1.KSIĄŻ

Zamek w Książu stanowi okazałą budowlę. Niegdyś należał do rodu Hochbergów,a rezydowała w nim Maria Teresa Cornwallis West zwana Daisy. W czasie 1 wojny światowej apelowała ona do rządów o ludzkie traktowanie jeńców wojennych.

Wnętrza zamku nie są zbyt bogatao wyposażone,natomiast podziw budzą  piękne tarasowe ogrody. Dodatkowym miejscem do zwiedzania są pobliskie stajnie zamkowe ze stadami wspaniałych ogierów.

W roku 1941 zamek skonfiskowali Hitlerowcy. Wiele zabytkowych komnat zostało zniszczonych. Na głębokości ok. 15 i 50 m. pod powierzchnią (licząc od poziomu Dziedzińca Honorowego) Niemcy wydrążyli tunele, których przeznaczenie do dziś stanowi przedmiot rozważań wielu badaczy.
Po wyzwoleniu zamku, dzieło zniszczenia rozpoczęte przez hitlerowców kontynuowała Armia Czerwona. Po zakończeniu działań wojennych, opustoszały Zamek niszczał.

Do zwiedzania mozna wybrac wariant obejmujący spacer trasą wewnątrz zamku  z włączeniem trasy przez poniemieckie sztolnie pod zamkiem oraz ogrody,wieże widokową i pobliskie stajnie. Można także zwiedzać indywidualnie wybrany fragment trasy zamkowej. Przejście trasą podziemną i tzw. trasą Maksymiliana wewnątrz zamku odbywa się tylko pod opieką przewodnika.

Zwiedzanie zamku zajmuje praktycznie cały dzień. Warto tam zajrzeć z aparatem fotograficznym,ponieważ plenery zamkowe naprawdę godne są uwiecznienia. Korzystają z tego często pary młodożeńców tworząc  pamiatkowe,ślubne fotografie.

Planując wycieczke na zamek w Książu warto wziąć pod uwage fakt,że w weekendy najczęściej odbywają się tam wesela i np.sympozja,konferencje,więc zwiedzanie całości może byc nieco utrudnione.

2. Sztolnie w Górach Sowich

Walim- Góra Włodarz

Sztolnia nr 4-Wolfsberg to jedna z kilku odkrytych do tej pory tego typu wyrobisk w Górach Sowich. Ten podziemny obiekt powstawał dzięki katorżniczej pracy więźniów wojennych od 1943 r.do 1945r. Był jednym z wielu zaplanowanych przez Niemców do budowy w ramach tzw.projektu "Olbrzym" ( RIESE). DO dziś nie znane jest przeznaczenie tej budowli,wiadomo jednak,że przedsięwzięcie to miało w III rzeszy najwyższy priorytet. Mówi się,że miały to byc schrony dla Hitlera i jego najbliższych pracowników albo podziemne fabryki np. rakiet v2 . Inna wersja zakłada,że miały tam powstać laboratoria chemiczne,biologiczne lub atomowe albo zakłady badawcze dla obiektów pionowego startu. Są to tylko domniemania,każdą z tych wersji można podważyć. Żadne dokumenty ,plany budowy okreslające jej cel i przeznaczenie, nie zostały do tej pory odnalezione. Sztolnie zostały  udostępnione do zwiedzania dopiero w latach 90-tych. Ich wnętrza kryją wiele zagadek.

Dodatkową atrakcją tego obiektu jest wycieczka łodzią przez zalane wodą podziemne korytarze,,drążone w litej skale,częściowo wypełnione betonowym stropem. Możliwa jest również trasa ekstremalna połączona ze wspinaczką skałkową oraz zjazdem tyrolką.

Walim-Rzeczka

Podobnie jak w poprzednim miejscu,tak i tu wędrujemy po podziemnych,ogromnych korytarzach,oglądając wartownie,wyrobiska,zawały skalne oraz nieliczne resztki sprzętu jakim dysponowali  jeńcy pracujacy w sztolni. Opowiadanie przewodnika jest przejmujące. Znamienne i zapadające w serce  jest sformułowanie jakiego użył na początku trasy wycieczkowej..." to nie jest atrakcja turystyczna,to jest miejsce kaźni i martyrologii wielu niewinnych ludzi". Być może Góry Sowie kryją szczątki wielu ludzi,którzy tajemnice swej męczeńskiej śmierci zabrali do grobu? Może to jedna ,wielka wspólna mogiła?

Gdy w maju 1945 r.dla Niemców było już jasne,że przegrali wojnę,budowa została wstrzymana.Prace przerwana,a więźniów wyprowadzono. Zostawiono nielicznych,którzy mieli za zadanie maskować i zasypywać sztolnie,następnie ludzie ci byli likwidowani.

Cyt. z folderu turystycznego "Na budowie zapadła cisza. Wszystko skończyło się tak samo nagle ,jak zaczęło. 8 maja do Walimia i innych miejscowości wkroczyli Rosjanie. Obraz jaki zobaczyli wprawił ich w zdumienie. natknęli się na kilkanaście duzych i mniejszych obozów dla więźniów. odkryli dziesiatki sztolni prowadzących w głąb góry,gdzie wnętrza rozbudowano w labirynty o komorach tak wielkich,że mogłyby pomieścic domy. W lasach stały wykonane z betonu baraki i zagadkowe konstrukcje. Wszystko było opustoszałe."

Głuszyca-Osówka

Kolejny etap z 4 udostępnionych do  tej pory do zwiedzania podziemnych tras poniemieckiej budowli projektu Riese. Przypuszcza się,że zamysł był taki,aby w przyszłości wszystkie te miejsca  zostały połączone w jeden ,ogromny kompleks.

Miejsce to rodzi wiele pytań i jeszcze  więcej możliwych odpowiedzi. Nikt jednak nie potrafi jednoznacznie odpowiedziec jaki naprawdę  obiekt kryją Góry Sowie.

A może miał to być magazyn np.do przechowywania broni atomowej, nad którą Niemcy pracowali w czasie II wojny światowej? A może głowna kwatera Hitlera? A może celowo zostawiono obiekt w takim stanie by budził tylko domysły,a prawdziwy "Olbrzym" został starannie  gdzieś ukryty w górach?

Podczas wędrówki w Osówce przewodnik przeprowadził wnikliwą analizę nasuwających się watpliwości i cierpliwie wyjaśniał,to co jest wiadome.Zdumiewał nas ogromem swojej wiedzy i fachowością w jej przekazywaniu.

W Osówce mozliwe jest wybranie trasy połączonej z ekstremalnymi przezcyiami jak przejście linowym mostem czy przejażdżka łodzia po zalanych tunelach . Warto tez wspomniec,że to w tych sztolniach nagrywane był polski film pt. "Pora mroku" oraz "Tajemnica twierdzy szyfrów".

Warto zwiedzić cały kompleks tajemniczej  podziemnej fabryki. Na Zamek w Ksiązu przeznaczyć jeden dzień,kolejny poświęcić na zwiedzanie pozostałych podziemi ( poczynając od samego rana,by zmieścic się w czasie przeznaczonym do zwiedzania).Jest to możliwe ponieważ obiekty te nie są zbyt od siebie oddalone.