Szydłów - „polskie Carcassonne” - małe miasteczko położone na terenie ziemi sandomierskiej, słynie z dobrze zachowanych murów obronnych, a pochodzi z XII wieku. Prawa miejskie zostały mu nadane przez króla Władysława Łokietka w 1329 roku. Jego syn, Kazimierz Wielki, w ramach pokuty za zabicie biskupa Boryczki, ufundował w Szydłowie dwa kościoły i otoczył miasto potężnym kamiennym murem obronnym (u szczytu jego szerokość ma 1,80 metra).
Wiek XVI to dla Szydłowa okres wielkiego rozkwitu gospodarczego, popartego nadaniem rzemieślnikom przywilejów królewskich. Szczególną sławą cieszyli się tutejsi płatnerze, czyli wytwórcy zbroi i broni. O bogactwie miasta może świadczyć również fakt, że w tym czasie (XVI w.) wybudowano tutaj pierwsze wodociągi. Szybki rozwój miasta, rozległe kontakty handlowe i zamówienia dworu królewskiego spowodowały, że w mieście zaczęli osiedlać się Żydzi – prawdopodobnie już w II połowie XIV wieku istniała tu niewielka grupa żydowskich mieszkańców, ciesząca się prawami Statutu Kaliskiego, potwierdzonymi przez Kazimierza Jagiellończyka. Nic dziwnego, że społeczność ta rozwijała się bardzo dynamicznie, by z czasem stać się siedzibą jednego z sześciu okręgów administracyjnych gmin krakowsko-sandomierskich. Z tego okresu pochodzi istniejąca do dziś, imponująca synagoga.
Niestety, wojny wieku XVII przyniosły miastu upadek. Szydłów grabiły zarówno wojska polskie hetmana Czarnieckiego, jak i Szwedzi.
Mury obronne, którymi w XIV w. król Kazimierz Wielki opasał na 6,5 ha miasto zwieńczone są blankami i posiadały trzy bramy: Krakowską, Sandomierską i Opatowską. Dzisiaj podziwiać możemy jedynie bramę Krakowska. Od strony północno-zachodniej wzniesione na skraju wysokiej ściany wąwozu, opadającej do doliny rzeki Ciekącej. Od strony południowej i wschodniej wybudowane na płaskim terenie i umocnione wałem ziemnym oraz fosą.
Na fortyfikację składały się też ponad 10 metrowe baszty, z których obserwowano poszczególne odcinki murów. Baszty pozwalały także niszczyć machiny oblężnicze wroga, gdy ten dotarł do podnóża fortyfikacji. Mury bronione były również za pomocą tzw. hurdycji, czyli krytych ganków drewnianych. Z murów pozostały 4 odcinki od strony zachodniej, wschodniej i południowej o łącznej długości 680 m i baszta przerobiona na dzwonnicę kościoła farnego.
Brama Krakowska stanowi jeden z najlepszych przykładów jak wspaniale rozwinięty był system obronny w średniowieczu. Główny zrąb bramy jest XIV-wieczny, górne kondygnacje przerobione w stylu renesansu w pocz. XVI w. Posiada attykę i dwie koliste wieżyczki. Między wnękami tej kondygnacji znajdują się dwa prostokątne okienka, zaś w półkolistych wnękach attyki - cztery strzelnice. Kamienne schody umieszczone w zachodniej ścianie prowadziły na chodnik straży w murach obronnych. Wysunięta, do przodu, niższa część bramy posiada sklepiony łuk, w którym umieszczona była żelazna brona służąca do zamykania bramy od wewnątrz. Z nią łączył się most zwodzony. Z zewnątrz brama posiadała zamknięcie w postaci dębowych wierzei oraz most zwodzony. W 1946 r. Brama Krakowska została poddana renowacji i częściowej rekonstrukcji.
Kościół farny pod wezw. św. Władysława. Ta niesamowita budowla powstała w 1355 r., ufundowana przez Kazimierza Wielkiego. Miała być zadośćuczynieniem za śmierć ks. Baryczki. Zbudowana jest z cegły oraz po części z piaskowca. W XVII w. świątynię nawiedził pożar. W ciągu trzech lat budowlę odrestaurowano, jednak pierwotny wygląd przywrócono jedynie prezbiterium. Kolejne zniszczenia przyniosła II wojna światowa. Po wojnie kościół ponownie odrestaurowano.


Synagoga szydłowska, to jedna z najstarszych synagog w Polsce. Wybudowana w XVI w. do dziś dnia pomimo częściowych remontów zachowała swój nietypowy charakter formy – bożnicy niejako obronnej. W XVII w. dobudowano do synagogi drewnianą przybudówkę mieszczącą na piętrze babiniec. W synagodze zachował się wystrój stiukarsko- malarski z XVIII w., Aron ha kodesz w którym przechowywana jest Tora, można tu także oglądać eksponaty związane z kulturą żydowską, np. księgi religijne, jady, świecznik chanukowy. Znajduje się tutaj także 4-metrowy posąg Mojżesza trzymającego tablice z Dekalogiem oraz 18 płaskorzeźb w brązie przedstawiających sceny ze Starego Testamentu autorstwa polskiego rzeźbiarza prof. Gustawa Zemły. Obecnie znajduje się tutaj Gminne Centrum Kultury.