Twierdza Boyen w Giżycku

Towarzystwo Miłośników Twierdzy Boyen
Muzeum
ul. Turystyczna 1
tel. 087/ 428-29-59
biuro@festeboyen.pl

Giżyckie Centrum Kultury (zarządca Twierdzy)
ul. Konarskiego 8
tel. 087/ 428-43-26
info@gizyckiecentrumkultury.pl

Twierdza Boyen zbudowana w latach 1843-55 to doskonały, świetnie zachowany przykład pruskiej szkoły fortyfikacyjnej, który był unowocześniany w miarę rozwoju techniki wojennej. Twierdza leżąca na zachód od centrum Giżycka, na wąskim przesmyku pomiędzy jeziorami Niegocin i Kisajno, na tzw. Wyspie Giżyckiej stanowiła główne ogniwo w łańcuchu umocnień zamykających od wschodu teren państwa pruskiego.

Twierdzę wzniesiono z głazów narzutowych i czerwonej cegły oraz otoczono wałem ziemnym, który w najwyższym punkcie osiąga 33 m. Do chwili obecnej przetrwał układ funkcjonalno - przestrzenny z geometryczną strukturą form ziemnych i większością budowli murowanych i murowano - drewnianych.

Ukryta wśród drzew fortyfikacja ma kształt gwiazdy, której ramiona tworzy sześć bastionów. Do twierdzy prowadzą dwie drogi od strony Giżycka i Kętrzyna oraz cztery bramy wjazdowe: dwie główne - Giżycka i Kętrzyńska oraz dwie pomocnicze specjalnego przeznaczenia: Wodna (z podnoszonym mostem zwodzonym) i Prochowa (obok amfiteatru).

Twierdza otoczona jest kamienno-ceglanym murem o długości ponad 2 km. Narożniki muru skazamatowano tworząc małe przykryte ziemią schrony dla żołnierzy. Fosa otaczająca twierdzę była sucha, opatrzona kratą forteczną. Twierdza Boyen należy do najlepiej zachowanych XIX-wiecznych założeń obronnych w Polsce.

Świadectwo swego strategicznego znaczenia fortyfikacja giżycka dała podczas I wojny światowej, kiedy to 26 sierpnia 1914 roku na jej przedpolach doszło do ostrego starcia pomiędzy Rosjanami a Niemcami, a dnia następnego komendant obleganej twierdzy płk Busse odrzucił żądanie poddania się. Powtórny atak na tę budowlę w lutym 1915 roku również został odparty, a wojska rosyjskie musiały wycofać się.

Obecnie właścicielem obiektu jest miasto, a zabytkiem zarządza Giżyckie Centrum Kultury (do sierpnia 2008 zarządcą było Towarzystwo Miłośników Twierdzy Boyen). W odrestaurowanych pomieszczeniach znajduje się schronisko młodzieżowe, Muzeum twierdzy, klub starych motocykli i płetwonurków oraz kluby młodzieżowe.

Teren twierdzy poprzecinany jest licznymi oznakowanymi ścieżkami spacerowymi. Każdego lata w amfiteatrze przy bramie Prochowej odbywają się liczne imprezy połączone z koncertami, np. popularne "Szanty w Giżycku".