pl. Zamkowy

Zamek piastowski to jedna z najważniejszych budowli legnickich, która przez ponad 750 lat była siedzibą i symbolem władzy terytorialnej: książąt piastowskich, starostów habsburskich, pruskich i niemieckich urzędów rejencyjnych. Jest to również miejsce magiczne - wzgórze zamkowe noszące bryłę zamku kryje zalążek obecnego miasta. Ślady osadnictwa obronnego odnajdywane w tym miejscu sięgają końca VIII wieku.

Na przełomie X i XI wieku w miejscu spalonego grodu plemiennego powstał zespół grodowy złożony z owalnego gródka i podgrodzia. Jego rozbudowa nastąpiła najpewniej około 1190 roku, kiedy Henryk Brodaty został panem dzielnicy legnickiej. Powstało wówczas kilka budowli ceglanych - palatium, wieże obronne nazwane później imieniem Św. Piotra (patrona Legnicy) oraz Św. Jadwigi (żony Henryka Brodatego i śląskiej Świętej) oraz kaplica. Budowle te wraz z wałem obronnym i murem ceglanym tworzyły jedną z pierwszych na ziemiach polskich murowanych warowni.

W taki oto sposób wytyczone zostały podstawy zamku, który obecny wygląd zawdzięcza ciągłym rozbudowom w duchu kolejnych epok. Pierwotnie oddzielne palatium stworzyło z oboma wieżami jednolitą bryłę zamku. Skrzydła zamkowe utworzyły wewnętrzny dziedziniec przedzielony murem kurtynowym, który w XIX wieku został zastąpiony budynkiem o neorenesansowej fasadzie.

W całym kompleksie zamkowym najcenniejsze są partie, które zachowały swą oryginalną formę, a wśród nich z pewnością wspaniała brama zamkowa - najstarszy zabytek architektury renesansowej w Legnicy. Z dziedzińca możemy oglądać północną ścianę palatium. Legnickie palatium liczące ponad 60 m długości, 16 m szerokości i 12 m wysokości było w początkach XIII wieku jedną z największych świeckich budowli ceglanych w Europie Środkowej.

W bezpośrednim sąsiedztwie palatium do 1621 roku wznosiła się dwukondygnacyjna kaplica, której pozostałości można oglądać w specjalnym pawilonie ekspozycyjnym. Obie cylindryczne wieże zamkowe miały pierwotnie po około 20 m wysokości. Do ich wnętrza prowadziły pojedyncze wejścia wybite w górnych kondygnacjach, można było się do nich dostać jedynie zewnętrznymi schodami. Wolnostojące wieże chroniły zamku, a w razie jego zdobycia były miejscem ostatecznej obrony.

Obecnie legnicki zamek jest siedzibą instytucji oświatowych.