Historia Bałtowa

Historia Bałtowa

Artykuły
2012-05-11

Bałtów leży w dolinie rzeki Kamiennej u podnóża Gór Świętokrzyskich. W okresie jurajskim znajdowało się tu ciepłe morze, a po jego plażach wędrowały dinozaury, których szczątki zachowały się do dziś w Bałtowie.



Najstarsze ślady ludzkiego bytowania w rejonie Bałtowa sięgają wczesnego paleolitu. Najwcześniejsze obozowisko człowieka oryniackiego, sprzed około 35 000 lat, pochodzi z Antoniowa Małego. Natrafiono tam na otwarte obozowisko z reliktami pracowni krzemieniarskiej. Ówcześni mieszkańcy zamieszkiwali jaskinie lub budowali przenośne jurty, pędząc koczowniczy, oparty na zbieractwie, rybołówstwie i myślistwie tryb życia. Najchętniej wykorzystywali tereny niżowe, lessowe, ale przede wszystkim wybierali piaszczyste wydmy i nadrzeczne żwirowiska, które przyciągały bogactwem materiału krzemiennego.
Stanowiska z epoki paleolitu praktycznie zanikły w neolicie. Rzeka Kamienna ostro rozcinała wówczas region na dwie krainy. Rozwój rolnictwa i hodowli przesunął osadnictwo na urodzajne, lessowe ziemie Wyżyny Opatowskiej.
Na północ od Kamiennej rozciągał się wówczas świat martwego kamienia, wydobywanego jedynie sezonowo w Krzemionkach, Stokach Wielkich, Rudzie Kościelnej i Borowni oraz surowa kraina łowiecka, sporadycznie odwiedzana przez myśliwych.
Człowiek wrócił do Bałtowa w okresie wpływów rzymskich. Ślady kultury przeworskiej (z II i III w. n.e.) związanej z produkcją żelaza odkryto w Rudce Bałtowskiej, a także potwierdzono działalność metalurgiczną, z której słynął cały region świętokrzyski.
Nowożytne informacje o działalności człowieka w rejonie Bałtowa sięgają średniowiecza. Pierwszy potwierdzony zapis wzmiankuje Balutów wraz z kościołem w roku 1326.
Takie były początki miejscowości. Dziś gmina rozwija się niezwykle prężnie. Powstało Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Gminy Bałtów „Bałt”, którego celem jest propagowanie turystyki w tym regionie.
Do nagłego rozwoju turystyki przyczyniły się ślady dinozaurów odnalezione w Bałtowie przez światowej sławy paleontologa, prof. Gerarda Gerlińskiego. Tropy pochodzą z okresu jurajskiego. Jeden z nich – trop drapieżnego allozaura znajduje się na szczycie skały zwanej Czarcią Stopką, której nazwa związana jest z miejscowymi legendami, tłumaczącymi powstanie tego nietypowego śladu. Według jednej z nich diabeł niósł wielki głaz, by zburzyć miejscowy kościół. Nie zdołał jednak dotrzeć na miejsce przed wschodem słońca i upuścił tu kamień, na którym pozostały ślady diabelskich pazurów. Według innej legendy, diabeł założył się z aniołem, że pokona dolinę Kamiennej jednym skokiem. Odbił się od skały tak mocno, że pozostał na nim odcisk jego stopy. Kolejne tropy dinozaurów, w tym między innymi roślinożernego stegozaura, można zobaczyć w lessowym wąwozie zwanym Żydowskim Jarem, położonym nieopodal bałtowskiego młyna wodnego.
Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk 1112231 kilometrów

Anna Piernikarczyk to absolwentka Geografii na Uniwersytecie Śląskim. Autorka przewodników turystycznych Polska rodzinna (wyd. Pascal) oraz Jura. Od Częstochowy do Krakowa (wyd. Compass). Fotograf i łazik z natury. Zakochana w polskich krajobrazach i atrakcjach.