ul. Kolegiacka

Godziny zwiedzania:
- pn-sb: 10.00-17.00
- nd: 13.30-16.30

Kolegiata opatowska to budowla romańska, orientowana, reprezentująca kilka stylów architektonicznych. Zbudowano ją w XII wieku z ciosów piaskowca na rzucie krzyża łacińskiego jako świątynię trójnawową, bazylikową z transeptem i dwuwieżową fasadą.

Wieże zwieńczone obecnie barokowymi hełmami baniastymi powstały na przedłużeniu naw bocznych, od strony zachodniej wznosi się romańska wieża południowa, zaś północna wieża jest oryginalna jedynie w najniższej partii, góra została nadbudowana w I połowie XVI wieku z łamanego kamienia.

Całe wnętrze świątyni pokryte jest barokową XVIII-wieczną polichromią. Wystrój kolegiaty jest bogaty i wart zobaczenia, ale na szczególną uwagę zasługują XVI-wieczne marmurowe nagrobki rodziny Szydłowieckich autorstwa wybitnych włoskich kamieniarzy pracujących przy budowie Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu.

To tutaj powstał pierwszy dziecięcy nagrobek po północnej stronie Alp, poza tym w kolegiacie znajduje się XVI-wieczna płyta odlana z brązu ufundowana przez hetmana Jana Tarnowskiego, tzw. "Lament Opatowski" - płaskorzeźba przedstawiająca 41 postaci zatrwożonych śmiercią Krzysztofa Szydłowieckiego (kanclerza wielkiego koronnego króla Zygmunta I Starego).