Centrum Kultury "Zamek"
pl. Zamkowy

Nowe od wieków było miejscem powstawania budowli obronnych. Nie są do końca poznane losy poszczególnych grodzisk, uważa się jednak, że wspomniany przez kronikarza Piotra z Dusburga kasztel drewniany - miejsce śmierci Świętopełka II (1266 rok), znajdował się na terenie obecnego zamku.

Ziemia nowska stanowiła w Państwie Zakonnym enklawę między komturiami Gniew i Świecie, podległą wójtowi tczewskiemu. Powstała tu murowana budowla nie była zamkiem w dosłownym tego słowa znaczeniu, bowiem nie posiadała stałej obsady zbrojnej, rezydował tu jedynie urzędnik podatkowy z grupą pachołków. Mimo to zbudowano ją z zachowaniem wszelkich zasad budownictwa obronnego, w typie normandzko - sycylijskim, jako czworobok zintegrowany z murami miejskimi. Zamek składał się ze skrzydła głównego z piętrem mieszkalnym i poziomem bojowym, w przyziemiu natomiast istniała część zaplecza gospodarczego. Oprócz tego powstał niższy o jedną kondygnację budynek gospodarczy, również z poziomem bojowym. Całość od strony miasta uzupełniały mury obronne, wzmocnione fosą. Zamek posiadał 4 wieże.

Zarówno zamek jak i mury miejskie świetnie spełniły swą rolę obronną podczas polskich ataków i oblężenia w czasie wojny 13-letniej (1464-65), kiedy to okazały się nie do zdobycia. Po II Pokoju Toruńskim zamek był siedzibą starostów nowskich. Podczas potopu i panowania pruskiego budowla znacznie ucierpiała, rozebrano mury, wieże, skrzydło boczne oraz zaplecze. W skrzydle zasadniczym zaś usunięto stropy i ściany, a powstałą w ten sposób halę konsekrowano w 1794 roku jako ewangelicki zbór. Po 1844 roku pełnił funkcje gospodarcze, później wiele lat był remizą nowskiej OSP. W II połowie XX wieku budynek odrestaurowano i przeznaczono na obiekt upowszechniania kultury, od 1992 roku siedzibę ma tutaj Centrum Kultury "Zamek".