Szczebrzeszyn jest miastem w województwie lubelskim, położone nad rzeką Wieprz, liczba mieszkańców 5 283. Prawa miejskie nadane przez Kazimierza Wielkiego w 1352 roku. Ścierały się tutaj różne kultury i religie: katolicy, żydzi, kalwini, arianie i prawosławni. Tak obfitująca różnorodność wyznań, wpłynęła na miasteczko licznymi budowlami przeważnie świątyniami np.: barokowy przyklasztorny kościół św Katarzyny, cerkiew o obronnym charakterze z XV wieku, synagoga.
Prawie wszystkie zabytki Szczebrzeszyna znajdują się w centrum lub w jego najbliższym sąsiedztwie. Zwiedzanie zaczynamy od dużego placu im. T. Kościuszki w centrum miasteczka. Na środku stoi ratusz z 1830 roku. Kroki kierujemy do kościoła pw. św. Mikołaja Biskupa. Wzniesiony w stylu „renesansu lubelskiego" w latach 1610-1620, Po spustoszeniu i spaleniu przez Tatarów w 1644 roku był odbudowany i ponownie konsekrowany w 1668 roku. Z tego okresu zachowała się bogata, renesansowa dekoracja ścian wieży. Po drugiej stronie placu Kościuszki, znajduje się kościół pw. św. Katarzyny wzniesiono w 1638 roku, również w stylu „renesansu lubelskiego". Ze skromnym wystrojem elewacji kontrastuje bardzo bogate wnętrze ozdobione w dekorację stiukową.
Synagoga oddalona o około 50 metrów od kościół pw. św. Katarzyny, została zbudowana na początku XVII wieku, na miejscu starej synagogi. W 1648 roku została spalona przez Kozaków podczas oblężenia twierdzy Zamość, lecz w 1659 roku gruntownie ją wyremontowano. Obecnie mieści się tutaj dom kultury, u. Przy wejściu umieszczona jest tablica informacyjna w językach: hebrajskim, jidysz i polskim przedstawiające historię synagogi. Warto wspomnieć, że obecnie istnieje w Izraelu związek dawnych mieszkańców Szczebrzeszyna.
Idąc dalej dochodzimy do cerkwi p.w. Zaśnięcia NMP, założona pod koniec wieku XII, wielokrotnie przebudowywana (ok. 1560 r., 1710 r.,1808 r., 1868 r. i 1876 r.). Obecnie prawosławna cerkiew filialna parafii pw. św. Jerzego w Biłgoraju. Cerkiew przechodzi teraz gruntowny remont, bo groziła zawaleniem należy dodać, że świątynia jest najstarszym obiektem cerkiewnym będącym w posiadaniu cerkwi prawosławnej w Polsce.
Po pobieżnym obejrzeniu cerkwi idziemy na żydowski kirkut, jeden z najstarszych w Polsce. Zachowało się tu 380 kamiennych macew, według naukowców pod warstwą ziemi znajdować się może około tysiąca nagrobków. Groby są ułożone w rzędach, najstarsza jest wsch. część cmentarza. Z przewodnika wyczytałem, że najstarsza macewa pochodzi z 26 nissan 5305, co według kalendarza gregoriańskiego oznacza rok 1545. Cmentarz chroniony jest jako obiekt zabytkowy, jednak nie widać śladów zabezpieczenia zabytku tak jak większość zabytków w Polsce. Przy wejściu, warto zwrócić uwagę na starą macewę. Łatwo ją przeoczyć, została, bowiem wciśnięta głęboko w ziemię przez rosnące drzewo. Spoczywa tu cadyk,Elimelecha Hurwicza (Szłpmo). Żydzi pozostawiają na jego grobie karteczki z prośbami.
Po kirkucie chcemy zwiedzić grodzisko gdzie znajduje się punkt widokowy. W XIV wieku zbudowano tu zamek w postaci mieszkalno-obronnej wieży. Strzegł przeprawy na Wieprzu i otoczony był wałem ziemnym. Wjazd do zamku, z solidną bramą. Zamek spłonął w 1583 roku, wraz z dokumentami zawierającymi jego historię. Został jednak później odbudowany. Do dziś zachowała się jedynie ruina murowanej wieży o zachowanych dwóch kondygnacjach. Niestety nam nieudało się tam dotrzeć, ponieważ ktoś postawił mur i tabliczki "Teren prywatny wstęp wzbroniony" :(
Z braku czasu pomnika chrząszcza (z wiersza Jana Brzechwy "W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie i Szczebrzeszyn z tego słynie") już nie mogliśmy odnaleźć :(
Na tym skończyliśmy naszą wizytę w mieście chrząszcza.
Samochodem - droga 74 z Janowa Lubelskiego do Zamościa, droga 858 z Zwierzyńca, droga 848.
PKS, BUSY - dworzec autobusowy ul. Targowa - połączenia z Zamościem, Lublinem, Łodzią, Rzeszowem, Katowicami, Przemyślem, Krakowem, Biłgorajem, Tomaszowem Lub.,
PKP - stacja kolejowa Szczebrzeszyn w Brodach Małych odległość 3,5 km od Szczebrzeszyna na trasie do Biłgoraja

Ścieżka spacerowa nr 1 - opis krajoznawczy. Długość 4,5 km. Znaki czarne. Przejście piesze lub rower turystyczny.
Ścieżka spacerowa nr 2 - opis krajoznawczy. Długość 5,5km. Znaki zielone. Przejście piesze lub rower turystyczny.
Szlak spacerowy Nr 3 - opis krajoznawczy. Długość 10km. Znaki niebieskie.
Przejście piesze lub rower turystyczny /lepiej górski/.
Uwaga: drogi gruntowe /less/ trudne do pokonania po opadach atmosferycznych, szczególnie dna wąwozów, strome podejścia i zejścia.
Mapa z trasami na www.Szczebrzeszyn.pl
http://www.szczebrzeszyn.pl/asp/pliki/images/szlaki_d.jpg