Pieniężno to kolejna warmińska miejscowość, która znalazła się na trasie przejazdu poszukiwanej przeze mnie tzw. "Świętej Warmii". A "Święta Warmia" to kapliczki, krzyże przydrożne i kościoły, ale te sprawy i ten szlak nieco później.
Pieniężno to małe miasteczko, które żyje swoimi spokojnymi sprawami, zdaje się, że ludzie nie spieszą się nigdzie, dzień płynie powolnym rytmem, a cisza rozbrzmiewa w uszach-szczególnie dla wielkomiejskiego mieszczucha. Pieniężno leży 35 km na północny-zachód od Lidzbarka Warmińskiego. Zachęcam do spędzenia tu kilku dni, tym bardziej, że w okolicy znajdują się ciekawe gospodarstwa agroturystyczne. Na pewno i w samym Pieniężnie znajdzie się miejsce noclegowe dla najwybredniejszego wczasowicza.
Fakty:
Nie jest dokładnie znana data nadania praw miejskich dla Pieniężna, niektóre źródła podają 1295 r., jednak w dokumentach po raz pierwszy nazwy civitas (łac. – miasto) użyto w 1312 r., gdy kapituła warmińska wystawiła przywilej lokalizacyjny na prawie chełmińskim. Prawa ze względu na około 90% zniszczenie miasta podczas II wojny światowej zostały w 1945 r. utracone.
Zabytki:
-ruiny Zamku Kapituły Warmińskiej-w miejscu obecnego zamku istniał kiedyś prawdopodobnie gród pruski, który zdobyli Krzyżacy. W 1251 r. przekazali go biskupowi warmińskiemu. Przy zamku powstał wkrótce drewniany kościół, który w 1350 r. zastąpiono murowanym. Zamek natomiast w latach 1288-1772 był własnością kapituły warmińskiej i pełnił rolę siedziby różnych urzędników. Po przekazaniu go państwu mieściły się w nim pruskie urzędy, a w latach międzywojennych sąd, szkoła i muzeum. Zniszczenia z 1945 r. doprowadziły zamek do obecnego stanu.
-ratusz miejski-ma on długą historię i powstawał wiele razy. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z XIV weku. Ratusz był niszczony przez Szwedów, przebudowywany, podpalany, podczas działań wojennych w roku 1945 został całkowicie zniszczony, a znajdujące się tam zabytkowe przedmioty rozszabrowane. W latach 80. rozpoczęto rekonstrukcję Starego Miasta i Ratusza.
-wieża ciśnień-oddana do użytku w 1905 r. Wysokość wieży 40 m. Zbudowana z cegieł, na górze umieszczony jest zbiornik wodny o pojemności 150 m3, służy do wyrównania ciśnienia wody w sieci, jednocześnie służy jako automatyczne sterowanie pomp głębinowych.
-most nad rzeką Wałszą-jest najwyższym mostem kolejowym w Polsce. Dwa 28-metrowe filary oraz dwie dźwignie wspierają trzy zwisające łuki.
Zapraszam do galerii.
Ciekawostki:
Jeden z najwyższych mostów województwa powstał w Pieniężnie, na linii kolejowej łączącej
Olsztyn z Królewcem i Braniewem. Linie tę oddano do eksploatacji w 1885 roku. W tym też roku powstał most. Został on wysadzony w powietrze przez wycofujące się wojska niemieckie w 1945 roku. Przez kilka lat linia Olsztyn - Pieniężno -
Braniewo była nieczynna. Połączenie Pieniężno – Królewiec przestało mieć sens gdy wspomniane miasto zostało w rosyjskiej części Prus Wschodnich.
Most odbudowano i oddano do użytku w marcu 1951 roku.
W okolicy Pieniężna, za miastem, znajduje się rezerwat "Dolina rzeki Wałszy", w kierunku na Lelkowo warto odwiedzić skansen maszyn rolniczych.