Pragnę przedstawić piękną warmińską miejscowość Jeziorany. Sympatyków Polskiego Radia muszę zmartwić, gdyż warmińskie Jeziorany nie mają nic - oprócz nazwy - wspólnego z fikcyjną wsią Jeziorany ze znanego słuchowiska.
To miasteczko w powiecie olsztyńskim, położone nad rzeką Symsarną. Założycielem Jezioran był biskup warmiński Herman z Pragi, który położył duże zasługi przy uregulowaniu granic biskupstwa i dominium warmińskiego oraz zasiedleniu południowej Warmii. Data lokacji to 1338 rok.
W Jezioranach nie dostrzeżemy zbyt wielu zabytków, a to za sprawą pożaru z 1783 r. Zniszczył ona miasteczko prawie doszczętnie. Odbudowano je w całości już murowane, co na owe czasy było niezwykłe. Wspominał nawet o tym biskup Ignacy Krasicki. Wspomnieć warto też o istniejącym tu niegdyś zamku, którego również próżno szukać w okolicy. Zamek rozebrano po pożarze w 1783 r., a materiał przeznaczono na odbudowę miasta. Zachowała się jedynie dolna część głównego skrzydła zachodniego ze sklepionymi piwnicami. Mury obronne miały trzy bramy: Mostową, Młyńska i reszelską, zostały wzniesione po 1360 r.
Dla planujących wyjazd rowerem polecam trasę, którą sam przemierzyłem: Olsztyn, Barczewo, Jeziorany, Tuławki, Olsztyn. To około 60 km. Do Barczewa można też dojechać pociągiem.

Zabytki:
-Przy rynku znajduje się gotycki kościół św. Bartłomieja z 1390 r. (w galerii) z wieżą dobudowaną w początkach XX wieku i cenną kołatką - jednym z rzadkich okazów sztuki odlewniczej. W 1912 r. kościół został poddany gruntownej renowacji. Wyposażenie kościoła jest w większości barokowe. Ołtarz główny pochodzi z roku 1734 r.
-W Jezioranach zachowały się też resztki piwnic zamku biskupów warmińskich (obecnie budynek Urzędu Miejskiego przy Placu Zamkowym) oraz gotyckich obwarowań.
-Nieużywany kościół ewangelicki przy ulicy Mickiewicza.
-Na terenie obecnej remizy straży pożarnej znajdował się cmentarz żydowski.
-Zabytkowe domy przy ulicy Kajki. W zabudowie rynku widać pozostałości rzadko występującego rynku przelotowego, z główną ulicą przechodzącą przez środek placu.

Okolica:
Okolica Jezioran to piękne, malownicze tereny. To właśnie prawdziwa Warmia o obłych, leniwych zboczach. W rejonie wioski Ustnik znajdują się rozlewiska rzeki Symsarny z rezerwatem dzikiego ptactwa o powierzchni 32 hektarów (miejsce lęgowe i wypoczynkowe dla około 50 gatunków ptaków, w tym: perkoz zausznik, bekas dublet, biegus mały, rycyk północny). Do dziś istnieje też wzgórze, zwane Świętą Górą (179 m. n.p.m.), służące jako miejsce praktyk religijnych i siedziba dawnych osad pruskich. Świadectwem pruskiej przeszłości okolic miasteczka są także nazwy okolicznych miejscowości.

Jeziorany to bardzo spokojne miasteczko, ludzie mówią sobie dzień dobry, znają się, a każdego gościa traktują bardzo serdecznie. Zachęcam więc do zwiedzania warmii:)