Polska pustynia

Pustynia Błędowska jest uważana za wielką osobliwość przyrodniczą nie tylko w skali Polski. Położona jest między trzema miejscowościami: Chechło, Klucze i Błędów. To właśnie od tej ostatniej pochodzi jej nazwa. Pustynia znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego "Orlich Gniazd" i jest częściowo objęta specjalną ochroną w postaci użytku ekologicznego. Powierzchnia piasków wynosi 32 km kw (długość 8-9 km, szerokość 3-4 km). Należy podkreślić, że wyrażenie "Pustynia Błędowska" jest terminem geograficznym, który został wprowadzony do literatury w połowie XIX wieku i mimo, że nie oznacza pustyni w sensie klimatycznym, obszar ten odznacza się specyficznym krajobrazem, którego turysta czy miłośnik przyrody nie zobaczy w żadnym innym zakątku Polski. Przez środek pustyni przepływa Biała Przemsza, nad której nurtem można spotkać piżmaki, bobry, łosie, kureczki nakrapiane, a w rzece minogi strumieniowe - dwa ostatnie gatunki wymienione są jako zagrożone wyginięciem w "czerwonej księdze zwierząt". Tereny te zamieszkiwane są przez licznych przedstawicieli gadów, m.in. przez jaszczurkę zwinkę i gniewosza plamistego. Bardzo trudne warunki ma tutaj roślinność. Przetrwać może tylko ta, która potrafi się obronić przed wysoką temperaturą, (latem piasek nagrzewa się do temperatury 70oC) i zapewnić sobie wilgoć, np. poprzez rozbudowany system korzeniowy. Na piaskach rosną głównie trawy: szczotlicha siwa, wydmurzyca piaskowa. Najbujniejsza roślinność występuje wzdłuż Białej Przemszy. Z ciekawszych roślin można tu spotkać wyspowe stanowisko warzuchy polskiej - rośliny endemicznej,niewystępującej w żadnym innym miejscu Polski. W związku z tym, że warzucha wymaga źródlanej, bardzo zimnej i czystej wody oraz piaszczystego podłoża w pobliżu Białej Przemszy miała ona doskonale warunki do rozwoju. Jednak od lat 70-tych w wyniku działalności górniczej obniżył się poziom wód gruntowych, a co za tym idzie zanikło także większość stanowisk tego gatunku. Piaski Pustyni Błędowskiej niestety zarastają z winy pochopnego obsadzanie jej w latach 50-tych wierzbą kaspijską. Wtedy też pustynie zaorano. Jeszcze do niedawna służyła za poligon wojskom powietrzno - desantowym. Już przed II wojną ćwiczyli tu żołnierze. Wybudowano wtedy budynek do obserwacji manewrów na wzgórzu Jałowce w Kluczach. W czasie II wojny światowej w jej piaskach kilkakrotnie ćwiczyli się żołnierze słynnego Africa Korps, feldmarszałka Erwina Rommla. Używało go także lotnictwo niemieckie. W związku z wojskowymi ćwiczeniami przy zwiedzaniu tych terenów należy wykazać ostrożność, ze względu na fakt, że mogą się tam znajdować jeszcze niewypały. Pustynię najlepiej oglądać z Dąbrówki (355 m) w Chechle (pozostałości niemieckiego stanowiska dowodzenia z czasów II wojny światowej - oraz Czubatki (382 m) w Kluczach (z podobnym stanowiskiem, ale polskiej prewencji, obok której Nadleśnictwo Olkusz wzniosło wieżę obserwacyjną ). Od września do października 1999 r. tereny Pustyni Błędowskiej służyły wojskom 18 państw, w tym kilku państwom NATO jako miejsce ćwiczeń oddziałów lotniczych i służb medycznych. Na Pustyni Błędowskiej została zrealizowana ekranizacja Faraona Bolesława Prusa. Nas turystów zainteresuje unikatowy krajobraz pustyni i ślady przeszłości, na przykład bunkry z czasów II wojny światowej. Pustynie zwiedzić można korzystając z przyrodniczej ścieżki dydaktycznej, która rozpoczyna się na ulicy Rudnickiej w Kluczach i przez teren pustyni biegnie do rozlewiska Białej Przemszy. Miłośnicy jazdy konnej skorzystają na pewno z Transjurajskiego Szlaku Turystyki Konnej, a cykliści z wyznakowanych szlaków rowerowych. Pustynia Błędowska jest także miejscem ciekawych imprez. Co roku przybywają tu harcerze z różnych części Polski, aby w ramach akcji survivalowej przeżyć... swoją ,,Pustynną Burzę”. Wiedzie tędy również trasa „7-milowego Rajdu Pustynnego” organizowanego przez Gimnazjum w Kluczach. A od 2004 roku Stowarzyszenie „Polska Sahara” organizuje tu „Pustynne Miraże”.