wszystkie trzy wymienione gatunki i wiele jeszcze innych rzadko spotykanych. W jeziorze Płosno występuje lobelia i poryblin, a w zagrożonym żyznymi spływami, z sąsiadujących z nim pól, jeziorze Liny, stwierdzono występowanie jedynie brzeżycy.

Zagrożenie dla wrażliwego środowiska jezior lobeliowych stanowi: odlesianie zlewni, nawożenie i wapnowanie pobliskich pól, niewłaściwa gospodarka rybacka, nadmierna koncentracja bazy wypoczynkowej oraz wprowadzanie wody z meliorowanych torfowisk i lasów bagiennych.

2. Torfowiska typu wysokiego

Rozległe torfowiska występują wśród lasów na południe i na zachód od jeziora Lipczyno, a mniejsze koncentrują się w rejonie Nowej Wsi i okolicach jez. Liny. Ochroną rezerwatową objęte jest jedno z nich na północy gminy – Torfowisko Niedźwiady (Tokowisko Głuszców). Torfowiska wysokie pojeziorne należą również do grupy ekosystemów unikalnych w skali kraju. Nawet na Pojezierzu Zachodniopomorskim są zjawiskiem rzadkim, choć w tym regionie występuje ich największa koncentracja.

Osobliwą cechą florystyczna tych torfowisk jest znaczna koncentracja stanowisk gatunków roślin chronionych, rzadkich oraz przedstawicieli z listy ginących i zagrożonych wyginięciem. Skupione są one głównie w następujących zespołach: szuwar mszarny z turzycą nitkowatą, trzęsawisko mszarne z turzycą dzióbkowatą, mechowisko z turzycą obłą oraz mechowisko z turzycą pospolitą. Wśród najcenniejszych przedstawicieli flory znajduje się m.in. rosiczka okrągłolistna, modrzewnica zwyczajna, bagnica zwyczajna, bagno zwyczajne, widłak jałowcowy i in.

Torfowiska są również naturalnymi, potężnymi zbiornikami retencyjnymi, magazynującymi olbrzymie ilości wód. Wpływają hamująco na odpływ wód powierzchniowych zlewni ( osuszenie 1 ha powierzchni złoża torfowego na głębokości 1 m dla celów rolniczych, to bezpowrotny ubytek 2000 m sześciennych wody).

3. Torfowiska źródliskowe

Zespół torfowisk źródliskowych znajduje się w dolinie rzeki Lipczynki, między Dąbrową Człuchowską i Sąpólnem oraz w dolinie Brdy poniżej ujścia powyższego dopływu. Są to złoża wiszące i kopułowe, z licznymi czynnymi i bijącymi źródłami o powierzchni ok. 36 ha. Przy licznych wyciekach i bagniskach występowała mozaika typowych fitocenoz źródliskowych: szuwary skrzypowe, turzycowe, mannowe, mechowiska, łęgi olszowo – jesionowe. Bogata flora mszaków i ziół z licznymi gatunkami rzadkimi i chronionymi.

Skupienia chronionych gatunków zwierząt oraz tereny masowych lęgów ptactwa.

Najważniejszym lęgowiskiem ptaków w gminie Przechlewo jest rejon jeziora Szczytno. Ze względu na liczbę gniazdujących gatunków oraz lęgi rzadkich ptaków chronionych, rejon ten ma znaczenie regionalne. Gniazdują tu gągoł, tracz nurogęś, błotniak stawowy, bąk, wąsatka, remiz. W lasach na krawędzi jeziora spotyka się bielika, kanię rdzawą, dzięcioła czarnego.

Pozostałe cenne tereny lęgowe to:
- trzcinowiska na leśnym odcinku Brdy poniżej jeziora Końskie,
- turzycowiska w widłach Brdy i Rudy (bekasy, derkacz, świergotek polny, kania rdzawa, żuraw, kraska, jarzębatka, błotniak stawowy, dzięcioł czarny, pliszka górska),
- buczyny obu krawędzi doliny Brdy poniżej jeziora Końskie,
- buczyny na zachodniej krawędzi doliny Brdy – do lat 80 – tych znane lęgowisko kormorana, obecnie czapli siwej,
- jezioro Płaszczyca i dolina Brdy koło Sąpólna (błotniak stawowy, żuraw, trzciniak, gągoł),
- olsy wzdłuż Czerwonej Strugi (żuraw, brodziec, słonka, turkawka),
- jeziora Lipczyno (tracz nurogęś),

Spośród chronionych gatunków ssakó, z dolina Brdy związany jest bóbr i wydra. Stanowiska bobra stwierdzono w rejonie Rudnik, jeziora Lipczyno, w okolicach Płaszczycy i Sąpólna. Wydra zamieszkuje północną część jeziora Szczytno i okolice Płaszczycy.

Tekst: Urząd Gminy Przechlewo
Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1117962 kilometrów

Anna Piernikarczyk to absolwentka Geografii na Uniwersytecie Śląskim. Autorka przewodników turystycznych Polska rodzinna (wyd. Pascal) oraz Jura. Od Częstochowy do Krakowa (wyd. Compass). Fotograf i łazik z natury. Zakochana w polskich krajobrazach i atrakcjach.

Newsletter Wypisz się z newslettera
Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 15 lat przez aktywną rodzinkę złożoną z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami. Na przyjaznym Forum mamy 48 tys. postów. W sezonie notujemy 50 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy blisko 25 000 polubień, a na Instagramie ponad 2 300 Obserwujących.
Dreptamy.pl - wszystkie nasze wycieczki po Polsce
Copyright 2005-2020