ul. Zamkowa
tel. 089/ 752-45-35
bazylika-ketrzyn@olsztyn.opoka.org.pl

Ciekawym zabytkiem Kętrzyna jest kościół parafialny stojący na wzgórzu w południowo - zachodniej części miasta. Ta gotycka, ceglana świątynia została wzniesiona w latach 1359-1407 i została włączona w system obwarowań miejskich, których fragmenty nadal ją otaczają. Budowla stanowi świetny przykład obronnej architektury sakralnej, przypomina raczej potężne zamczysko z czworobocznymi wieżami niż świątynię. Przy okazji jest to jeden z najlepiej zachowanych kościołów tego typu na Mazurach.

Pierwotna budowla była jednonawowa, ale w XV wieku nastąpiła gruntowna przebudowa, kiedy to kościół stał się trzynawową bazyliką stropową. Podwyższono szczyt zachodni i wieżę południowo-zachodnią, a od strony południowej dobudowano kaplicę Św. Jakuba. W 1500 roku powstało prezbiterium z piętrową zakrystią o gwiaździstym sklepieniu. Co ciekawe, prezbiterium jest odchylone skośnie do osi nawy głównej, co stanowi rzadkość nie tylko w Polsce, ale i w Europie.

Ponad 40-metrowa wieża zachodnia, niegdyś wieża obserwacyjna oraz ponad 30-metrowa dzwonnica wspaniale komponują się z bryłą kościoła. W przyziemiu wieży zachodniej znajdują się dwie XV-wieczne cele, wiążące się najpewniej z funkcjami obronnymi kościoła.

We wnętrzach kościoła warto zwrócić uwagę na: sklepienia kryształowe z 1515 roku, XVI-wieczną ambonę w stylu niderlandzkiego manieryzmu, organy z 1721 roku, przebudowane w 1975 roku, płytę nagrobną (epitafium) Krzysztofa Schenka von Tautenburg z 1597 roku oraz karcer znajdujący się pod wieżą wysoką.

Kościół Św. Jerzego nosi tytuł bazyliki mniejszej oraz pełni funkcję kolegiaty. Dawna kaplica Św. Jakuba po reformacji pełniła funkcję baptysterium, które po II wojnie światowej ukształtowano architektonicznie na wzór Ostrej Bramy w Wilnie. Z tego miejsca zawsze na początku lipca odbywają się piesze pielgrzymki do Wilna.