u. Zamkowa 1

Zespół z renesansowym zamkiem zwanym Małym Wawelem znajduje się na drodze wylotowej w kierunku północnym, u stóp wzgórza Jasień.

Początkowo właścicielem zamku był Włoch Gaspare Castiglione, który żeniąc się z Polką przyjął nazwisko Kacper Suski. Póżniej budowlą władali: Komorowscy, Wielopolscy, Braniccy i Tarnowscy.

Obecnie zamek suski to piękna, renesansowa rezydencja - trójskrzydłowa z czterema wieżami, zgrupowana dookoła prostokątnego, obszernego dziedzińca z wjazdem od wschodu. Zamek zdobią arkadowe krużganki, przypominające te na Wawelu. Można go zwiedzać codziennie, za wyjątkiem niedziel. W rezydencji mieści się Miejski Ośrodek Kultury i Gminne Centrum Informacji.

W skład zespołu ponadto wchodzą: oranżeria, zabudowania gospodarskie (zorganizowana wystawa etnograficzna), poza murem zespołu przekształcony browar, a od południa i południowego - zachodu zespół parkowy.

Na górze Jasień znajduje się Kaplica wzniesiona w XVIII wieku. Mieści się w niej ołtarz z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej.

Rynek

Karczma Rzym to niewątpliwie najsłynniejsza atrakcja Suchej, chętnie odwiedzana przez turystów (niekoniecznie po to, by zjeść, bo za sławą podążają ceny :)). Tak czy owak serwuje się tu oryginalnie nazywane specjały: Mikstura Szatańska, Diablik Twardowskiego czy Napitek Zbójnicki.

Jest to zabytkowa drewniana budowla zębowa/size] z dużym czterospadowym, gontowym dachem wysuniętym w formie arkadowego podcienia opartego na słupach.

Z centralnie usytuowanej sieni na lewo wchodzi się do restauracji, a na prawo do kawiarni. Wnętrza drewniane pięknie ozdobione są ręcznymi wyrobami.

Karczma w Suchej powstala najpewniej w XVIII wieku w miejscu odbywania się jarmarków. Nazwa nawiązuje do ballady A. Mickiewicza i została nadana później.

Szlak czerwony: Sucha Beskidzka - Magurka - Zawoja Centrum, 3 - 3,5 h

Ze stacji kolejowej na południe podejście stokiem zwanym "Pod Cholernym" i dalej leśną drogą, skrajem osiedla Podksięże do leśniczówki. Szlak omija z lewej strony sam szczyt Magurki (872 m npm). Około 200 m za leśniczówką droga biegnie skrajem lasu. Otwiera się stąd rozległy widok na pasmo Babiej Góry i Polic. Szlak prowadzi dalej do osiedla Przysłop należącego już do Zawoi. Następnie do Zawoi Smyraki i dalej drogą do Zawoi Centrum.


Szlak czarny: Sucha Beskidzka - Dolina Zasypnicy - Zawoja Przysłop, około 2 h

Ze stacji kolejowej drogą w kierunku Stryszawy. Na wysokości Szkoły Podstawowej nr 2 w lewo. Następnie doliną Zasypnicy w górę drogą wzdłuż potoku, mijamy Pstrągarnię i podchodzimy do dawnej stacji turystycznej "U Pytla". Dalej leśną drogą mijając z prawej strony szczyt Magurki dochodzimy do Zawoi Przysłop gdzie szlak czarny dołącza do czerwonego.


Szlak zielony: Sucha Beskidzka - Żurawica (734 m npm) - Krzeszów, około 4 h

Ze stacji PKP drogą w kierunku Stryszawy. Na wysokości Szkoły Podstawowej nr 2 w prawo przez tory kolejowe i most na Stryszawce polną ścieżką w kierunku Lipskiej Góry, dalej przez oś. Lipie na szczyt Gołuszkowej Góry. Po ominięciu niewielkiego obniżenia z oś. Carchel podchodzimy na pd-zach w stronę szczytu Żurawicy, stąd szlakiem czarnym można dojść do Leskowca. Idąc ze szczytu w kierunku zachodnim, po ominięciu granicy lasu liściastego dochodzimy do pierwszych zabudowań Krzeszowa.


Szlak niebieski: Sucha Beskidzka - Mioduszna (638 m npm) - Maków Podhalański, 3 h

Z Rynku przez most na Stryszawce, następnie w prawo przez targowicę i po przejściu przez drogę (obwodnicę) mostem wiszącym (tylko dla pieszych) nad Skawą. Następnie drogą między zabudowaniami osiedla Garce dochodzimy do lasu. Dalej leśnym traktem na grzbiet Mioduszyny (Dziatowskie). Następnie szlak prowadzi przez wzgórza nad Makowem do centrum miasta. Szlak ma swoją kontynuację przez miejscowość Grzechynia, dochodzi do czerwonego szlaku z Suchej na Magurkę.


Po mieście wyznaczony jest szlak krajoznawczy, który prowadzi do najciekawszych i najbardziej znanych zabytkowych obiektów i miejsc Suchej. Przebieg szlaku: Stacja PKP - Skansen taboru kolejowego przy dawnej Lokomotywowni - Cmentarz choleryczny - Jubileuszowy krzyż nad miastem (punkt widokowy na Magurkę, Lipską Górę, Jasień, Mioduszynę, oraz na miasto) - Granica lasu i część górna ul. Armii Krajowej (punkt widokowy na miasto) - Cmentarz parafialny żołnierzy WP Armii Radzieckiej - Księży potok - Zespół parafialny - Karczma Rzym w Rynku - Zamek - Nadleśnictwo - Kapliczka na Jasieniu - Muzeum Regionalne - Targowica - Rynek suski (elementy zabytkowej zabudowy) - Ulica Mickiewicza (zabytkowa architektura) - Wiąz Sobieskiego (pomnik przyrody) - Dawny browar (w czasie II wojny światowej znajdowało się tu getto) - Siedziba Oddziału PTTK w Suchej Beskidzkiej - Dworzec PKS - Szpital

Źródło: http://www.sucha-beskidzka.pl/turystyka/szlaki.php

ul. Kościelna

Stary i nowy kościół suski to piękne pod względem architektonicznym budowle, które wraz z budynkiem klasztornym oraz czterema kaplicami tworzą zespół klasztorno - kościelny.

Stary kościół o typowo gotyckiej bryle i renesansowych elementach dekoracyjnych wraz z budynkiem klasztornym (obecnie plebania), wzniesione zostały z fundacji byłego właściciela Suchej - Piotra Komorowskiego w latach 1613-14. Konsekracji świątyni o wezwaniu Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny dokonał w 1624 roku ks. biskup Tomasz Oborski.

Fundator osadził w niej księży Kanoników Regularnych Lateraneńskich z kościoła Bożego Ciała w Krakowie, co miało związek z cudownym jego uzdrowieniem za przyczyną Św. Stanisława Kazimierczyka - patrona konwentu.

Z najstarszego wystroju kościoła zachowały się fragmenty polichromii oraz barokowe malowidło na sklepieniu prezbiterium przedstawiające Wniebowzięcie Maryi wraz z fryzem sgraffitowym na ścianach. Pod prezbiterium znajduje się krypta grobowa Komorowskich (Piora Komorowskiego i jego drugiej żony Marianny z Bnińskich). W kościele warto zwrócić uwagę też na chór muzyczny osadzony na czterech kolumnach jońskich oraz ołtarze - główny i sześć bocznych o rokokowym wystroju.

Nowy kościół został zaprojektowany przez Teodora Talowskiego i wzniesiony w latach 1897-1908. Głównymi fundatorami świątyni byli Braniccy oraz suscy kolejarze. Bryła kościoła łącząca w sobie elementy malowniczego eklektyzmu, zwłaszcza gotyku i stylu romańskiego jest jednym z najwspanialszych dzieł polskiego architekta.

Kościół Przemienienia Pańskiego w Makowie
ul. Kościelna
tel. 033/ 877-11-20

Sanktuarium Matki Bożej Makowskiej Opiekunki i Królowej Rodzin w obecnej formie powstało w latach 1828-33. Ta górująca nad Makowem budowla o korpusie trzynawowym, halowym jest utrzymana w stylu późnoklasycystycznym. Jedynie opięte z zewnątrz szkarpami prezbiterium oraz kaplica, będące pozostałościami po wcześniejszej świątyni, są barokowe.

W wieży zegarowej znajdują się dwa zabytkowe dzwony z 1547 i 1663 roku. Frontowa fasada kościoła jest ozdobiona szerokim ryzalitem, zakończonym trójkątnym frontonem. We wnęce monumentalnych schodów prowadzących do drzwi kościoła powstał Ogrójec.

Makowska świątynia jest miejscem otoczonym szczególną czcią miejscowej ludności i pielgrzymów ściągających tu nawet z odległych zakątków. W ołtarzu głównym znajduje się bowiem XVI-wieczny, łaskami słynący obraz Matki Bożej Opiekunki Rodzin. Autor obrazu nie jest znany ale przedstawia on wysokie walory artystyczne i reprezentuje styl renesansowy.

Cudowny wizerunek przedstawia Matkę Bożą w półpostaci z Dzieciątkiem na lewej ręce, z prawą ręką złożoną na piersi. Bogurodzica ubrana jest w karminową sukienkę i granatowy płaszcz, podbity ciemnozieloną podszewką. Jezus zwrócony jest ku Matce, prawą raczkę unosi w geście błogosławieństwa, w lewej zaś trzyma książkę. Sukienka Dzieciątka ozdobiona jest motywami kwiatów i liści. Na głowach Maryi i Dzieciątka widnieją korony. Zamknięta korona Maryi na kształt mitry książęcej, podbitej szkarłatem. Natomiast otwarta korona Dzieciątka jest zakończona motywami lilii.

Poświęcenie obrazu miało miejsce w 1602 roku, a 10 czerwca 1979 roku, podczas swej pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny, Jan Paweł II dokonał uroczystej koronacji obrazu w czasie Mszy Świętej na krakowskich Błoniach. Obraz zasłaniany jest obrazem Św. Anny, malowanym na blasze pancernej, zamykającej szafę ogniotrwałą, w której obraz jest przechowywany.