Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz - relacja z wycieczki

Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Czas trwania podróży w dniach: 1
Największym znanym kompleksem poniemieckim na terenie Gór Sowich jest "Włodarz" ("Wolfsberg"), część ogromnego projektu budowlano-górniczego o kryptonimie "Riese" ("Olbrzym"). Znajduje się on na północno-zachodnim zboczu góry o tej samej nazwie (811 m n.p.m.), niedaleko Jugowic Górnych (Jawornik).
Trasa: Włodarz » Rzeczka » Walim » Głuszyca » Jedlina Zdrój » Książ

Tagi: samochodowa, piesza, średniotrudna, z dzieckiem
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz
Największy kompleks podziemny w Górach Sowich - Włodarz

 "Włodarz" zadziwia swoim ogromem. Pod ziemią znajduje się częściowo zalane 3000 metrów wyrobisk o łącznej powierzchni ponad 10 000 m2. Do wnętrza góry prowadzą cztery wejścia, z których tuż po wojnie, według relacji świadków, tylko jedno było drożne. 

Prace przy budowie tego, jak i innych kompleksów, rozpoczęła wiosną 1943 r. Śląska Wspólnota Przemysłowa, gdzie od tego momentu w rejon Gór Sowich zwożono rzesze robotników przymusowych i jeńców. Wyrobiska podziemne zaczęto drążyć rok później, kiedy to roboty przejęła Organizacja Todt, specjalizująca się w budowie schronów i kwater wojskowych. Od momentu zmiany kierownictwa budowy roboty nabrały rozmachu i tempa. Setki więźniów, m.in. Polaków, Rosjan i Żydów, rozpoczęły mozolne prace górnicze w straszliwych warunkach. Przy kompleksie "Włodarz" powstał jeden z największych obozów w rejonie "Riese", w którym przebywało średnio około 3000 więźniów. Wyraźne ślady po obozowisku można dziś odnaleźć przy drodze z Jugowic do Walimia (czarny szlak), około 200 metrów od wejść do podziemnego kompleksu.
Po wejściu do kompleksu i pokonaniu kilkudziesięciu metrów korytarza naszym oczom ukazała się tzw. wartownia - najprawdopodobniej pomieszczenie dla strażników podziemi. Takich obiektów jest tu kilka, są one podobnie jak prawie cały kompleks, nie wybetonowane i pozostawione w stanie surowym. Ośmiometrowe ściany komór oraz długość sięgająca 20 m dają nam przedsmak tego, co zobaczymy w dalszej części sztolni.
Zasadnicza część kompleksu to istny labirynt korytarzy. W całym kompleksie jest ponad 50 skrzyżowań identycznych korytarzy, co powoduje, że osoby będące tam pierwszy raz tracą orientację, dla tego też ze względu na bezpieczeństwo część bocznych korytarzy odgrodzona jest od głównej trasy turystycznej siatką. Lita skała powoduje ciekawe efekty akustyczne, więc nawet stojąc niedaleko swoich towarzyszy, możemy mieć problemy z ich odnalezieniem. Brodząc w błocie, a czasami w wodzie zobaczyć możemy przez niezmąconą wodę przedmioty pozostawione przez budowniczych 59 lat temu. Cegły, resztki skrzyń, druty i belki są niemym świadkiem prowadzonych tu kiedyś robót.
Najciekawsza wartownia w całych podziemiach ma wybetonowaną posadzkę, ściany oraz solidny strop. Ten fragment wartowni jest praktycznie w stanie idealnym, jeśli nie liczyć wszechobecnej wilgoci. Pomieszczenie po drugiej stronie korytarza ma natomiast wybetonowaną posadzkę, wzdłuż której poprowadzono kanał techniczno-kanalizacyjny.

Na wybetonowanym stropie można było zauważyć odciśnięte znaki swastyki hitlerowskiej, natomiast na podłodze znajdowały się nie wykorzystane  skamieniałe worki z cementem, oraz sprzęt i urządzenia wykorzystywane przy budowie tego kompleksu. Na ścianach wisiały zardzewiałe elementy broni, której wcześniej strażnicy obiektu używali  do represjonowania więźniów. W jednej z niewykończonych komór znajduje się wmurowana tablica pamiątkowa, poświęcona ludziom którzy w tych podziemiach oddali życie podczas swej katorżniczej pracy. Przemieszczając się dalej co kawałek zaobserwować możemy boczne odnogi podziemnych tuneli, w których to widać porzucone  wagoniki z urobkiem, pneumatyczne wiertarki,  jakieś stare łopaty, kilofy, a na górnych elementach korytarzy spotkać można śpiące do góry nogami nietoperze.  

Do największej komory kompleksu, zwanej halą lub wznioślej Jeziorem Łabędzim dostaliśmy się za pomocą czterech łodzi. Hala wykuta jest w litej skale, jej rozmiary są imponujące ma ponad 60 metrów długości i 10 metrów wysokości i szerokości, była budowana w nowoczesny sposób: na dwóch poziomach więźniowie drążyli napędzanymi mechanicznie wiertłami otwory w twardej skale, następnie umieszczali w nich donarit (materiał wybuchowy). Po odpaleniu ładunków urobek wywożono wózkami na zewnątrz i przeznaczano na budowę infrastruktury naziemnej. Następnie łączono dwa poziomy, dzięki czemu powstawał wysoki korytarz o przekroju litery "T". Poszerzając ściany, uzyskiwano surową, prostokątną halę, gotową do oszalowania i wybetonowania w celu nadania jej ostatecznego kształtu. We "Włodarzu" jest niewiele miejsc obetonowanych, ostateczny zaś rezultat betonowania pomieszczeń można oglądać w kompleksie "Rzeczka" w Walimiu lub w podziemiach zamku Książ.

Wewnątrz sztolni panuje specyficzny ostry klimat jest zimno, ciemno i wilgotno, dlatego też trzeba zawsze pamiętać o odpowiedniej odzieży, szczególnie wtedy gdy na zewnątrz panuje upał. Na miejscu możemy też zaopatrzyć się w  pamiątki, gadżety wojskowe, wiele czasopism i książek związanych z turystyką Dolnego Śląska. W wojskowych namiotach możemy nabyć coś do jedzenia i picia, ja osobiście poleciłbym wojskową grochówkę i kiełbaskę pieczoną nad ogniskiem.

Podziemna trasa turystyczna we Włodarzu oraz skansen militarny znajdujący się na terenie kompleksu myślę, że wart jest odwiedzenia, natomiast moja relacja mam nadzieję, że przyczyni się to do większego spopularyzowania tego fascynującego obiektu.

Newsletter

Zostaw swój email, a będziesz otrzymywać informacje o nowych wycieczkach w naszym serwisie.
Twój e-mail:
Twoje imię:
Nikomu nie dajemy Twojego maila!
Kliknij by zobaczyć nasz newsletter.

Inne wycieczki Krajtrotera

Śląska Fudżijama

(4.5) głosów: 10
Twoja ocena: Zaloguj się
„Ostrzyca Proboszczowicka” zwana Śląską Fudżijamą jest jednym z najbardziej malowniczych wzgórz w Sudetach...

Wiatrak w Jerzmanowicach, oraz dwór w Warcie Bolesławieckiej.

(4.5) głosów: 11
Twoja ocena: Zaloguj się
Podczas podróży po ...

Złotoryja

(4.5) głosów: 13
Twoja ocena: Zaloguj się
Niewiele miast na Dolnym Śląsku może się równać ze Złotoryją pod względem walorów turystycznych...
To jest tylko wycinek dyskusji z forum. Przejdź na forum o tym temacie
Autor Wiadomość

(3458 kilometrów)
Wyślij wiadomość
Wysłano: 2011-10-28 17:55:28

Super foty, ciekawy opis. Ja bardzo lubię zwiedzać wszelki podziemia (kopalnie, jaskinie, poniemieckie sztolnie).We Włodarzu jeszcze nie byłam. Mam nadzieje, że wybiorę sie tam niedługo wybiorę.pozdrawiam:)))


Opinie o hotelach

Społeczność

Posiadamy:
4975 użytkowników,
3802 wycieczek,
116232 zdjęć,
436 miast,
1309 atrakcji,
11502 postów.

Newsletter

Twój e-mail:
Twoje imię:
Nikomu nie dajemy Twojego maila!
Kliknij by zobaczyć nasz newsletter.
FotoAnia.pl
Fotografia reklamowa
Portrety
Blog - zdjęcia i porady
Zapraszam!
Skuteczna reklama

6 tys. odsłon dziennie
na ile dni chcesz

tylko 4 zł dziennie
Wybierz z nami najpiękniejsze atrakcje w Polsce

Polecamy noclegi

Horyzont

Międzywodzie
Ceny od 30.00 PLN

Noclegi Wytchnienie

Lublin
Ceny od 35.00 PLN

DOMKI LETNISKOWE ŚLESIN-601766923 i SKORZĘCIN-693023456,

Ślesin-leśna, skorzęcin-dębowa
Ceny od 19.00 PLN

Osrodek Wypoczynkowy \

Babilon 3
Ceny od 25.00 PLN

Marysieńka

Przysucha
Ceny od 20.00 PLN

Kadyny Country Club Hotel & Spa

Kadyny
Ceny od 110.00 PLN

Chopper Hostel

Wrocław
Ceny od 35.00 PLN

Kłapytówka

Sucha Beskidzka
Ceny od 25.00 PLN

Domek na wsi

Augustów
Ceny od 30.00 PLN

Villa Dolce Vita

Łeba
Ceny od 120.00 PLN

Ostatnio na forum

Trivago

Porównaj na trivago ceny hotele w Gdansku
Polska noclegi
Strona główna | Dodaj nocleg | Kontakt | Biuro prasowe | Regulamin | Cennik | Reklama | Reklama dzienna

Polskie Szlaki 2005 - Turystyka w Polsce, Polska na wakacje czy urlop, noclegi, agroturystyka, turystyczna Polska
Przewodnik, turystyka w Polsce - Turystyka w najlepszym wydaniu