Żyrardów – największy ośrodek przemysłu lniarskiego w XIX-wiecznej Europie

Żyrardów – największy ośrodek przemysłu lniarskiego w XIX-wiecznej Europie

Artykuły
2012-04-25

Żyrardów to gmina miejska posiadająca status stolicy powiatu ziemskiego, leżąca w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim. Miasto położone 45 km na południowy-zachód od Warszawy i 90 km na północny-wschód od Łodzi, dzięki centralnej lokalizacji, znajduje się w pobliżu przecięcia najważniejszych szlaków komunikacyjnych w Polsce (droga krajowa nr 50, wojewódzka nr 719, w pobliżu trasa szybkiego ruchu E67 Warszawa-Katowice oraz budowana autostrada A2). Ponadto za sprawą utworzonej w 1945 r. pierwszej linii kolejowej w Królestwie Polskim, tzw. Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej można dotrzeć tutaj również pociągiem (ze stolicy w pół godziny).



Powstanie miasta ściśle związane jest z jego bogatą historią przemysłową, która swój początek miała w 1829 r. Rozpoczęto wtedy wielką inwestycję – budowę Fabryki Wyrobów Lnianych, a do Królestwa Polskiego ściągnięto Filipa de Girarda – twórcę mechanicznej metody przędzenia lnu, od którego nazwiska powstała nazwa „Żyrardów” (Żyrardów dopiero w 1916 r. uzyskał prawa miejskie).
Za datę powstania przemysłu lniarskiego w Żyrardowie przyjmuje się dzień 24.07.1833 r., kiedy to ruszyła produkcja wyrobów lnianych. Początkowo spółka akcyjna „Karol Scholtz i Spółka” założona w 1830 r., została następnie wykupiona w 1857 r. przez dwóch przemysłowców: Karola Augusta Dittricha i Karola Hiellego, którzy przekształcili fabrykę w duże zmechanizowane przedsiębiorstwo liczące ponad 7 000 pracowników. Fabryka oferowała bogaty asortyment wyrobów z lnu oraz bawełny, które sprzedawane były w rozwiniętej sieci sklepów m.in. w Łodzi, Łowiczy, Petersburgu, czy Moskwie.
Największe jednak sukcesy Zakłady Lniarskie odniosły po roku 1885, kiedy to powołano spółkę Towarzystwo Akcyjne Zakładów Żyrardowskich - Hielle i Dittrich. Żyrardowska fabryka stała się największym zakładem włókienniczym w Europie, liczącym ponad 9 000 pracowników, wokół której zaczęto budować domy wielorodzinne, szpital, kościoły, itp. Wyroby włókiennicze otrzymywały liczne nagrody podczas konkursów i wystaw (m.in. Grand Prix podczas wystawy w Paryżu, 1900 r.).
W historii Żyrardowa dużą rolę odegrał również pierwszy na ziemiach polskich masowy strajk – strajk szpularek trwający w dniach 23 28.04.1883 r., który zakończył się zwycięstwem robotników. Kolejne strajki miały miejsce w latach następnych październiku 1885, marcu 1887, marcu 1889, maju 1891, listopadzie 1895 i lutym 1905. Po jakimś czasie, przez ciągłe zatargi i ruchy strajkowe, Żyrardów uzyskał przydomek „Czerwony”.
Ze względu na drastyczne pogorszenie sytuacji finansowej fabryki w latach 90. doszło do jej upadku oraz zamknięcia większości przedsiębiorstw związanych z branżą włókienniczą. Ponad 170-letnią tradycję wyrobów lnianych utrzymuje obecnie Fabryka Wyrobów Lnianych Spółka z o.o. Święcące pustkami przez dłuższy czas budynki poprzemysłowe, od kilku lat poddawane są rewitalizacji i modernizacji pod cele turystyczne i mieszkalno-usługowe. Specyficzny charakter zabudowany osady fabrycznej przyczynił się natomiast do tego, że w styczniu 2012 r. osada została uznana za Pomnik Historii – najwyższą formę ochrony zabytków w Polsce.
Więcej informacji na www.turystycznemazowsze.pl
Avatar użytkownika
Anna Piernikarczyk Krajtroter 1114302 kilometrów

Anna Piernikarczyk to absolwentka Geografii na Uniwersytecie Śląskim. Autorka przewodników turystycznych Polska rodzinna (wyd. Pascal) oraz Jura. Od Częstochowy do Krakowa (wyd. Compass). Fotograf i łazik z natury. Zakochana w polskich krajobrazach i atrakcjach.

Newsletter Wypisz się z newslettera
Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 15 lat przez aktywną rodzinkę złożoną z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami. Na przyjaznym Forum mamy 48 tys. postów. W sezonie notujemy 50 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy blisko 20 000 polubień, a na Instagramie ponad 2 000 Obserwujących.
Dreptamy.pl - wszystkie nasze wycieczki po Polsce
Copyright 2005-2020