Oświęcim - Wadowice

Oświęcim (niem. Auschwitz, jid. Oshpitizin, czes. Osvětim, po słowacku Osvienčim, po romsku Auszwica, Oswienczim, wil. Aojswynca) to miasto i gmina, siedziba powiatu oświęcimskiego w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim. W mieście znajduje się również siedziba władz gminy wiejskiej Oświęcim. We wrześniu 1939 miasto zostało zajęte przez Wehrmacht. Wycofujące się z Oświęcimia i okolic Wojsko Polskie wysadziło w powietrze most na rzece Sole, łączący lewo i prawobrzeżną część miasta. Oświęcim dekretem Hitlera z 8 października 1939 został wcielony do III Rzeszy. W czasie II wojny światowej znajdował się tutaj największy niemiecki obóz koncentracyjny i ośrodek zagłady Auschwitz-Birkenau. W skład kompleksu wchodził obóz macierzysty KL Auschwitz I w Oświęcimiu, KL Auschwitz II-Birkenau w Brzezince, KL Auschwitz III-Monowitz w Monowicach oraz system wielu podobozów. W 1941, biorąc pod uwagę dogodne położenie miasta oraz możliwości techniczno-surowcowe terenu, koncern IG Farben przyjął od rządu niemieckiego zlecenie wybudowania i uruchomienia na jego wschodnich obrzeżach fabryki chemicznej, która miała wytwarzać produkty niezbędne w czasie wojny dla potrzeb militarnych. Miasto znajduje się przy ujściu Soły do Wisły. W roku 2007 liczba ludności Oświęcimia wynosiła 40 520 mieszkańców, co plasowało go na czwartym miejscu wśród miast województwa małopolskiego. Według danych z 31 grudnia 20072, miasto miało 40 520 mieszkańców. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bielskiego. Oświęcim leży w centrum Kotliny Oświęcimskiej, pomiędzy Pogórzem Karpackim a Wyżyną Śląską. Z okolicznymi regionami – Małopolską, Górnym Śląskiem, Żywiecczyzną i Śląskiem Cieszyńskim – łączą dogodne połączenia kolejowe, drogowe i wodne. Wadowice – miasto w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wadowice. Miasto położone na Pogórzu Śląskim nad rzeką Skawą. Stolica powiatu wadowickiego, leżąca wzdłuż trasy międzynarodowej biegnącej z Krakowa (oddalony o 50 km) przez Cieszyn do Brna (droga krajowa nr 52) oraz linii kolejowej Kraków – Bielsko-Biała. Podczas rządów księcia Kazimierza, w 1430 wielki pożar doszczętnie strawił Wadowice. Aby szybko odbudować miasto książę oświęcimski Kazimierz na mocy przywileju z dnia 10 listopada 1430 nadał Wadowicom prawo chełmińskie (łac. ius Culmense). Nadanie Wadowicom prawa chełmińskiego było ewenementem, gdyż prawo to stosowano zwłaszcza w Prusach i na Pomorzu. Prawdopodobnie książę Kazimierz chciał pobudzić aktywność wadowiczan i nadał im prawo, które bardziej było elastyczne od prawa magdeburskiego (łac. ius municipale magdeburgense) i prawa średzkiego (łac. ius novi fori). Przywilej książęcy zapewniał mieszkańcom Wadowic znaczne korzyści, np. zostali oni zwolnieni od wszelkich powinności na rzecz księcia przez okres lat sześciu. Ponadto uzyskali zezwolenie na swobodny wyrąb drewna w lasach książęcych i połów w środy i piątki ryb w Skawie. Wadowiczanie uzyskali również prawo do wolnego targu wraz z prawem jednej mili, tj. swobodnym i wyłącznym prawem prowadzenia określonej działalności gospodarczej w promieniu jednej mili od miasta. W przywileju z 1430 r. prawo to otrzymali krawcy, szewcy i sukiennicy oraz karczmarze i piwowarzy. Aktywność gospodarcza mieszkańców Wadowic została pobudzona, co doprowadziło do szybkiego odbudowania miasta.