Pomnik Marcina Lutra w Bielsku jako jedyny zachował się w Polsce,gdy w 1945 zostały usunięte m.in. z Gdańska i Brzegu.Znajduje się on na placu M.Lutra w centrum Bielskiego Syjonu pod kościołem ewangelicko-augsburskim z 1782 roku.Sylwetka jest wielkości 2,5 m o wadze 690 kg.,rzeźbę wykonał wiedeński artysta FranzVogel.Granitowy cokół ,na którym stoi rzeźba wyszedł spod ręki bielskiego kamieniarza Theodora Grogera ( dwie kropki nad o).Pomnik odsłonięto 8 września 1900 r.Twarz reformatora zupełnie odbiegała od rzeczywistości,co nie podobało się mieszkańcom ewangelickiego wyznania,lecz autor rzeźby kierował ideą,heroizmu ducha i potęgi miasta.Podczas II wojny światowej żołnierze armii radzieckiej zrobili sobie strzelnicę z pomnika,na szczęście wiele nie ucierpiał.
Kościół Zbawiciela został wybudowany zaraz po ogłoszeniu patentu tolerancyjnego dla ewangelików przez cesarza Józefa II Habsburga,było to 13 października 1781r. A że Bielsko było w centrum najsilniejszego ośrodka protestacyjnego ,powzięto budowę kościoła,w 1782-1790 stanął kościół w stylu neogotyckim(architekt Bogumił Zugw 1782,Heinrich von Ferstel 1881),potem dobudowano wieżę. W 1808 Bielsko trawił pożar,ta świątynia również ucierpiała,wielokrotnie ją przebudowywano.